Jak Islandczyk wyrolował Polaków

AFP

Jak to się stało, że trafili akurat na tą budowę? Mówi się, iż jeden ze współwłaścicieli firmy, islandzki Duńczyk, poprzez ożenek z Polką posiada spore koneksje w Polsce. W ten właśnie sposób trafiła na plac budowy polska firma "Gitek", która zatrudniała na kopenhaskiej budowie nawet do 100 Polaków. Sęk w tym, że zakwaterowano ich na placu budowy, co jest niezgodne z duńskim prawem, a warunki w jakich mieszkali były co najmniej nieodpowiednie. Opisał je dokładnie duński dziennik "Ekstra Bladet" w wydaniu z 16 września.

Obiecano złote góry

Jak do tej pory żaden z robotników zatrudnionych przez "Gitek" nie dostał przyrzeczonej im wielkiej kasy. Z relacji kilku z nich - wg "Ekstra Bladet" - jasno wynika, że pracowali za nędzne jak na duński warunki stawki 30 -50 koron za godzinę, do tego przez 60 godzin w tygodniu. Inwestor na samych tylko płacach "zarobił" w ten sposób 21 milionów koron, a z funduszem emerytalnym i wakacyjnym jego "zysk" wynosi 27 milionów.

O skali zaniedbań i naruszeń prawa świadczyć może fakt, iż duńska Inspekcja Pracy wydała aż 15 nakazów wstrzymania prac na budowie i usunięcia niedociągnięć. I nie chodziło tu tylko o to, że robotnicy ci mieszkali na placu budowy, ale także o to, że często pracowali na wysokości bez odpowiednich badań i bez jakichkolwiek zabezpieczeń. Poszło także o sposób traktowania polskich "najemników". Gdy jeden z nich poprosił o trzy dni urlopu, bo zmarł mu ojciec, to polski brygadzista kategorycznie odmówił, grożąc że jeśli pojedzie to już nie będzie miał po co wracać.

Związkowcy w akcji

Mennicą i pracującymi w niej robotnikami z Polski zaczęły interesować się duńskie związki zawodowe i nie chodziło tu tylko o to, że "Monten - Keflar Invest" nie chciał przystąpić do branżowego układu zbiorowego. To tylko jedna z przyczyn konfliktu.

Duńscy związkowcy postanowili nie odpuścić i na 16 września zwołali blokadę budowy. Tymczasem dzień wcześniej zwinęła się z niej - wraz z robotnikami - firma "Gitek". Na budowie, w środku budynku i wokół niego, pozostały jednak ślady ich bytności w postaci chociażby walających się wokół puszek po polskim piwie. Związkowcy zjawili się przed godziną 15.00, wielu z nich w strojach roboczych. Pojawiły się też sztandary związkowe. Zaczęła się blokada.

Wszyscy - w tym także Soren Sondergaard, deputowany do Parlamentu Europejskiego - mówili w swych wystąpieniach o nierównym traktowaniu robotników z Polski i krajów z Europy Środkowo -Wschodniej, o niebezpiecznych warunkach pracy, notorycznym łamaniu przez inwestora i wykonawcę duńskiego prawa oraz o urągających ludzkiej godności warunkach mieszkaniowych na budowie. Mówiono także o równych prawach i płacach dla wszystkich, psuciu duńskiego - jak do tej pory wzorcowego - modelu rynku pracy. Mowa była także o tym, że najprawdopodobniej cała ta inwestycja była po prostu pralnią brudnych pieniędzy...

Krzysztof Kozik