MF: Uwaga! Z tej ulgi możesz skorzystać także wstecz

Przede wszystkim fiskus zwolnił od podatku dochodowego dochody (przychody) poszkodowanego otrzymane na usuwanie skutków powodzi z tytułu:

- nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń,

- darowizn, do których nie ma zastosowania ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768, z późn. zm.);

Dotyczy to świadczeń przekazanych nie typowo w formie darowizny, ale jako nieodpłatne świadczenie związane np. z reklamą i promocją sponsora. Dotyczyć też to może świadczeń w postaci umorzenia zobowiązań (np. gdy kontrahent umorzy dług wynikający z jego faktury, albo gdy ktoś udzieli poszkodowanemu pożyczki nieoprocentowanej czy też przekaże (wykona) jakieś usługi (np. gdy firma budowlana nieodpłatnie naprawi szkody z własnych materiałów czy z materiałów poszkodowanego. Warunkiem jest przekazanie świadczenia na usuwanie skutków powodzi.

Oczywiście wolne od podatku dochodowego są świadczenia powodziowe przekazywane w ramach pomocy rządowej. Ustawa zwalnia zatem z podatku przychody poszkodowanego otrzymane na podstawie art. 10-13 i art. 17-19 tej ustawy, m.in., świadczenia z zakładowego funduszu socjalnego, PFRON oraz umorzenie pożyczek z urzędu pracy w razie zniszczenia stanowiska pracy przez powódź. Co ważne, w takim wypadku wydatków i kosztów bezpośrednio sfinansowanych z tych przychodów nie uważa się za koszty uzyskania przychodów. Ustawa zwalnia również z podatku dochodowego przychody otrzymane na podstawie art. 23 tej ustawy (nieoprocentowana pożyczka z PFRON na wypłaty dla pracowników).

Zwalnia się od podatku od spadków i darowizn darowizny, jeżeli do dnia 31 grudnia roku następującego po roku, w którym wystąpiła powódź, zostaną przeznaczone przez obdarowanego na usunięcie skutków powodzi.

Oznacza to zwolnienie nie tylko dla darowizn otrzymanych po dniu powodzi, ale również darowizn otrzymanych wcześniej, nawet w ciągu kilku lat przed powodzią, pod warunkiem przekazania ich na cele usunięcia skutków powodzi.

Na przykład: Pan Jan otrzymał w 2008 r. darowiznę pieniężną. Zapłacił od niej podatek. W roku 2011 wydatkował równowartość tej kwoty na usunięcie skutków powodzi. Darowizna więc zostaje zwolniona z podatku. Pan Jan będzie mógł wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.

Ulga ta działa wstecz. Przepisy są tak skonstruowane, że na cele usuwania skutków powodzi można przekazać darowiznę otrzymaną wcześniej, przed powodzią. Jeżeli podatek od spadków i darowizn został już zapłacony, wówczas do czasu przedawnienia zobowiązań podatkowych (5 lat) można wystąpić o stwierdzenie nadpłaty. Po przedstawieniu rachunków i pokwitowań związanych z usuwaniem skutków powodzi organ podatkowy wyda decyzję stwierdzającą nadpłatę i zwróci podatek od spadków i darowizn w związku z korzystaniem z ulgi.

Wymienione wyżej zwolnienia w podatku dochodowym oraz w podatku od spadków i darowizn stosuje się do dnia 31 grudnia roku następującego po roku, w którym wystąpiła powódź. Oznacza to, że świadczenia otrzymane w tym okresie dają prawo do ulgi.

Na przykład: Pan Jan przeżył powódź w listopadzie 2011 r. Na usuwanie skutków powodzi dostał darowiznę od sąsiadów w grudniu 2011 r. Współpracująca z nim firma (jego dostawca) obiecała mu materiały budowlane na odbudowę w grudniu 2012 r. Faktycznie dostarczono je 4 stycznia 2013 r. Oznacza to, że Pan Jan musi zapłacić podatek od otrzymanych materiałów budowlanych, jedynie darowizna pozostanie wolna od podatku.

Podatnicy karty podatkowej będą mogli powiadomić urząd skarbowy o przerwie w działalności gospodarczej w dniu rozpoczęcia działalności po przerwie, jeżeli chodzi o przerwę spowodowaną powodzią. Nie będzie zatem trzeba płynąć amfibią do urzędu skarbowego, by nie płacić karty podatkowej.

W przypadku oddania poszkodowanemu środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych do nieodpłatnego używania, przedsiębiorca oddający w takie nieodpłatne używanie nadal może je amortyzować w swojej firmie.

Ustawa przewiduje również udogodnienia w zakresie ustalania dochodu dla celów różnych świadczeń socjalnych. W takich wypadkach omawiane świadczenia otrzymane przez poszkodowanego nie wpłyną na wymiar świadczeń. Żadnych bowiem świadczeń uzyskanych w związku z powodzią nie wlicza się do dochodu, od wysokości którego odrębne przepisy uzależniają uzyskanie świadczeń o charakterze socjalnym, ulg, dodatków i zwolnień, w tym z zakresu pomocy społecznej, świadczeń rodzinnych, dodatków mieszkaniowych, stypendiów i pomocy materialnej dla uczniów, studentów, świadczeń z funduszu alimentacyjnego, świadczeń uzyskanych w związku z powodzią nie wlicza się do przychodu w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, od wysokości którego uzależniona jest możliwość uzyskania statusu bezrobotnego. Jeżeli zalaniu na skutek powodzi uległo co najmniej 30% powierzchni gospodarstwa rolnego poszkodowanego ubiegającego się o świadczenia z pomocy społecznej albo świadczenia rodzinne w okresie określonym w odrębnych przepisach, przy ustalaniu prawa do świadczeń z pomocy społecznej albo prawa do świadczeń rodzinnych do dochodu z gospodarstwa rolnego nie wlicza się powierzchni, która uległa zalaniu na skutek powodzi.

Artur M. Brzeziński