Spis treści:
- Notariusz przy kupnie mieszkania w 2026 roku - ile trzeba zapłacić?
- Taksa notarialna to nie wszystko - jakie jeszcze koszty poniesie się u notariusza?
Notariusz przy kupnie mieszkania w 2026 roku - ile trzeba zapłacić?
Podczas zakupu mieszkania podstawowym kosztem poniesionym u notariusza jest taksa notarialna. Jest to wynagrodzenie notariusza za sporządzenie aktu notarialnego oraz przeprowadzenie niezbędnych czynności prawnych. Jej wysokość jest ściśle powiązana z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości, na mocy którego wyznaczone są górne granice, których kancelaria nie może przekroczyć. Nie jest to sztywna cena - jedynym wymogiem jest zmieszczenie się w ustawowym limicie, a co za tym idzie, kwoty mogą się różnić w zależności od wybranej kancelarii.
Dla nieruchomości o wartości od 60 000 zł do 1 000 000 zł obowiązuje ustawowy wzór: 1010 zł plus 0,4 proc. od nadwyżki powyżej 60 000 zł. Do uzyskanej kwoty netto należy doliczyć również podatek VAT, który zazwyczaj wynosi 23 proc. Przykładowo granice ustawowe będą wyglądać następująca za mieszkanie kosztujące:
- 200 000 zł - nadwyżka wynosi 140 000 zł. Taksa netto to 1570 zł, po doliczeniu VAT daje 1931,10 zł brutto.
- 400 000 zł - nadwyżka wynosi 340 000 zł. Taksa netto to 2370 zł, po doliczeniu VAT daje 2915,10 zł brutto.
- 600 000 zł - nadwyżka wynosi 540 000 zł. Taksa netto to 3170 zł, po doliczeniu VAT daje 3899,10 zł brutto.
- 800 000 zł - nadwyżka wynosi 740 000 zł. Taksa netto to 3970 zł, po doliczeniu VAT daje 4883,10 zł brutto.
Ponadto, mimo iż zgodnie z art. 89 Prawa o notariacie obie strony transakcji odpowiadają za wynagrodzenie notariusza, co oznacza, że mogą umownie ustalić np. podział tych kosztów po połowie, w praktyce to zazwyczaj kupujący w pełni pokrywa tę opłatę.
Dodatkowo na mocy przytoczonego przepisu notariusz ma obowiązek wyszczególnić na dokumencie wszystkie pobrane opłaty (w tym podatki, takie jak PCC, oraz opłaty sądowe) wraz z ich podstawą prawną. Rachunek z kancelarii jest więc zestawieniem wielu pozycji, z których taksa stanowi tylko jedną z części składowych.
Zobacz również:
Taksa notarialna to nie wszystko - jakie jeszcze koszty poniesie się u notariusza?
Choć wynagrodzenie notariusza jest istotne, to podatki i opłaty sądowe stanowią lwią część rachunku wystawianego w kancelarii. Warto pamiętać, że notariusz pełni tutaj jedynie funkcję płatnika - pobiera te kwoty w chwili podpisania aktu i przekazuje je odpowiednio do urzędu skarbowego oraz sądu.
Sporym obciążeniem przy zakupie mieszkania z "drugiej ręki" jest podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC), który wynosi 2 proc. wartości nieruchomości. To właśnie ten wydatek najczęściej decyduje o różnicy w kosztach między rynkiem wtórnym a pierwotnym (gdzie płaci się VAT wliczony w cenę mieszkania). Tak więc przykładowo przy zakupie mieszkania za 400 000 zł podatek PCC to 8 tys. zł, zaś przy mieszkaniu za 800 000 zł to 16 tys. zł.
Co istotnie osoby kupujące swoje pierwsze mieszkanie na rynku wtórnym mogą być całkowicie zwolnione z zapłaty podatku PCC, co pozwala zaoszczędzić nawet kilkanaście tysięcy złotych.
Kolejną grupą wydatków są opłaty sądowe związane z księgą wieczystą. Notariusz przekazuje do właściwego sądu rejonowego. Standardowe stawki to:
- 200 zł - opłata za wpis prawa własności do księgi wieczystej.
- 300 zł - opłata za założenie nowej księgi wieczystej (jeśli nieruchomość jej jeszcze nie posiada).
- 200 zł - opłata za wpis hipoteki (jeśli zakup finansujesz kredytem hipotecznym).
Oprócz powyższych na ostateczną kwotę do zapłaty wpływają również koszty wypisów aktu notarialnego. Są one niezbędne, ponieważ oryginał dokumentu zawsze pozostaje w kancelarii, a strony transakcji, bank kredytujący oraz sąd wieczystoksięgowy muszą otrzymać oficjalne kopie (wypisy).
Maksymalna stawka za sporządzenie wypisu jest ustawowo określona i wynosi 6 zł netto za każdą rozpoczętą stronę. Do tej kwoty należy doliczyć 23 proc. podatku VAT. Choć jednostkowo kwota wydaje się niewielka, przy obszernej umowie i kilku egzemplarzach, suma ta staje się zauważalna. Przykładowo dla dokumentów składających się z 10 stron koszt jednego wypisu wyniesie 60 zł netto (73,80 brutto). Przy konieczności sporządzanie czterech umów kwota ta wzrośnie do prawie 300 zł brutto.
