Spis treści:
- Testament - to rodzic decyduje, kto dziedziczy
- Dziedziczenie ustawowe - czy dzieci dziedziczą po równo?
- Darowizny - najczęstszy powód nierówności podziału spadku po rodzicach
Testament - to rodzic decyduje, kto dziedziczy
Spadek po rodzicach może być dzielony według zapisów testamentowych. Z wielu względów rodzice mogą zdecydować się, aby jedno z dzieci otrzymało większą część spadku niż pozostałe ze względu np. na koszty utrzymania rodzica, które poniosły na koniec jego życia.
W przypadku dużej nierówności podziału spadku pokrzywdzone dziecko może jednak ubiegać się o zachowek. W ten sposób jest w stanie uzyskać połowę wartości swojej części schedy majątkowej. Odliczona zostanie od niej wartość odziedziczonej części majątku.
Rodzic może również zdecydować się o wydziedziczeniu jednego z dzieci i przekazać cały swój majątek drugiemu. Aby jednak decyzja ta była uprawomocniona, musi mieć dobry powód. Przykładem może być uporczywe działanie dziecka sprzeczne z zasadami społecznymi, popełnienie umyślnego przestępstwa w stosunku do spadkodawcy lub innego członka rodziny, a także uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych względem spadkodawcy. W takiej sytuacji dziecko zostaje wydziedziczone i nie jest brane pod uwagę przy podziale masy spadkowej. Nie ma też prawa do zachowku.
Dziedziczenie ustawowe - czy dzieci dziedziczą po równo?
W sytuacji, kiedy rodzice nie pozostawili testamentu, ich spadek jest dzielony według zasad dziedziczenia ustawowego. W pierwszej kolejności dziedziczą dzieci. Spadek dzielony jest po równo. Jeśli jedno z dzieci nie żyje, jego część nie jest ponownie włączana do masy spadkowej, ale dziedziczą ją jego dzieci, czyli wnuki spadkodawcy. Dopiero w sytuacji, kiedy zmarłe dziecko nie pozostawiło potomków, masa spadkowa dzielona jest pomiędzy żyjących.
Uprawniony do dziedziczenia może nie przyjąć spadku. Zrzekając spadku, jego część ponownie włączana jest do masy spadkowej, którą dzieli się pomiędzy pozostałe rodzeństwo.
Istnieje również sytuacja, w której sąd może uznać jedno z dzieci za niegodne dziedziczenia. Dochodzi do tego w sytuacji, kiedy dziecko np.:
- dopuściło się umyślnego przestępstwa w stosunku do spadkodawcy;
- podstępem lub groźbą nakłoniła spadkodawcę do sporządzenia lub zmian w testamencie;
- umyślnie zniszczył lub ukrył testament;
- uporczywie unikał sprawowanie opieki nad rodzicem.
Dziecko uznane za niegodne dziedziczenia nie bierze udziału w podziale masy spadkowej i nie ma prawa do zachowku.
Darowizny - najczęstszy powód nierówności podziału spadku po rodzicach
Najczęściej do nierówności w podziale spadku po rodzicach dochodzi z powodu darowizn dokonanych za życia rodzica. Przykładem może być mieszkanie podarowane za życia rodzica jednemu z dzieci. Po jego śmierci mieszkanie to zostaje włączone do masy spadkowej, którą następnie dzieli się pomiędzy dzieci. Jeśli jednak wartość mieszkania przewyższa część spadku właściwego dla danego dziecka, nie jest ono zobowiązane do zwrócenia nierówności. Nie bierze jednak udziału w dalszym postępowaniu spadkowym.
Reszta rodzeństwa może ubiegać się o zachowek, aby nieco zmniejszyć różnice pomiędzy częściami spadku.
Rodzic w umowie darowizny lub w testamencie może zawrzeć zapis o wyłączeniu darowizny z masy spadkowej. Wówczas obdarowane dziecko bierze udział w postępowaniu spadkowym dotyczącym pozostałej części spadku i może dziedziczyć dalej. Wartość darowizny jednak dalej włączana jest do schedy spadkowej będącej podstawą do obliczenia zachowku.
