Spis treści:
- System kaucyjny. Jaka będzie cena na "cenówce"?
- Co się stanie, gdy zechcę zeskanować drugi raz ten sam kod?
- Zdjąłem etykietę z butelki. Czy mogę odzyskać kaucję?
- Czy metalowe puszki muszą mieć wieczko?
- Czy napoje alkoholowe będą objęte systemem kaucyjnym?
- Czy handlowiec może przyjąć tylko butelkę zakupioną w tym sklepie?
- Czy kaucja będzie zwracana tylko gotówką, czy także na kartę do sklepu?
- Czy butelki po mleku i innym nabiale objęte są systemem kaucyjnym?
- Czy kaucja będzie pobierana również przy zakupie na wynos i w restauracjach?
- Automat zabrał butelkę, ale nie wydał kaucji. Co zrobić?
W całej Europie z systemu kaucyjnego korzysta już 180 mln osób. Od 1 października dołączą do nich Polacy. Interia Biznes zadała operatorom systemu kaucyjnego 10 pytań, które nurtują konsumentów. Odpowiedzi udziela Krajowy System Kaucyjny, otwiera się w nowym oknie Zwrotka oraz PolKa - Polska Kaucja, otwiera się w nowym oknie.
System kaucyjny. Jaka będzie cena na "cenówce"?
Od 1 października w sklepach zaczną pojawiać się produkty objęte systemem kaucyjnym. Będzie to oznaczało także rewolucje w etykietach z ceną. Popularne "cenówki" w przypadku wielu napojów oznaczone będą na nowo:
"Na półce sklepowej zobaczysz cenę produktu bez kaucji, natomiast na paragonie będzie wyraźnie pokazana cena napoju + wysokość kaucji. Dzięki temu od razu wiesz, ile wynosi dopłata i możesz łatwo sprawdzić, czy została doliczona prawidłowo" - tłumaczy Interii Biznes Zwrotka S.A., pierwszy zarejestrowany w Polsce operator systemu kaucyjnego.
W sklepach najczęściej etykiety zawierać będą dodatkową informację o kwocie kaucji, np. "5,99 zł + kaucja 0,50 zł".
Co się stanie, gdy zechcę zeskanować drugi raz ten sam kod?
Według naszych ekspertów system nie pozwoli na podwójne rozliczenie tej samej butelki czy puszki.
"W przypadku zbiórki automatycznej, kod kreskowy z opakowania zostaje zeskanowany, a opakowanie trafia do wnętrza maszyny, gdzie jest niszczone, by nie mogło trafić ponownie do obiegu" - tłumaczy nam Zwrotka.
To samo będzie dotyczyć bonów zwracanych przez butelkomaty. "Otrzymany bon kaucyjny z kodem również jest unikalny - po zeskanowaniu go w kasie sklepu, jest 'spalany' w systemie IT operatora, co uniemożliwia ponowne wykorzystanie go" - dodaje operator.
Zdjąłem etykietę z butelki. Czy mogę odzyskać kaucję?
Polska Kaucja dla Interii Biznes: "Nie, zwracane opakowanie musi zawierać etykietę. Co równie istotne, opakowanie nie może być zgniecione w sposób uniemożliwiający odczytanie kodu przez zwrotomat lub skaner".
Eksperci przypominają, że zwracane butelki powinny być niezgniecione, puste i muszą posiadać etykietę z kodem kreskowym i symbolem systemu kaucyjnego.
Czy metalowe puszki muszą mieć wieczko?
W wytycznych Ministerstwa Klimatu i Środowiska czytamy także, że butelki zwracane w ramach systemu kaucyjnego powinny być zakręcone.

Czy to samo dotyczy wieczka w puszkach w napojach? W ich przypadku często trudno o powrót wierzchniej części opakowania do stanu sprzed otwarcia puszki:
"Nie, skanowanym elementem puszki będzie kod EAN. System kaucyjny nie stworzy wymogu dodawania wieczka do puszek" - informuje nas Polska Kaucja.
Eksperci ze Zwrotka S.A. dodają jednak, że "opakowanie uszkodzone w stopniu uniemożliwiającym identyfikację może zostać odrzucone":
"Trzeba pamiętać, że automaty rozpoznają m.in. kształt i wagę opakowań, które podaje producent, jeśli więc parametry zwracanej puszki będą znacząco odbiegać od zadeklarowanych, to maszyna może nie przyjąć takiego opakowania" - tłumaczy operator.
Czy napoje alkoholowe będą objęte systemem kaucyjnym?
Wody, soki, nektary, napoje gazowane, napoje energetyczne i izotoniczne, a także alkohol, będą od 1 października objęte systemem kaucyjnym:
"Systemowi kaucyjnemu podlegają wszystkie napoje w butelkach PET, puszki metalowe oraz butelki szklane zwrotne, a więc i te zawierające alkohol" - wylicza PolKa.
A Zwrotka dodaje, że kaucja będzie pobierana od napojów alkoholowych w puszkach i butelkach "pod warunkiem że mieszczą się w zakresie działania systemu i są oznaczone symbolem kaucji". Przypomnijmy, systemem kaucyjnym, otwiera się w nowym oknie objęte są:
- butelki PET (plastikowe) do 3 l,
- puszki do 1 l,
- szkło wielorazowe do 1,5 l.
Czy handlowiec może przyjąć tylko butelkę zakupioną w tym sklepie?
Jedynie wybrane sklepy będą zbierać butelki w systemie kaucyjnym, otwiera się w nowym oknie. Obowiązek ten dotyczy wszystkich sklepów powyżej 200 m², które oferują napoje w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym. Ale czy sklep może nie przyjąć butelki, która nie została zakupiona w tej sieci?
"Nie, każdy sklep, który dołączył do systemu kaucyjnego, ma obowiązek przyjąć opakowania zwrotne niezależnie od miejsca ich zakupu" - tłumaczy nam Polska Kaucja.
Jednak w ramach systemu kaucyjnego handlowiec nie zawsze zwróci gotówkę.
Czy kaucja będzie zwracana tylko gotówką, czy także na kartę do sklepu?
Jak już informowaliśmy w Interii Biznes, sklep może oddać kaucję także w formie bonu, otwiera się w nowym oknie.
"Kaucja będzie wypłacana w gotówce albo w formie bonu/paragonu wartościowego, który można wykorzystać na zakupy w tym sklepie. Obie formy są równoważne" - potwierdza nam Krajowy System Kaucyjny Zwrotka.
Polska Kaucja zwraca także uwagę, że kaucja może być zwracana również w formie przelewu bezgotówkowego.
Czy butelki po mleku i innym nabiale objęte są systemem kaucyjnym?
Zwrotka: "Nie. System kaucyjny obejmuje butelki PET i szklane butelki wielorazowe po wodzie, napojach i sokach oraz metalowe puszki po napojach. Opakowania po produktach mlecznych czy nabiale są z systemu wyłączone".
W pierwotnym planie butelki po mleku miały być częścią systemu kaucyjnego. Zostały jednak wyjęte z nowego obowiązku na wniosek przedsiębiorców. Handel obawiał się o trudności związane z zachowaniem higieny sanitarnej przy tego typu opakowaniach.
Czy kaucja będzie pobierana również przy zakupie na wynos i w restauracjach?
System kaucyjny dotyczy również sektora HoReCa, a więc obejmuje także hotele, restauracje i cateringi:
"Jeśli kupujesz napój w opakowaniu, to kaucja jest pobierana również w takich przypadkach. Można ją odzyskać, oddając opakowanie w dowolnym punkcie, który prowadzi zbiórkę" - tłumaczy Zwrotka.
Jednak nie zawsze w restauracjach i przy zakupach na wynos zapłacimy kaucję:
"Kaucja będzie doliczana do ceny przez wszystkie punkty sprzedaży z napojami objętymi system kaucyjnym. Także automaty czy restauracje oferujące produkty na wynos, które będą sprzedawać napoje w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym - będą pobierać kaucję" - informowało Ministerstwo Klimatu, otwiera się w nowym oknie i Środowiska w komunikacie.
Automat zabrał butelkę, ale nie wydał kaucji. Co zrobić?
Jak informują nas operatorzy systemu kaucyjnego, każdy automat zbierający butelki jest przypisany do sklepu:
"Należy zgłosić problem obsłudze sklepu. To ona odpowiada za prawidłowe działanie zwrotomatu" - czytamy w odpowiedzi Zwrotka S.A.
Tego typu problemy będą jednak rzadkością. Sklepy inwestują bowiem w nowe maszyny, które sprawdziły się już w programach pilotażowych i testach przeróżnych sieci przed startem systemu kaucyjnego.
Agnieszka Maciuła-Ziomek














