Spis treści:
- Czy darowizna od rodziców jest opodatkowana?
- Kiedy darowiznę od rodziców trzeba zgłosić do urzędu skarbowego?
- Jak zgłosić darowiznę od rodziców do urzędu skarbowego?
- Co grozi za brak zgłoszenia darowizny od rodziców?
Czy darowizna od rodziców jest opodatkowana?
Przekazanie pieniędzy przez rodziców dziecku nie zawsze oznacza konieczność zapłaty podatku. Przepisy przewidują bowiem specjalne zwolnienie dla najbliższej rodziny, dzięki któremu darowizna od rodziców może być całkowicie zwolniona z podatku od spadków i darowizn. Nie oznacza to jednak, że w każdej sytuacji można pominąć formalności. W niektórych przypadkach konieczne będzie zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego.
Rodzice i dzieci należą do tzw. grupy zerowej, która korzysta z najszerszego zwolnienia z podatku. Oznacza to, że nawet darowizna o znacznej wartości może być nieopodatkowana, o ile zostaną spełnione warunki określone w przepisach.
Warto pamiętać, że nie każdą darowiznę trzeba zgłaszać do urzędu skarbowego. Jeżeli łączna wartość darowizn otrzymanych od jednego rodzica w ciągu 5 lat nie przekracza 36 120 zł, zgłoszenie nie jest wymagane. Limit ten obowiązuje oddzielnie dla każdego z rodziców. Oznacza to, że osobno sumuje się darowizny otrzymane od matki, a osobno od ojca.
Jeżeli wartość darowizny przekroczy ten limit, nadal można skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku. Trzeba jednak pamiętać o dopełnieniu odpowiednich formalności i zgłoszeniu darowizny do urzędu skarbowego w ustawowym terminie.
Kiedy darowiznę od rodziców trzeba zgłosić do urzędu skarbowego?
Tak jak wspomniano, obowiązek zgłoszenia darowizny do US pojawia się dopiero po przekroczeniu ustawowego limitu, który w przypadku najbliższej rodziny wynosi 36 120 zł od jednego rodzica w okresie 5 lat. Oznacza to, że należy zsumować wszystkie darowizny otrzymane od tej samej osoby w ciągu ostatnich pięciu lat poprzedzających rok, w którym doszło do ostatniego nabycia.
Na zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego jest 6 miesięcy od dnia jej otrzymania. Niedotrzymanie tego terminu może spowodować utratę prawa do pełnego zwolnienia z podatku, nawet jeśli darowizna została przekazana przez rodziców.
Są również sytuacje, w których zgłoszenie nie jest konieczne mimo przekroczenia limitu. Dotyczy to m.in. darowizn przekazywanych w formie aktu notarialnego. W takim przypadku obowiązki związane z rozliczeniem przejmuje notariusz.
Warto wiedzieć, że dla zachowania prawa do zwolnienia z podatku samo zgłoszenie darowizny nie zawsze wystarczy. W przypadku darowizny pieniężnej trzeba także dysponować dokumentem potwierdzającym przekazanie środków, np. potwierdzeniem przelewu lub przekazu pocztowego. Dzięki temu w razie potrzeby będzie można wykazać, że zostały spełnione wszystkie warunki przewidziane w przepisach.
Jak zgłosić darowiznę od rodziców do urzędu skarbowego?
Jeżeli darowizna od rodziców podlega zgłoszeniu, nie warto zwlekać z dopełnieniem formalności. Na zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego jest 6 miesięcy od dnia jej otrzymania. Przekroczenie tego terminu może skutkować utratą prawa do zwolnienia z podatku.
Cała procedura jest stosunkowo prosta i sprowadza się do kilku kroków:
- wypełnij formularz SD-Z2,
- wpisz dane swoje oraz darczyńcy,
- podaj przedmiot darowizny i jej wartość,
- złóż formularz we właściwym urzędzie skarbowym lub wyślij go elektronicznie za pośrednictwem e-Urzędu Skarbowego.
Jeżeli darowizna dotyczy pieniędzy, warto zadbać o możliwość udokumentowania ich przekazania. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest przelew na rachunek bankowy lub przekaz pocztowy. Dzięki temu w razie potrzeby będzie można potwierdzić otrzymanie środków.
Co ważne, nie do każdej darowizny trzeba dołączać dodatkowe dokumenty. Jeżeli jednak urząd skarbowy będzie miał wątpliwości, może poprosić o przedstawienie dokumentów potwierdzających przekazanie pieniędzy lub ich wysokość.
Po terminowym złożeniu formularza i spełnieniu pozostałych warunków określonych w przepisach darowizna od rodziców będzie korzystać z pełnego zwolnienia z podatku, nawet jeśli jej wartość przekracza ustawowy limit.
Dopełnienie tych formalności jest bardzo ważne, ponieważ tylko wtedy można skorzystać z pełnego zwolnienia z podatku przewidzianego dla najbliższej rodziny. Sam fakt otrzymania pieniędzy od rodziców nie wystarczy, aby urząd skarbowy automatycznie zastosował to zwolnienie.
Co grozi za brak zgłoszenia darowizny od rodziców?
Jeżeli darowizna od rodziców podlegała zgłoszeniu do urzędu skarbowego, a obdarowany nie dopełnił tego obowiązku w ustawowym terminie, może stracić prawo do pełnego zwolnienia z podatku. W takiej sytuacji otrzymane pieniądze będą opodatkowane na zasadach obowiązujących dla I grupy podatkowej.
Wysokość podatku zależy od wartości darowizny i wynosi:
- 3 proc. - od nadwyżki ponad kwotę wolną do 11 833 zł,
- 355 zł i 5 proc. od nadwyżki ponad 11 833 zł - jeżeli podstawa opodatkowania wynosi od 11 833 zł do 23 665 zł,
- 946,60 zł i 7 proc. od nadwyżki ponad 23 665 zł - jeżeli podstawa opodatkowania przekracza 23 665 zł.
Brak zgłoszenia darowizny do urzędu skarbowego może również oznaczać:
- utratę prawa do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn,
- obowiązek zapłaty należnego podatku wraz z odsetkami za zwłokę,
- zastosowanie sankcyjnej stawki podatku w wysokości 20 proc., jeżeli darowizna zostanie ujawniona dopiero w trakcie kontroli podatkowej, czynności sprawdzających lub postępowania prowadzonego przez urząd skarbowy.
Warto również pamiętać, że urząd skarbowy nie nakłada sankcyjnej stawki podatku automatycznie w każdym przypadku. Jeżeli podatnik sam dopełni formalności i zgłosi darowiznę w ustawowym terminie, może skorzystać z pełnego zwolnienia z podatku. Problemy pojawiają się przede wszystkim wtedy, gdy obowiązek zgłoszenia zostanie zignorowany, a niezgłoszona darowizna wyjdzie na jaw dopiero podczas kontroli lub innych czynności prowadzonych przez urząd.
Z tego powodu nie warto odkładać formalności na później. Terminowe zgłoszenie darowizny pozwala zachować prawo do zwolnienia z podatku i uniknąć niepotrzebnych kosztów związanych z podatkiem, odsetkami czy ewentualnymi sankcjami.
WB
