ZUS gra z nami w kotka i myszkę

INTERIA.PL

Dzień 7 lutego 2006 roku przeszedł w Polsce zupełnie niezauważony. Tymczasem to właśnie wówczas Trybunał Konstytucyjny uznał, że sądy i ZUS mieli rację, twierdząc, iż emerytura nie jest tym, co obowiązkowo należy się każdemu po odpracowaniu kilkudziesięciu lat (i tyleż trwającym okresie wpłacania składek), ale wyłącznie przywilejem. By nie rzec - łaską, którą mogą (lub nie) obdarzać Polaków parlamentarzyści oraz urzędnicy. Trybunał Konstytucyjny orzekł bowiem, że zgodne z Konstytucją RP są przepisy wykluczające możliwość równoczesnego pobierania emerytury i wynagrodzenia za pracę.

Co gorsza - w uzasadnieniu wyroku sędziowie TK użyli sformułowań otwierających politykom drogę do negowania w przyszłości prawa do emerytury także dla tych osób, które oprócz świadczenia emerytalnego mogą, po osiągnięciu wieku emerytalnego, liczyć także na inne dochody, niekoniecznie związane z faktem zatrudnienia.

TK orzekł wprost, że ustawodawca, kształtując regulacje dotyczące świadczeń emerytalno-rentowych, ma "dużą swobodę", by "wprowadzać dodatkowe warunki realizacji", czy wreszcie "określać przesłanki do zawieszenia świadczeń osobom uzyskującym dodatkowy dochód lub wynagrodzenie", gdyż - tu znów cytat - "ograniczenie prawa do uzyskiwania świadczeń emerytalno-rentowych, w sytuacji uzyskiwania innych dochodów, w tym wynagrodzenia z pracy [a więc nie tylko! - przyp. autora], jest co do zasady dopuszczalne". W dodatku, według Trybunału, "ochrona praw nabytych nie oznacza nienaruszalności tych praw i nie wyklucza stanowienia regulacji mniej korzystnych. Ich naruszanie jest zaś dopuszczalne, jeśli przemawiają za tym inne normy i wartości konstytucyjne".

Trybunał stwierdził więc to samo, co posłowie zobligowani przezeń do zajęcia stanowiska w tej sprawie. A ci argumentowali, że świeżo (w 2000 r.) dopisany do ustawy emerytalnej artykuł 103 ust. 2a, zawieszający prawo do emerytury emerytom, którzy kontynuują zatrudnienie u pracodawcy zatrudniającego ich także przed przejściem na świadczenie z ZUS-u, ma oparcie w Konstytucji RP. Jej fragment zaś mówi: "Obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa".

Według posłów - skoro "prawo do zabezpieczenia społecznego wiąże się m.in. z osiągnięciem wieku emerytalnego, to logiczne i uzasadnione wydaje się, że pracownik, który osiągnął wiek emerytalny, może wybrać albo status emeryta, albo status pracownika, a nie łączyć oba te statusy i wynikające z nich świadczenia". Podobne stanowisko zajął prokurator generalny (z zasady opiniuje skargi konstytucyjne), który stwierdził, że "prawo do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego należy wiązać z sytuacją utraty możliwości zarobkowania zapewniającego utrzymanie. Artykuł 67 ust. 1 Konstytucji RP nie wyklucza uzależnienia prawa do emerytury od przesłanki dotyczącej sytuacji zarobkowej uprawnionego".

Te precedensowe i niekorzystne dla ubezpieczonych wyroki, stanowiska oraz orzeczenia zaczęły się od protestu profesorów Edwarda Krasińskiego i Stanisława Gebethnera. Mimo wieku, cieszyli się na tyle dobrym zdrowiem, żeby pracować nawet po osiągnięciu ustawowej granicy 65 lat. Sądzili, że nie przeszkodzi to im w równoczesnym otrzymywaniu emerytury. W końcu każdy z nich przepracował 40 lat.