Spis treści:
- Kiedy Ukrainiec może dostać polską emeryturę?
- Ilu obcokrajowców pobiera polską emeryturę?
Kiedy Ukrainiec może dostać polską emeryturę?
Podstawą wypłaty polskich emerytur obywatelom Ukrainy jest umowa o zabezpieczeniu społecznym między Polską a Ukrainą, podpisana 18 maja 2012 roku i obowiązująca od 1 stycznia 2014 roku. Dokument reguluje sytuację osób, które pracowały po obu stronach granicy i dzięki temu mogą ubiegać się o świadczenia z dwóch państw jednocześnie. Mechanizm opiera się na podziale odpowiedzialności między instytucje ubezpieczeniowe: ZUS wypłaca świadczenie za okresy składkowe wypracowane w Polsce, natomiast ukraiński Fundusz Emerytalny odpowiada za część wynikającą z pracy na Ukrainie. Umowa wprowadziła również zasadę sumowania okresów ubezpieczenia, co ma duże znaczenie dla osób, które stażem w jednym kraju nie osiągnęły wymaganego minimum do uzyskania emerytury lub renty.
Zobacz również:
Sposób ustalania prawa do emerytury zależy od daty urodzenia, ponieważ polski system emerytalny rozdziela osoby objęte starymi i nowymi zasadami. W przypadku osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 roku nadal kluczowe znaczenie ma długość stażu ubezpieczeniowego. Kobieta musi wykazać co najmniej 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych, a mężczyzna 25 lat, przy jednoczesnym osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego odpowiednio 60 i 65 lat. Jeżeli ktoś przepracował w Polsce zbyt krótki okres, ZUS może doliczyć lata pracy z Ukrainy, pod warunkiem że okresy te nie pokrywają się z polskim ubezpieczeniem. Nie oznacza to jednak, że Polska przejmuje finansowanie całego świadczenia, ponieważ emerytura z ZUS nadal wyliczana jest wyłącznie na podstawie składek i okresów ubezpieczenia przypadających na pracę w Polsce.
Inne zasady obowiązują osoby urodzone po 31 grudnia 1948 roku, ponieważ w ich przypadku wysokość wypłat zależy głównie od składek zapisanych na koncie w ZUS. Do uzyskania świadczenia po osiągnięciu wieku emerytalnego wystarczy nawet krótki okres legalnej pracy w Polsce, jeśli od wynagrodzenia odprowadzono składkę. Często oznacza to jednak bardzo niskie świadczenia, a dopłata do emerytury minimalnej wymaga spełnienia dodatkowych warunków, między innymi odpowiedniego stażu oraz stałego zamieszkiwania w Polsce. W 2025 roku emerytury i renty z ZUS pobierało około 12 tys. obywateli Ukrainy.
Zobacz również:
Ilu obcokrajowców pobiera polską emeryturę?
Liczba cudzoziemców pobierających świadczenia z ZUS nadal pozostaje niewielka na tle całego polskiego systemu emerytalnego, ale w ostatnich latach systematycznie rośnie. Wynika to przede wszystkim ze wzrostu liczby osób, które legalnie pracowały w Polsce, odprowadzały składki i osiągnęły wiek emerytalny. Dane opublikowane przez "Dziennik Gazetę Prawną" w lutym 2025 pokazują wyraźny wzrost liczby cudzoziemców pobierających świadczenia z ZUS. Pod koniec 2024 emerytury i renty otrzymywało ponad 20 tys. obcokrajowców, podczas gdy rok wcześniej było to około 15,3 tys., a w 2022 około 12,2 tys. osób.
Zobacz również:
Obecnie obowiązujące przepisy umożliwiają wypłatę emerytur dla obywateli całej Unii Europejskiej oraz państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii. Co więcej, Polska zawarła wiele dwustronnych umów o zabezpieczeniu społecznym z krajami spoza UE, między innymi z USA, Kanadą, Australią, Koreą Południową, Izraelem, Turcją czy Mołdawią. Takie porozumienia pozwalają sumować okresy pracy i ubezpieczenia wypracowane w różnych państwach.
Najwięcej emocji budzą dopłaty do emerytury minimalnej, ponieważ w takich przypadkach ZUS wyrównuje bardzo niskie świadczenie do ustawowego minimum. Warunkiem jest jednak osiągnięcie wieku emerytalnego, posiadanie odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego oraz stałe zamieszkiwanie w Polsce. Dane opublikowane przez "Fakt" na początku 2026 pokazują, że od stycznia do października 2025 wydatki ZUS na wyrównania emerytur wypłacane dla 620 obcokrajowców wyniosły 1,7 mln zł.
