Jak wynika z wyroku TSUE w sprawie C-246/25, kredyty hipoteczne zaciągnięte w złotym, a później przewalutowane na frankowe za pomocą aneksów zawierających nieuczciwe postanowienia, nie będą automatycznie unieważniane. Trybunał orzekł w czwartek, że dopuszczalny jest za to powrót do pierwotnych warunków umowy kredytu po unieważnieniu takiego aneksu, o ile prowadzi do przywrócenia rzeczywistej równowagi praw i obowiązków stron oraz zapewnia skuteczną ochronę konsumenta.
Wyrok TSUE ws. przewalutowanych kredytów. Unieważniania całych umów nie będzie
Orzeczenie zainicjowano po pytaniu Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie dotyczącej kredytu hipotecznego zawartego w 2007 roku, pierwotnie udzielonego w złotym. W 2008 roku na mocy aneksu kredyt przewalutowano na franka szwajcarskiego (co zmieniło zasady oprocentowania i przedłużyło okres spłaty).
W 2022 roku kredytobiorczyni zakwestionowała aneks i wskazała, że całe ryzyko kursowe przerzucono na konsumenta. Domagała się uznania nieważności klauzuli indeksacyjnych i ewentualnego stwierdzenia nieważności całej umowy.
Sąd krajowy zwrócił się więc do TSUE z pytaniem, czy unieważnienie aneksu ze względu na zawarte w nim nieuczciwe warunki powinno skutkować przywróceniem pierwotnych warunków umowy kredytu, które aneks zmienił.
Jak orzekł Trybunał, zgodnie z unijnym prawem nieuczciwe postanowienia można traktować tak, jakby nigdy nie istniały, co oznaczałoby konieczność przywrócenia sytuacji prawnej i faktycznej konsumenta sprzed ich zastosowania. Zastrzeżono jednak, że nie może to prowadzić do pogorszenia sytuacji konsumenta, więc sąd krajowy musi się upewnić, że rozwiązanie zapewnia "rzeczywistą równowagę praw i obowiązków stron".
Kolejny wyrok TSUE ws. frankowiczów. "Nadzieje legły w gruzach"
- TSUE nie podważył pierwotnej umowy, choć takie nadzieje miały polskie kancelarie prawne. Te nadzieje legły w gruzach, a wbrew oczekiwaniom pełnomocniczki kredytobiorcy wyrok nie okazał się przełomowy. Zgodnie z orzeczeniem, nieważność aneksu "nie zaraża" pierwotnej umowy, ona pozostaje w mocy - podkreślił prezes Związku Banków Polskich Tadeusz Białek.
- To rozsądny, wyważony wyrok. Jest też kontynuacją dość rozsądnego podejścia TSUE do kredytów walutowych w ostatnim czasie - podsumował. Jego zdaniem TSUE dostrzega również, iż jego autorytet w ostatnim czasie jest nadużywany.
ZBP podkreśla także, że orzeczenie TSUE dotyczy wąskiego grona klientów, którzy zdecydowali się na zamianę kredytu złotówkowego na frankowe.
