Na tle stostunkowo dobrej oceny bieżącej sytuacji, gorzej wypadają przewidywania firm na III kwartał. Obecnie 31 proc. badanych - czyli mniej o 5 proc. kw/kw - zakłada, że sytuacja gospodarcza kraju będzie lepsza. Równolegle przybyło pesymistycznie oceniających, których w badaniu było 18,8 proc. (o 4,5 proc. więcej kw/kw). Spadł więc impet zakupów i rysujący się po I kw. trend plusowych prognoz na przyszłość. Wyrazem przygaszonych (wobec poprzedniego kwartału) pozytywnych nastrojów jest m.in. radykalna zmiana opinii, na pytanie, kiedy zakończy się światowy kryzys? Po I kw. większość wskazywała, jako realny - 2011.

W lipcu, aż 44,2 proc. przesunęło termin końca kryzysu nie na 2011, ale na 2012 albo i później. Na poprawę sytuacji ekonomicznej jeszcze w roku obecnym liczy tylko 3 proc., a 6 proc. badanych oceniło, że kryzys właściwie się skończył.

W II kwartale zanotowano spadek wartości Indexu ZAIR i spadek wskaźnika KERNA. Wskaźnik nastrojów przedsiębiorstw KERNA osiągnął poziom -40,7 wobec -30,5 pkt. kw/kw, a INDEX ZAIR ilustrujący realne decyzje zakupowe w firmach spadł do - 53,14 z - 45,77 kw/kw.

Kluczową, pozytywną informacją jest decyzja utrzymania lub zwiększania zatrudnienia u większości firm (wzrost wskaźnika cząstkowego do 42,86 kw/kw i 36 r/r/). Wzrost w tym obszarze to sygnał, że firmy mają zlecenia i potrzebują pracowników. Jednak odrabianie strat z ubiegłego roku jeszcze się nie skończyło, i najwyraźniej wszelkie poważniejsze zakupy i inwestycje są - tam, gdzie to tylko możliwe - odwlekane.

Prawie co drugi badany przedsiębiorca uważa, że sytuacja gospodarcza w Polsce w drugim kwartale tego roku nie uległa zmianom. W porównaniu do pomiaru w poprzednim kwartale wzrósł wyraźnie odsetek wskazujących na brak zauważalnej zmiany w sytuacji gospodarczej kraju (zwiększenie o 16 proc.). W tym samym okresie o 5,7 proc. stopniała liczba badanych, według których sytuacja gospodarcza kraju uległa pogorszeniu.

Obecnie taką opinię podziela 27,3 proc. przedsiębiorców. Przedsiębiorców, którzy po II kwartale odczuli poprawę sytuacji gospodarczej kraju, jest też mniej - 18,2 proc. W poprzednim kwartale - 23,5 proc. badanych rejestrowało pozytywne zmiany.

W obszarze oceny kondycji własnej firmy również wzrósł odsetek deklarujących, że nie uległa ona żadnym zmianom (w poprzednim kwartale wskazało tak 40,3 proc. badanych, aktualnie - 46,5 proc., czyli o 6,2 proc. więcej). Nieznacznie więcej przedsiębiorców odczuło poprawę kondycji firmy - wzrost o 1,3 proc. Aktualnie poprawę dostrzega 28 proc. badanych wobec 26,7 proc. w poprzednim kwartale. Wyraźnie zmalał natomiast odsetek oceniających kondycję firmy, jako gorszą wobec poprzedniego kwartału - obecnie 25,2 proc. (poprzedni kwartał 31,8 proc.).

W tej edycji badania przedsiębiorcy mocno zweryfikowali swoje opinie dotyczące czasu trwania kryzysu. Obecnie, aż 44,2 proc. przesunęło termin końca kryzysu na rok 2012 albo i później. W poprzednim pomiarze tak odległy termin podało 26,7 proc. badanych (zmiana +17,5 proc.) Rok 2011, jako koniec kłopotów światowych gospodarek, w tym w Polsce, wskazało w tej edycji - 29 proc. przedsiębiorców i jest to spora korekta poglądów w relacji do poprzedniego kwartału, bo aż o 33 proc. (wówczas 62 proc. badanych przedsiębiorców twierdziła, że kryzys zakończy się w 2011). Na to, że sytuacja ekonomiczna poprawi się jeszcze w roku obecnym liczy zaledwie 3 proc.

Ubyło optymistów, którzy prognozują polepszenie sytuacji gospodarczej kraju w III kwartale. Obecnie 31 proc. respondentów odpowiedziało, że będzie ona lepsza i jest to spadek wobec poprzedniego pomiaru o 5,3 proc. Warto zauważyć, że w ostatnich dwóch falach pomiaru (IV kw. 2009 i I kw. 2010) konsekwentnie liczba optymistów rosła - i wynosiła odpowiednio - 34,5 proc. i 36,3 proc.

Równocześnie - w tym pomiarze - wzrósł udział pesymistycznie oceniających najbliższą przyszłość kraju. Stanowią oni 18,8 proc. ankietowanych. (+4,5 proc. kw./kw.). Te pesymistyczne prognozy na kolejny kwartał dla gospodarki, najprawdopodobniej odpowiadają za skąpe wydatki na inwestycje i zakupy (spadek indeksu ZAIR). Odnosząc się do sytuacji ekonomicznej własnego przedsiębiorstwa także spadł, i to o 11 proc., odsetek dostrzegających zmiany na plus - z 52,3 proc. w poprzednim kwartale do 41,3 proc. obecnie.

Według 39,8 proc. przedsiębiorców sektora MŚP kondycja ich firmy w najbliższym kwartale pozostanie bez zmian - w poprzednim badaniu 29,3 proc. - zmiana o 10,5 proc.). Równocześnie do 9,2 proc. z 11,3 proc. kw./kw. spadł odsetek spodziewających się w firmie pogorszenia sytuacji.