Spis treści:
- Kto płaci za pobyt w DPS? Kolejność obowiązków
- Kiedy rodzina nie płaci za DPS?
- Uwaga na darowiznę
Zgodnie z polskim prawem za pobyt w placówce płaci przede wszystkim sam senior, a następnie jego rodzina. Istnieją jednak sytuacje, w których bliscy są całkowicie zwolnieni z tego obciążenia.
Kto płaci za pobyt w DPS? Kolejność obowiązków
Zanim przejdziemy do zwolnień, przypomnijmy hierarchię płatności regulowaną przez Ustawę o pomocy społecznej. Mieszkaniec DPS przeznacza na ten cel nie więcej niż 70% swojego dochodu (emerytury lub renty), niezależnie od jej wysokości. Resztę dopłaca najbliższa rodzina - małżonek oraz zstępni (czyli dzieci, wnuki). Ważne jednak, że nie są objęci tym obowiązkiem, gdy ich dochody nie przekraczają określonych progów.
Jeśli senior i jego rodzina nie są w stanie udźwignąć finansowo niezbędnych opłat, obowiązek opłacenia pobytu seniora w DPS przechodzi na gminę.
Kiedy rodzina nie płaci za DPS?
Najczęstszym powodem zwolnienia z opłat jest nieprzekraczanie ustawowego kryterium dochodowego. Bliscy seniora muszą dopłacać do jego opieki tylko wtedy, gdy ich dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego pomocy społecznej.
W 2026 roku wspomniane kryterium wynosi 1010 zł dla osoby samotnie gospodarującej, zatem 300% to 3030 zł. W przypadku rodzin gospodarujących w kilka osób, kryterium wynosi 823 zł (300% to 2469 zł).
Za pobyt rodzica w DPS nie muszą również płacić dzieci, które w przeszłości nie były przez niego wychowywane lub które były przez niego krzywdzone. Najważniejszym dowodem zwalniającym z konieczności opłat jest pozbawienie władzy rodzicielskiej lub skazanie rodzica za przestępstwo umyślne z użyciem przemocy na szkodę dziecka lub innego członka rodziny.
W obu przypadkach zwolnienie następuje z mocy prawa lub na wniosek, ale zawsze wymaga przedstawienia odpowiednich dokumentów, jak wyrok sądu. Jeśli nie miało miejsca pozbawienie władzy rodzicielskiej lub dochodzenie sądowe, dziecko może ubiegać się o zwolnienie z konieczności opłat w przypadku alkoholizmu rodzica lub innych rażących zaniedbań. W takich sytuacjach sprawa zawsze jest rozpatrywana indywidualnie.
Dodatkowo organ prowadzący (MOPR/GOPS) może, ale nie musi, zwolnić członków rodziny z opłat w sytuacjach szczególnych. Zalicza się do nich sytuacje, gdy członek rodziny sam przewlekle choruje i ponosi ogromne koszty zakupu leków lub rehabilitacji albo u osoby zobowiązanej do alimentacji lub jej dzieci występuje niepełnosprawność.
Uwaga na darowiznę
Wielu seniorów przed pójściem do DPS przepisuje mieszkanie na dzieci w formie darowizny, otwiera się w nowym oknie. Należy pamiętać, że gmina ma prawo sprawdzać stan majątkowy i w określonych sytuacjach może dochodzić roszczeń, jeśli uzna, że senior wyzbył się majątku, by uniknąć opłat i obciążyć budżet samorządu.
Podsumowując, każda decyzja o ustaleniu opłaty jest decyzją administracyjną, od której przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO). W sytuacjach trudnych materialnie lub skomplikowanych pod względem relacji - warto zasięgnąć porady pracownika MOPS, który sprawdzi dostępne możliwości.
KO
