Spis treści:
- Przeliczenie emerytury w ZUS: kiedy warto to zrobić?
- Jak przeliczyć emeryturę w ZUS?
Przeliczenie emerytury w ZUS: kiedy warto to zrobić?
Podstawą prawną do przeliczenia emerytury są przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przede wszystkim art. 108-113, które pozwalają na ponowne ustalenie wysokości świadczenia w określonych sytuacjach. Dotyczy to przede wszystkim przypadków, gdy po przyznaniu emerytury pojawiły się nowe dokumenty lub informacje mające wpływ na wysokość świadczenia. Najczęściej chodzi o świadectwa pracy, zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, dawne listy płac, legitymacje ubezpieczeniowe, angaże albo dokumenty pozyskane z archiwów po zlikwidowanych zakładach pracy. Szczególne znaczenie mają dokumenty dotyczące zatrudnienia sprzed 1999 roku, ponieważ przed reformą systemu nie wszystkie dane o składkach były zapisywane na indywidualnych kontach ubezpieczonych.
Zobacz również:
Przeliczenie może być korzystne również dla osób, które po przejściu na emeryturę nadal pracowały, prowadziły działalność gospodarczą albo podlegały ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innego tytułu. Na wniosek zainteresowanego ZUS może doliczyć składki zapisane na koncie już po rozpoczęciu pobierania świadczenia, a następnie ponownie obliczyć jego wysokość. Znaczenie ma przy tym nie tylko wartość nowych składek, ale także wiek i płeć wnioskodawcy, ponieważ do wyliczeń stosowane jest średnie dalsze trwanie życia obowiązujące na dzień ponownego ustalenia emerytury.
Osobną grupę stanowią sprawy dotyczące kapitału początkowego, który wpływa na wysokość emerytury obliczanej według nowych zasad. Nawet pojedynczy dokument odnaleziony po latach może zwiększyć świadczenie, jeśli potwierdza brakujący okres zatrudnienia albo wyższe wynagrodzenie. W przypadku świadczeń liczonych według starych zasad znaczenie mają przede wszystkim wcześniej nieuwzględnione okresy składkowe, ponieważ po zmianach obowiązujących od 2022 roku przepisy ograniczyły możliwość doliczania części okresów nieskładkowych. Istotne pozostaje również to, że samo złożenie wniosku nie wiąże się z ryzykiem obniżenia świadczenia, ponieważ jeśli po przeliczeniu kwota okazałaby się mniej korzystna, ZUS nadal wypłaca emeryturę w dotychczasowej wysokości.
Zobacz również:
Jak przeliczyć emeryturę w ZUS?
Procedura przeliczenia emerytury rozpoczyna się od złożenia wniosku ERPO, czyli formularza dotyczącego ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalno-rentowego. Można przekazać go bezpośrednio w placówce ZUS, wysłać pocztą albo złożyć elektronicznie przez portal eZUS. Do wniosku trzeba dołączyć wszystkie dokumenty, które mogą mieć wpływ na wysokość świadczenia.
Zobacz również:
Największe znaczenie mają potwierdzenia rzeczywistych zarobków na danym stanowisku. Samo udokumentowanie zatrudnienia nie zawsze wystarcza do korzystniejszego wyliczenia świadczenia, ponieważ w przypadku braku danych płacowych ZUS może przyjąć jedynie minimalne wynagrodzenie obowiązujące w danym czasie, proporcjonalnie do etatu i okresu pracy.
Po złożeniu wniosku ZUS sprawdza, czy nowe informacje rzeczywiście wpływają na wysokość świadczenia. Jeżeli przeliczenie okaże się korzystne, wyższa emerytura przysługuje od miesiąca złożenia wniosku, dlatego zwlekanie po odnalezieniu dokumentów może oznaczać utratę części pieniędzy. Inaczej traktowane są tzw. emerytury czerwcowe z lat 2009-2019, ponieważ od 2026 roku ZUS przelicza je z urzędu, bez konieczności składania standardowego wniosku.
