Różne terminy wystawiania faktur
Fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Wynika to z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie m.in. wystawiania faktur (Dz. U. nr 212, poz. 1337). Zasada ta dotyczy również sytuacji, gdy przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek lub ratę. Dłuższy termin na wystawienie faktury mają natomiast podatnicy dokonujący sprzedaży o charakterze ciągłym, którzy na fakturze określają jedynie miesiąc i rok dokonania sprzedaży. Dla nich termin wystawienia faktury upływa siódmego dnia od zakończenia miesiąca, w którym dokonano sprzedaży.
Ogólne zasady regulujące termin wystawienia faktury nie dotyczą jednak każdej sprzedaży towarów i usług. W wielu przypadkach moment wystawienia faktury jest ściśle związany z momentem powstania obowiązku podatkowego. Sytuacje, w których faktura powinna być wystawiona nie później niż z chwilą powstania obowiązku podatkowego wymienione zostały w § 11 rozporządzenia w sprawie m.in. wystawiania faktur.
Należy zwrócić uwagę, że na wystawienie faktury określono nie tylko najpóźniejszy moment, ale również najwcześniejszy. W § 11 ust. 2 rozporządzenia zastrzeżono bowiem, iż w wymienionych przypadkach - z wyjątkiem dostawy tzw. mediów - faktura nie może być wystawiona wcześniej niż 30. dnia przed powstaniem obowiązku podatkowego.
Skutki błędnego wystawienia faktury po stronie wystawcy
Prawidłowe określenie momentu, w którym należy wystawić fakturę nie jest sprawą prostą. Dlatego w praktyce zdarzają się przypadki, gdy faktura zostaje wystawiona przedwcześnie bądź też z opóźnieniem.
Opóźnienie w wystawieniu faktury przez podatnika, który ma obowiązek udokumentowania transakcji, pozostaje jednak bez wpływu na moment powstania obowiązku podatkowego. Również przedwczesne wystawienie faktury nie powinno rodzić skutków w zakresie terminu wykazania obowiązku podatkowego.
Jest to konsekwencją przepisu art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o VAT (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.), który zobowiązuje podatnika do prowadzenia ewidencji w taki sposób, aby na jej podstawie można było prawidłowo sporządzić deklarację dla potrzeb VAT. Zatem nawet jeżeli faktura została wystawiona przedwcześnie, należy ją ująć w ewidencji sprzedaży VAT z chwilą powstania obowiązku podatkowego. Natomiast przedwczesne ujęcie faktury VAT do rozliczenia może spowodować błędne zadeklarowanie podatku należnego.
W sytuacji gdy faktura nie zostanie w ogóle wystawiona, bądź zostanie wystawiona po upływie terminu, w którym przepisy wyznaczyły obowiązek jej sporządzenia, a podatnik w składanej deklaracji nie uwzględni podatku należnego z tytułu wykonanej czynności, powstanie u niego zaległość podatkowa, którą będzie musiał uregulować wraz z należnymi odsetkami.
Skutki po stronie nabywcy
Podatnikowi zasadniczo przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w rozliczeniu za miesiąc, w którym otrzymał fakturę lub za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych. Przy czym w niektórych sytuacjach nie wcześniej niż z chwilą wykonania usługi bądź dostawy towaru. Wynika to z art. 86 ust. 12 i 12a ustawy o VAT.
Przepisy ustawy o VAT nie regulują skutków otrzymania nieterminowo wystawionych faktur. W związku z tym należy przyjąć, że bez względu na opóźnienie w wystawieniu faktury przez dostawcę, nabywca ma prawo do odliczenia podatku naliczonego w rozliczeniu za miesiąc otrzymania faktury, nawet wówczas gdy nastąpi to po upływie kilku miesięcy, w której miała miejsce dostawa towaru lub świadczenie usługi. Jednak ostatecznym terminem na odliczenia podatku naliczonego wydaje się upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczy faktura. Jedynie w przypadku zakupu mediów, dla których termin odliczenia zasadniczo zgodny jest z terminem płatności, otrzymanie faktury ze znacznym opóźnieniem rodzi na ogół obowiązek złożenia korekty deklaracji za miesiąc, w którym podatnik miał prawo dokonać odliczenia.
Natomiast w przypadku faktur wystawianych przedwcześnie, nabywca towaru lub usługi nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego do momentu, gdy usługa zostanie wykonana lub towar będzie wydany nabywcy.
|
Wybrane czynności, dla których termin wystawienia faktury jest uzależniony od obowiązku podatkowego |
Termin wystawienia faktury |
|
Dostawa mediów (np. dostawa energii elektrycznej, gazu, usług telekomunikacyjnych) |
Nie później niż w dniu, w którym upływa termin płatności, jeżeli został on określony w umowie. |
|
Usługi transportowe, spedycyjne, przeładunkowe, budowlane i budowlano-montażowe |
Nie później niż z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, z tym że w przypadku gdy zapłata nie nastąpi w ciągu 30 dni licząc od dnia wykonania tych usług, fakturę należy wystawić najpóźniej w 30. dniu. |
|
Dostawa lokali i budynków |
Nie później niż z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, a jeżeli zapłata nie nastąpi w ciągu 30 dni od dnia wydania towaru - 30. dnia od dnia, w którym towar wydano. |
|
Świadczenie usług najmu, dzierżawy, leasingu lub usług o podobnym charakterze |
Nie później niż z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, a jeżeli zapłata nie została dokonana do dnia upływu terminu płatności określonego w umowie lub fakturze, nie później niż z upływem tego terminu. |
autor: Małgorzata Smolnik
Gazeta Podatkowa Nr 555 z dnia 2009-05-04
