Dwudziesty stopień zasilania

Już niedługo Polska może mieć problemy z wytworzeniem odpowiedniej ilości energii. /AFP

Wyczerpała się bateria w laptopie; w samochodzie skończyły się benzyna i gaz; kasa została w ścianie, a ściana nie chce ze mną rozmawiać - to nie napis z murów w dniach ponurej apokalipsy, lecz wpis na blogu szczecińskiego internauty po awarii sieci zasilania energią elektryczną. Tym razem wywołała ją natura: obfite opady ciężkiego, mokrego śniegu, które zerwały linie energetyczne. Podobnych skutków doświadcza po wichurach i burzach wiele miejscowości. Rozmrażają się w domach lodówki, stają zakłady produkcyjne. W niedalekiej przyszłości niedostatek prądu w Polsce może jednak wynikać z kłopotów związanych z jego wytwarzaniem. Pierwsze zwiastuny pojawiły się już wcześniej. Jak 26 czerwca 2006 r., kiedy odcięto dostawy do wielu rejonów północno-wschodniej Polski. Główną przyczyną był wysoki pobór energii - odbiorcy włączyli masowo urządzenia klimatyzacyjne i chłodzące, gdy nadeszła fala upałów. Tamtego lata jeszcze dwukrotnie zrobiono umyślne "pstryk" kilku gminom, zmuszając ludzi do sięgnięcia po świeczki.

Taka sytuacja może się zdarzać częściej, i to na większych obszarach kraju.- Pod koniec stycznia ubiegłego roku rezerwa mocy w Polsce spadła do blisko 3 proc., co oznacza, że już dzisiaj widać braki zdolności wytwórczych oraz balansowanie systemu energetycznego na granicy bezpieczeństwa - wyrokuje Filip Thon, szef RWE w Polsce.Strach pomyśleć, co by się stało, gdyby w pełni zaspokoić zapotrzebowanie wsi i miasteczek na prąd. Jak oceniają eksperci, tam najszybciej ono rośnie, ponieważ powstaje wiele małych firm, a mieszkańcy kupują coraz więcej urządzeń elektrycznych.

Na szczęście dla polskiego systemu energetycznego, potrzeby te są tłumione. Nie ze złośliwości. Dlatego że... sieć przesyłowa jest za słabo rozbudowana.Zatem, czy tylko z powodów praktycznych, czy raczej na wszelki wypadek Rada Ministrów wydała w marcu 2003 r. rozporządzenie "W sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych, ciekłych, gazowych, energii elektrycznej lub ciepła". Jest ono niemal powtórzeniem podobnego aktu normatywnego z PRL-owskiej "gospodarki niedoborów". Podobnie jak tamto, również i obecne przewiduje awaryjne stopnie zasilania od 11 do 20 (im wyższy, tym gorszy). Kiedy więc - zgodnie z paragrafem 9 pkt 2 rozporządzenia - na antenie I Programu Polskiego Radia o godzinie 7.55 i 19.55 usłyszymy komunikat o zmianie wielkości stopnia, zmuszeni będziemy sięgnąć po tradycyjne źródła światła.

W statystykach sytuacja nie wygląda źle. Polski system energetyczny przekracza moc 35 GWe, podczas gdy zapotrzebowanie na prąd w szczycie dochodzi do 25 GWe. Tyle że rezerwa 10 GWe jest złudna. Nigdy moc nominalna nie równa się dyspozycyjnej. Część elektrowni nie pracuje z powodu przeprowadzanych remontów, duży jest także ubytek prądu, zanim trafi do odbiorców. Cały sektor zużywa od 6 do 8 proc. wytwarzanej energii (największa elektrownia w Bełchatowie potrzebuje do pracy około 300 MWe, czyli więcej niż wytwarza elektrownia wodna we Włocławku - 160 MWe, sama pochłaniając 11 MWe), a do 9,5 proc. sięgają jej straty w sieci przesyłowej.

Na początku marca PSE-Operator policzył efektywną podaż energii. Z rachunków wynika, że nieznacznie przekraczała ona 70 proc. nominalnej mocy.Znajdujemy się więc na granicy deficytu, a może ona zostać przekroczona w każdej chwili, na przykład z powodu awarii w którejś ze starych elektrowni, liczących 35 i więcej lat. Przypada na nie ponad 10 GWe mocy (według raportu "Energetyka świata i Polski - perspektywy do 2030 r.", który powstał w World Energy Council) i powinny zostać zamknięte z tej prostej przyczyny, że dawno się zamortyzowały lub stosują przestarzałe oraz mało wydajne technologie; powodują też ogromne problemy ekologiczne. Zdrowy rozsądek koliduje jednak z realiami.

Sprawdź:  Program TV