Spis treści:
- Dziedziczenie długów. Ważny termin 6. miesięcy
- Co można zrobić ze spadkiem?
- Na co uważać odrzucając spadek?
- Odrzucenie spadku. Dlaczego nie warto biernie czekać?
- Jak skutecznie uniknąć długów po rodzicu?
Dziedziczenie długów. Ważny termin 6. miesięcy
Żałoba nie sprzyja podejmowaniu trudnych decyzji, dlatego też polskie prawo przewiduje kilka miesięcy na oswojenie się z nową rzeczywistością i sprawdzenie dostępnych możliwości.
Od dnia dowiedzenia się od śmierci rodzica dziecko ma pół roku na zdecydowanie, co chce zrobić z przynależną mu częścią spadku. Jeśli rodzic pozostawił po sobie niespłacone kredyty i pożyczki, nie są one jednak automatycznie przekazywane po upływie tego terminu spadkobiercom. Uznaje się, że spadkobiercy przyjmują spadek z "dobrodziejstwem inwentarza", co chroni ich finanse, ale w dalszym ciągu może skomplikować sytuację życiową.
Co można zrobić ze spadkiem?
Polski Kodeks cywilny przewiduje trzy scenariusze. Każdy z nich ma inne konsekwencje finansowe.
Odrzucenie spadku do całkowite odcięcie się od długu, ale też i spadku zmarłego. Z perspektywy prawa odrzucający spadek jest traktowany w taki sposób, jakby nie dożył jego otwarcia.
Drugą opcją jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, czyli wspomniane domyślne rozwiązanie po upływie 6 miesięcy od śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że spadkobierca odpowiada za długi tylko do wysokości wartości czystego majątku, który otrzymał drogą spadku. Jeśli rodzic zostawił mieszkanie warte 300 tys. złotych i długi na 500 tys. złotych, wierzyciele mogą żądać spłaty jedynie 300 tys. złotych, a osobisty majątek spadkobiercy pozostaje bezpieczny.
Najgroźniejszą opcją jest przyjęcie proste, w którym zarówno spadek, jak i długi są przyjmowane bez ograniczeń. We wspomnianym wyżej przykładzie zachodziłaby zatem konieczność uregulowania pełnej kwoty zadłużenia - w świetle prawa spadkobierca odpowiada swoimi oszczędnościami, nieruchomościami i ruchomościami.
Na co uważać odrzucając spadek?
Odrzucenie spadku wydaje się najprostszym i najwygodniejszym rozwiązaniem, jeśli rodzic pozostawił po sobie długi. Wymaga jedynie wizyty u notariusza i sporządzenia stosownego oświadczenia. Tutaj jednak czai się pewna pułapka: odrzucając spadek nie sprawiamy, że długi znikają. Są przekazywane na kolejną linię bliskich: zatem jeśli spadkobierca ma dzieci, to one zostają obarczone niespłaconymi zobowiązaniami. Co więcej - nie ma znaczenia, czy są pełnoletnie.
Dlatego, aby skutecznie chronić swoją rodzinę, procedurę odrzucenia spadku trzeba również powtórzyć w przypadku pozostałych osób. Jeśli spadkobiercami dziedziczącymi po nas są małoletni, sprawa wymaga dopełnienia formalności w ich imieniu. Do niedawna wiązało się to z wystąpieniem do sądu rodzinnego, obecnie ustawodawca znacznie uprościł tę ścieżkę.
Odrzucenie spadku. Dlaczego nie warto biernie czekać?
Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza jest lepszą opcją niż przyjęcie pełnego spadku z długami, ale zazwyczaj prezentuje się to prosto jedynie na papierze.
W praktyce spłata długów wymaga dokładnego oszacowania wartości spadku, sprawdzenia co w ogóle wchodzi w jego zakres (tzw. spis inwentarza), a następnie spieniężenia ruchomości i nieruchomości. Dopóki stan majątku nie jest oficjalnie i formalnie ustalony, spadkobierca może borykać się z wezwaniami od firm windykacyjnych i wierzycieli zmarłego, którzy będą próbowali odzyskać środki. Może to też blokować podjęcie pewnych ważnych decyzji finansowych, jak np. zaciągnięcie kredytu hipotecznego, a formalności trwają miesiącami (w skrajnych przypadkach latami).
Jak skutecznie uniknąć długów po rodzicu?
Jeśli chcemy mieć spokojną głowę i mamy pewność, że rodzic pozostawił po sobie liczne i wysokie zobowiązania, lepiej będzie odrzucić spadek. Jednak dobrze jest dać sobie trochę czasu na podjęcie takiej decyzji i zacząć od ustalenia stanu majątkowego.
Złożenie oświadczenia o odrzuceniu u notariusza jest krótką procedurą, która trwa kilkanaście minut i kosztuje 50 zł netto. Nie ma zatem sensu się spieszyć, zważywszy dodatkowo na to, że jest to decyzja nieodwracalna.
Jeżeli mamy wątpliwości co do tego, jakie postępowanie będzie najkorzystniejsze, zawsze można skorzystać z pomocy radcy prawnego.
KO
