Spis treści:
- Unieważnienie testamentu. Nowy testament unieważnia stary
- Świadomość i swoboda w kontekście sporządzania testamentu
- Błędy formalne w testamencie
- Testamenty szczególne z datą ważności
Unieważnienie testamentu. Nowy testament unieważnia stary
Najprostszym sposobem na unieważnienie starego testamentu jest napisanie nowego. Jednak prawo interpretuje to w specyficzny sposób.
Jeśli w nowym testamencie zostanie zawarty zwrot "Odwołuję mój poprzedni testament z dnia…", to sprawa jest uznawana za jasną. Stary dokument przestaje istnieć z perspektywy prawa.
Natomiast jeśli w nowym testamencie taki zwrot nie będzie miał miejsca, odwołaniu ulegną tylko te postanowienia z poprzedniego dokumentu, których nie da się pogodzić z nową treścią.
Dlatego najlepszym sposobem, aby uniknąć nieporozumień czy niejasności, jest po prostu dopisanie wspomnianej formułki. Uwaga - koniecznie trzeba sprawdzić, w którym dniu został sporządzony pierwotny dokument. Jeśli w nowym testamencie zapiszemy, że odwołujemy testament z konkretnego dnia i pomylimy się w dacie (nawet o jeden dzień), zapis ten może zostać podważony.
Świadomość i swoboda w kontekście sporządzania testamentu
Ostatnia wola może uznać za nieważną z mocy prawa, jeśli została sporządzona w warunkach wyłączających świadome lub swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli.
Zgodnie z art. 945 Kodeksu cywilnego dzieje się tak w dwóch przypadkach.
Po pierwsze, kiedy spadkodawca działał w stanie wyłączającym świadome albo swobodne podejmowanie decyzji, np. pod wpływem zaawansowanej demencji, choroby psychicznej czy zażywanych leków. Po drugie, jeśli działał pod wpływem błędu, który mógł wpłynąć na jego decyzję odnośnie do np. przekazania nieruchomości danej osobie.
Błędy formalne w testamencie
Najtańszą metodą sporządzenia testamentu jest po prostu napisanie go odręcznie, ale warto upewnić się, że zawiera on elementy, które z punktu widzenia prawa są niezbędne.
Jeśli sporządzamy tzw. testament holograficzny (pisany ręcznie), musimy napisać go w całości tą metodą. Nie można napisać go na komputerze, a potem tylko ręcznie podpisać. To najszybsza droga do unieważnienia dokumentu.
Sam podpis musi zawierać imię i nazwisko. Dodatkowo na testamencie konieczne jest umieszczenie daty. Jej brak niekoniecznie unieważni dokument, ale jeśli np. w obiegu będą dwa testamenty, problemem może być ustalenie ich chronologii.
Testamenty szczególne z datą ważności
Prawo przewiduje sytuacje, w których można sporządzić testament w formie szczególnej, np. ustnej. Tak dzieje się przy obawie rychłej śmierci, ale wymaga obecności co najmniej trzech świadków. Ten typ testamentu ma jednak termin obowiązywania.
Traci moc z upływem 6 miesięcy od ustania okoliczności, które uzasadniały jego sporządzenie - np. kiedy spadkodawca wyzdrowiał czy minęło zagrożenie życia. Po tym terminie konieczne jest sporządzenie testamentu holograficznego czy notarialnego, aby wola obowiązywała.
Podsumowując, warto znać okoliczności, w których testament może być uznawany za nieważny. Po pierwsze dlatego, aby sporządzić dokument "odporny" na ewentualne próby jego podważenia. Po drugie, jeśli zmienimy swoją wolę, powinniśmy pamiętać o skutecznym unieważnieniu pierwotnego dokumentu. W innym przypadku narażamy spadkobierców na problemy z ustaleniem podziału majątku.
KO
