Spis treści:
- Czym jest karta EKUZ?
- Jak wyrobić kartę EKUZ?
- Zasady dot. Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego. Co obejmuje, a za co należy dopłacić?
- Kiedy warto wykupić prywatne ubezpieczenie na wyjazd za granicą?
- Transport medyczny do Polski. Jak uchronić się przed dodatkowymi kosztami?
- EKUZ a zwrot kosztów leczenia w prywatnych placówkach
- Co gdy zapomnisz lub nie wyrobisz EKUZ? NFZ wyjaśnia
- Wyrobienie karty EKUZ "od ręki"
- Najczęstsze wątpliwości dotyczące Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego
Wielu z nas przez cały rok czeka na wymarzony urlop. Ten często przypada latem, podczas szkolnych wakacji. Polacy chętnie odpoczywają w kraju, ale i zagraniczne wyjazdy cieszą się dużą popularnością. To właśnie podczas tych ostatnich szczególnie ważna jest karta EKUZ, dzięki której nie zaskoczą nas koszty leczenia za granicą. Trzeba jednak pamiętać, że i ona ma swoje ograniczenia.
Czym jest karta EKUZ?
Karta EKUZ - Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego - jest unijnym dokumentem potwierdzającym, że dana osoba jest uprawniona do korzystania z publicznej opieki zdrowotnej w następujących krajach:
- krajach Unii Europejskiej,
- Islandii,
- Liechtensteinie,
- Norwegii,
- Szwajcarii,
- Wielkiej Brytanii.
Karta obejmuje także zamorskie terytoria hiszpańskie (Majorka, Wyspy Kanaryjskie), portugalskie (Azory i Madera) oraz francuskie (Gwadelupa, Martynika, Reunion, St Pierre-et-Miquelon, Gujana Francuska).
Jak wyrobić kartę EKUZ?
Wyrobienie EKUZ jest bezpłatne, a wniosek o dokument może złożyć każdy, kto jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w Polsce. Można zrobić to przez internet lub osobiście. Wnioski online przyjmowane są w IKP, mojeIKP oraz ePUAP. Ponadto, jak czytamy na oficjalnej stronie NFZ, wydrukowany wniosek można wysłać e-mailem lub tradycyjną pocztą, a także osobiście dostarczyć do oddziału NFZ.
W przypadku osobistego złożenia wniosku dokument otrzymuje się od ręki. Gdy uprawniony wybierze inną formę, zwykle rozpatrywanie wniosku trwa do 5 dni, ale w okresie od czerwca do września - a zatem w okresie szczytu ruchu turystycznego - okres ten może zostać wydłużony do kilkunastu dni.
Zasady dot. Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego. Co obejmuje, a za co należy dopłacić?
Należy pamiętać, że karta EKUZ zapewnia leczenie w ograniczonym zakresie, dostępnym w ramach publicznego systemu opieki zdrowotnej państwa, w którym przebywa uprawniony. Zasady w poszczególnych krajach można sprawdzić np. na oficjalnej stronie NFZ. Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego pozwala na nieplanowane, niezbędne leczenie na takich zasadach, na jakich z systemu opieki zdrowotnej korzystają obywatele danego kraju.
Części usług dokument nie obejmuje, a za część z nich należy dopłacić. W odpowiedzi na pytania Interii Biznes Narodowy Fundusz Zdrowia informuje, że ze względu na to zróżnicowanie niemożliwe jest stworzenie uniwersalnego wykazu usług zwolnionych z opłat.
- Analiza dostępnych danych wskazuje, że w praktyce w każdym obszarze świadczeń mogą występować dodatkowe koszty leczenia dla pacjenta, których wysokość zależy od przepisów obowiązujących w danym kraju - dowiedzieli się nasi dziennikarze.
Za jakie usługi należy dopłacić? - Według ostatnich danych, w 22 państwach członkowskich pacjenci muszą liczyć się z dopłatami do hospitalizacji, wizyt u lekarza pierwszego kontaktu i specjalisty oraz transportu medycznego i górskiego. Dodatkowo w 10 krajach dopłaty dotyczą także zakupu leków oraz korzystania z usług stomatologicznych. Ponadto pacjent może zostać zobowiązany do pokrycia kosztów materiałów medycznych wykorzystywanych podczas hospitalizacji, takich jak nici czy bandaże, a także zapłaty za specjalistyczne badania. Dodatkowe opłaty mogą również wynikać z wyboru wyższego standardu świadczeń, na przykład skorzystania z opieki lekarza o wyższym stopniu specjalizacji lub korzystania z sali jednoosobowej - wskazują eksperci z NFZ w komentarzu dla Interii.
Kiedy warto wykupić prywatne ubezpieczenie na wyjazd za granicą?
Wielu podróżujących - zarówno w celach turystycznych, jak i zawodowych - zadaje sobie pytanie, czy skoro posiadają kartę EKUZ, to warto dopłacać do dodatkowego, prywatnego ubezpieczenia. Odpowiedź brzmi: to zależy. Jak już wcześniej wskazaliśmy, bezpłatny dokument uprawnia do podstawowej opieki zdrowotnej na takich zasadach, na jakich korzystają z niej obywatele danego państwa. Czasami jednak wykupienie ubezpieczenia zdrowotnego ma swoje uzasadnienie.
- W sytuacjach, gdy świadczenia są bezpłatne, karta EKUZ jest rozwiązaniem w pełni wystarczającym. Dodatkowe ubezpieczenie zdrowotne może się przydać w sytuacji, gdy system opieki zdrowotnej danego kraju przewiduje współpłacenie za leczenie lub gdy wymagane jest uprzednie dokonanie opłaty za leczenie, a następnie wystąpienie z wnioskiem o zwrot, co dotyczy m.in. leczenia ambulatoryjnego we Francji, Belgii czy Luksemburgu. Ponadto dodatkowe ubezpieczenie warto rozważyć w przypadku zaistnienia potrzeby transportu medycznego do Polski, gdyż przepisy unijne nie przewidują finansowania świadczeń w tym zakresie - wskazują eksperci z Narodowego Funduszu Zdrowia w odpowiedzi na nasze pytania.
Transport medyczny do Polski. Jak uchronić się przed dodatkowymi kosztami?
To jedno z ważnych ograniczeń europejskiego dokumentu: nie obejmuje kosztów transportu medycznego do Polski. Wynika to z przepisów prawa unijnego. W związku z tym, jeśli zajdzie potrzeba skorzystania z niego, w celu zabezpieczenia się przed dodatkowymi kosztami przydatne będzie dodatkowe ubezpieczenie komercyjne - wskazuje NFZ.
- W określonych sytuacjach istnieją jednak polskie przepisy dotyczące tzw. transportu ekonomicznego. Ma on zastosowanie w przypadkach, gdy przewidywany koszt dalszego leczenia w państwie pobytu (na terytorium UE) jest wyższy niż koszt transportu, a pacjent wyrazi chęć kontynuowania terapii w Polsce. W takich przypadkach pacjent lub jego rodzina mogą złożyć wniosek do NFZ o zgodę na sfinansowanie transportu do Polski - przypominają przedstawiciele NFZ i wskazują, że szczegółowe informacje na temat samej procedury oraz wymagań koniecznych do uzyskania zgody można znaleźć na oficjalnej stronie Funduszu.
EKUZ a zwrot kosztów leczenia w prywatnych placówkach
Co do zasady, Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego nie obejmuje prywatnego leczenia. Istnieje jednak możliwość ubiegania się o zwrot poniesionych kosztów już po powrocie do Polski. W jakich przypadkach można otrzymać taki zwrot? Zapytaliśmy u źródła.
- Możliwość uzyskania zwrotu kosztów za leczenie w placówkach prywatnych zależy od podstawy prawnej, na której realizowane jest świadczenie. W przypadku placówek działających w ramach systemu publicznego w kraju pobytu, zwrot jest możliwy tylko wtedy, gdy z przepisów tego państwa wynika, że także ubezpieczeni obywatele mogą korzystać z takich usług w ramach publicznej opieki zdrowotnej. Wówczas decyzję o zwrocie oraz jego wysokości podejmuje instytucja miejsca pobytu po konsultacji z NFZ. Jeśli natomiast leczenie odbywa się w placówce prywatnej niepowiązanej z systemem publicznym, stosuje się przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/24/UE z 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej (Dz. Urz. UE L 88 z 4.04.2011 r., str. 45 z póżn.zm.) wprowadzonej do polskiego porządku prawnego w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - wskazuje NFZ.
Podróżujący, którzy chcą wystąpić do instytucji z prośbą o zwrot kosztów, powinni najpierw upewnić się, że zostały spełnione określone warunki. Oto one:
- dana osoba musi być uprawniona do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce,
- uprawniony musi załączyć do wniosku właściwe skierowanie,
- świadczenie, którego mu udzielono, musi być gwarantowane w polskim koszyku świadczeń,
- świadczenie zostało udzielone bez hospitalizacji, tj. w ramach opieki 1 dnia, lub - w przypadku konieczności hospitalizacji - po wcześniejszym otrzymaniu zgody od NFZ.
Istnieją też świadczenia, w przypadku których takie zwroty nie przysługują. Narodowy Fundusz Zdrowia wskazuje, że są to obowiązkowe szczepienia ochronne, opieka długoterminowa związana z rutynowymi czynnościami życia codziennego, a także przydział i dostęp do narządów przeznaczonych do przeszczepów.
Osoby zainteresowane zapoznaniem się ze szczegółowymi zasadami korzystania z leczenia w ramach wskazanych przepisów dyrektywy transgranicznej i zasad wnioskowania o zwrot znajdą dodatkowe informacje na stronie Funduszu.
Co gdy zapomnisz lub nie wyrobisz EKUZ? NFZ wyjaśnia
Co prawda o Europejskiej Karcie Ubezpieczenia Zdrowotnego mówi się coraz więcej, ale część turystów wciąż dokumentu nie posiada. Co ma zrobić osoba, która jest uprawniona do skorzystania z opieki zdrowotnej, ale nie wyrobiła - lub zapomniała - EKUZ? Żeby skorzystać z opieki, powinna okazać dokument. Jeśli go nie ma, musi ponieść pełne koszty leczenia - często według prywatnych stawek. - Zagraniczny świadczeniodawca nie ma obowiązku uznania dokumentu przestawionego po fakcie leczenia, choć może wyrazić na to zgodę - informuje Narodowy Fundusz Zdrowia.
Jest jednak rozwiązanie dla tych, którzy podczas zagranicznego wyjazdu potrzebują opieki zdrowotnej, a nie mają jak okazać dokumentu. - W takiej sytuacji można złożyć do NFZ wniosek o tzw. Certyfikat tymczasowo zastępujący EKUZ, który jest dostępny w Internetowym Koncie Pacjenta (IKP) - radzą eksperci.
Narodowy Fundusz Zdrowia planuje również wprowadzenie nowej funkcjonalności, mającej stanowić ułatwienie dla uprawnionych. - W najbliższych miesiącach NFZ planuje również uruchomić funkcjonalność umożliwiającą pobranie wydanego Certyfikatu bezpośrednio z IKP, po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku. Do tego czasu jednak, pacjent, który chce, aby certyfikat był przesłany na adres email lub do świadczeniodawcy, musi zwrócić się z takim wnioskiem do oddziału wojewódzkiego NFZ - dowiedziała się Interia Biznes.
Wyrobienie karty EKUZ "od ręki"
Uzyskanie dokumentu "od ręki" możliwe jest wówczas, gdy uprawniony złoży wniosek o EKUZ osobiście, w wojewódzkim oddziale NFZ. Dodatkowo, jak mówią Interii przedstawiciele instytucji, jest ona wydawana natychmiastowo na lotnisku Chopina w Warszawie, w godz. od 9:00 do 15:00 w dni robocze.
- Takie wyrobienie karty na miejscu jest możliwe dla siebie lub osoby upoważnionej. Wydanie karty "od ręki" jest możliwe, jeśli wnioskodawca widnieje bazach Funduszu jako osoba ubezpieczona. Przed udaniem się do oddziału wojewódzkiego NFZ warto sprawdzić swój status ubezpieczenia oraz informacje o posiadanej karcie EKUZ i jej terminie ważności, logując się do swojego Internetowego Konta Pacjenta - słyszymy.
Najczęstsze wątpliwości dotyczące Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego
Zwróciliśmy się do Narodowego Funduszu Zdrowia także z pytaniem o najczęstsze wątpliwości oraz pytania dotyczące kart EKUZ. Jedno z najpowszechniejszych błędnych przekonań dotyczy zasad leczenia: wielu pacjentów jest przekonanych, że dokument gwarantuje dostęp do bezpłatnego leczenia na takich samych zasadach, na jakich jest ono dostępne w Polsce.
- Pacjenci często nie są świadomi, że w niektórych państwach, takich jak Belgia, Francja czy Luksemburg, mimo posiadania karty, wymagane jest opłacenie kosztów leczenia na miejscu, a następnie ubieganie się o ich zwrot - przypomina NFZ.
Niektórzy sądzą również, że podczas wizyty w placówce medycznej wystarczy podać numer karty. W praktyce konieczne jest jednak każdorazowe fizyczne okazanie dokumentu. Ma to swoje uzasadnienie, bo placówki potrzebują kopii w celach rozliczeniowych.
Kolejne błędne przekonania dotyczą już samego leczenia za granicą. - Pacjenci błędnie zakładają, że mogą wrócić do kraju, w którym rozpoczęli leczenie, aby je tam kontynuować, oraz że mogą korzystać z planowego leczenia za granicą (np. przy okazji odwiedzin u rodziny). Tu trzeba zaznaczyć, że takie działania wymagają wcześniejszej zgody NFZ lub wykraczają poza cel wyjazdu, jakim nie powinno być wyłącznie leczenie - dowiaduje się Interia Biznes.
