Polacy chcą szybciej przechodzić na emeryturę. Co to jest emerytura stażowa?

Emerytury stażowe to pomysł na zrewolucjonizowanie polskiego systemu emerytalnego. W przestrzeni publicznej pojawił się już kilka lat temu, a jego głównym założeniem jest to, aby rząd wprowadził możliwość przechodzenia na emeryturę głównie na podstawie stażu pracy. Emerytura stażowa byłaby więc możliwa nie po osiągnięciu konkretnego wieku, ale główne kryteria obejmowałyby warunki stażowe oraz, co oczywiste, zgromadzony odpowiedni kapitał emerytalny.

Pomysł wprowadzenia emerytur stażowych po raz pierwszy oficjalnie pojawił się w 2021 roku, kiedy to NSZZ "Solidarność" wysłała obywatelski projekt ustawy w tej sprawie do Sejmu. Jednak z medialnych informacji wynika, że obecnie Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej również ma pracować nad własnym projektem. Co ważne już z perspektywy samych Polaków, z emerytury stażowej miałyby korzystać osoby, które rozpoczęły pracę bardzo wcześnie, na przykład tuż po skończeniu szkoły lub na studiach.

Podstawowym założeniem projektów emerytur stażowych jest możliwość przechodzenia na emeryturę szybciej niż obecnie. Pomysłów, w zależności od źródła, jest kilka, niemniej wymieniona "Solidarność" proponuje dwa osobne rozwiązania dla kobiet i mężczyzn. W przyszłości górne granice stażu pracy miałaby wynieść:

• 35 lat w przypadku kobiet;
• 40 lat w przypadku mężczyzn.

Z kolei głosy płynące z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej mówią o tym, że na emeryturę stażową mogłyby przechodzić osoby po przepracowaniu 38 lat przez kobiety i 43 lat przez mężczyzn. Kwestia szczegółów pozostaje więc do omówienia. Niemniej jednak wprowadzenie emerytur stażowych oznacza możliwość zakończenia pracy nawet o pięć lub siedem lat wcześniej niż w obecnym systemie. Na przykład mężczyzna, który rozpoczął pracę w wieku 20 lat, emeryturę stażową mógłby otrzymywać już w wieku lat 60.

A dziś, żeby otrzymać minimalną emeryturę w Polsce, wymagany staż pracy wynosi 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Jednoczesnym warunkiem jest osiągnięcie wymaganego wieku emerytalnego, który wynosi odpowiednio 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Brak wymaganego stażu oznacza wypłatę niższą niż emerytura minimalna, wyliczaną z faktycznie uzbieranych składek. Emerytura stażowa wpłynęłaby więc na dużą grupę Polaków

To, co może niepokoić, to ewentualna wysokość takiego świadczenia. Nie jest bowiem tajemnicą, że krótszy okres odprowadzania składek to w teorii niższa emerytura. Pomysłodawcy emerytury stażowej chcą, aby kluczowym ograniczeniem emerytur stażowych był warunek minimalnej wysokości świadczenia. Gdyby zmiany w emeryturach weszły w życie dziś, to ten rodzaj świadczenia wyniósłby 1978,49 zł brutto. Tyle wynosi minimalne świadczenie obecnie.

Na ten moment nie ma jednak informacji, kiedy emerytury stażowe oraz czy w ogóle zostaną wprowadzone. W marcu przewodniczący NSZZ "Solidarność" skierował do marszałka Sejmu pismo, w którym wezwał go do pilnego podjęcia prac nad ustawą. Rząd analizuje różne warianty, a projekt dokumentu miał trafić do Stałego Komitetu Rady Ministrów. Ten miał skierować go do dalszych uzgodnień międzyresortowych. Na ewentualną rewolucję w systemie emerytalnym musimy więc poczekać.