Przechodzisz na emeryturę? Sprawdź, kiedy najbardziej się opłaca

Co do zasady emerytura w Polsce przysługuje osobom, które ukończyły powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn) i przez choćby minimalny okres podlegały ubezpieczeniom. Żeby jednak otrzymać świadczenie na poziomie minimalnej emerytury (od 11 marca 2026 roku - 1978,49 zł brutto), trzeba osiągnąć również udokumentowany staż pracy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn.

Zobacz również:

---

Emerytury

Ma 60 lat, przepracowała z nich 10. Tyle wyniesie jej emerytura z ZUS

Przemysław Terlecki

"Kwota emerytury to wynik podzielenia podstawy jej obliczenia przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi, w którym ubezpieczony przechodzi na emeryturę" - przypomina Zakład Ubezpieczeń Społecznych w komentarzu dla Interii Biznes, który przekazał nam rzecznik prasowy Piotr Olewiński.

Przedstawiciele instytucji wskazują, że podstawę obliczenia świadczenia stanowi suma kwot:

• zwaloryzowanego kapitału początkowego (ustalonego za okresy składkowe i nieskładkowe przebyte przed 1 stycznia 1999 r.),
• zwaloryzowanych składek emerytalnych zapisanych na indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS (opłaconych po 31 grudnia 1998 r.),
• zwaloryzowanych środków, które są zapisane na subkoncie w ZUS (w tym również przeniesionych z otwartego funduszu emerytalnego - OFE) - dotyczy członków OFE.

Czy można wskazać wiek, w którym najbardziej opłaca się przejść na emeryturę? Przedstawiciele ZUS wskazują, że decyzja o zakończeniu kariery zawodowej jest indywidualnym wyborem każdego ubezpieczonego. - Nie ma jednego "najkorzystniejszego" wieku dla wszystkich ubezpieczonych - dowiedzieliśmy się.

Rzecznik ZUS przekazał jednak Interii porady dla przyszłych świadczeniobiorców. Zgodnie z nimi rozważając podjęcie decyzji o przejściu na emeryturę, należy wziąć pod uwagę następujące czynniki:

• wysokość zgromadzonych składek emerytalnych oraz ich waloryzacje,
• długość średniego dalszego trwania życia (im później przejdziemy na emeryturę, tym będzie ona krótsza),
• waloryzacje środków zgromadzonych na subkoncie.

W powszechnym przekonaniu utarło się, że najkorzystniejszym momentem w roku na przejście na emeryturę są jego pierwsze miesiące. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnia jednak w wypowiedzi dla Interii: - Z uwagi na to, że wiele czynników wpływa na wysokość emerytury, trudno jest wskazać, w którym miesiącu roku jest najlepiej przechodzić na emeryturę. Każdy ubezpieczony musi wziąć pod uwagę przede wszystkim swoją indywidualną sytuację.

- Czynnikiem, który znacząco wpływa na podstawę obliczenia emerytury, jest waloryzacja składek emerytalnych i kapitału początkowego zapisanych na koncie i subkoncie ubezpieczonego. Kwoty tam zgromadzone, w tym również kapitał początkowy, podlegają przede wszystkim waloryzacjom rocznym, które są przeprowadzane od 1 czerwca każdego roku kalendarzowego, przy zastosowaniu wskaźnika waloryzacji ogłoszonego za poprzedni rok. Operacji tej podlegają kwoty zapisane na koncie i subkoncie na dzień 31 stycznia roku, za który przeprowadzana jest waloryzacja, powiększone o kwoty z tytułu wcześniejszych waloryzacji. Dlatego warto rozważyć złożenie wniosku o emeryturę w lipcu, tj. po dokonaniu przez ZUS waloryzacji składek zapisanych na indywidualnych kontach oraz kapitału początkowego rocznym wskaźnikiem waloryzacji - radzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Kolejny czynnik wpływający na wysokość emerytury, a więc ważny podczas podejmowania decyzji o zakończeniu aktywności zawodowej, to długość średniego dalszego trwania życia. Ogłasza ją Prezes Głównego Urzędu Statystycznego, a na podstawie tablic średniego dalszego trwania życia przyznaje się emerytury na wnioski, które ubezpieczeni zgłaszają w terminie od 1 kwietnia do 31 marca kolejnego roku kalendarzowego.

ZUS przypomina, że ustalając średnie dalsze trwanie życia, uwzględnia się wiek ubezpieczonego:

• na dzień zgłoszenia wniosku o emeryturę, jeśli ten został zgłoszony w kolejnych miesiącach po miesiącu osiągnięcia wieku emerytalnego,
• na dzień osiągnięcia wieku emerytalnego, jeśli wniosek zgłoszono w miesiącu osiągnięcia tego wieku lub wcześniej.

Podczas ustalania wartości średniego dalszego trwania życia (dla wyżej określonego wieku) bierze się pod uwagę - w zależności od tego, co jest korzystniejsze dla danej osoby - tablice obowiązujące albo w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę, albo w dniu osiągnięcia wieku 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę.

- Biorąc pod uwagę powyższe, złożenie wniosku po dniu urodzin daje wyższą emeryturę niż przed nimi. Jeśli ktoś urodził się 15 stycznia i chce emeryturę od lutego, powinien złożyć wniosek po 15 lutego - radzą przedstawiciele Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Żeby pobierać świadczenie, nie trzeba spełniać wymogu dotyczącego minimalnego stażu ubezpieczeniowego. Wysokość emerytury zależy głównie od sumy zgromadzonych składek. ZUS podkreśla jednak, że im dłuższy staż pracy, tym jest to korzystniejsze - zwiększa się bowiem suma składek emerytalnych zgromadzonych na indywidualnym koncie, a podnosi się wysokość miesięcznego świadczenia, co wynika ze zmniejszającej się liczby miesięcy średniego dalszego trwania życia, przez którą dzieli się podstawę obliczenia emerytury.

Zobacz również:

---

Emerytury

Mam 60 lat i 20 lat pracy. Czy dostanę emeryturę? Jedna grupa wyróżniona

Andrzej Zasadni

- Staż ma również wpływ na podwyższenie przyszłej emerytury do kwoty najniższej emerytury. Przepisy przewidują podwyższenie obliczonej emerytury do kwoty najniższej emerytury w przypadku udowodnienia wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, tj. co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Osoby, które nie udowodniły takiego stażu, otrzymują co miesiąc emeryturę w wysokości faktycznie wyliczonej - przypomina rzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w komentarzu dla Interii Biznes.

Im później zdecydujemy się na zakończenie kariery, tym wyższą emeryturę otrzymamy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w komentarzu dla Interii wskazuje trzy czynniki, które mają na to wpływ:

• dodatkowe składki z tytułu bieżącej pracy powiększają sumę zgromadzonych środków - im dłużej pracujemy, tym więcej składek emerytalnych gromadzimy na naszym indywidualnym koncie w ZUS,
• kolejne waloryzacje kapitału początkowego i składek zapisanych na koncie ubezpieczonego zwiększają podstawę obliczenia emerytury,
• zmniejsza się liczba miesięcy średniego dalszego trwania życia, przez którą dzieli się podstawę obliczenia emerytury, co podnosi wysokość miesięcznego świadczenia.

- Warto zatem odłożyć w czasie decyzję o zakończeniu kariery zawodowej - słyszymy.

Jak obliczyć wysokość przyszłego świadczenia? Przedstawiciele instytucji radzą, by podczas wyboru najkorzystniejszego momentu na przejście na emeryturę skorzystać z kalkulatora emerytalnego dostępnego w placówkach ZUS, na Platformie Usług Elektronicznych (PUE)/eZUS oraz na stronie www.zus.pl.

Jak opóźnienie decyzji o przejściu na emeryturę wpływa na wysokość świadczenia? Zakład Ubezpieczeń Społecznych na prośbę Interii przygotował wyliczenia dla:

• kobiety urodzonej w 1961 r., przechodzącej na emeryturę w wieku 60 lat i 65 lat,
• mężczyzny urodzonego w 1956 r., przechodzącego na emeryturę w wieku 65 lat i 70 lat.

Z obliczeń wynika, że gdyby kobiecie przyznano emeryturę w styczniu 2026 r., byłaby ona wyższa o 49 proc. od świadczenia przyznanego w styczniu 2021 r. i zwaloryzowanego na styczeń 2026 r. W przypadku mężczyzny ta różnica byłaby jeszcze wyższa i wynosiła 52 proc.