Spis treści:
- Czym jest zachowek? Tym osobom przysługuje
- Komu nie przysługuje prawo do zachowku?
- Ile wynosi zachowek?
Czym jest zachowek? Tym osobom przysługuje
Zachowek to instytucja prawna, którym celem jest zabezpieczenie członków rodziny zmarłego, którzy z pewnych względów nie zostali uwzględnieni w pozostawionym przez spadkodawcę testamencie bądź otrzymali mniejszą część spadku aniżeli wynikałoby to z przepisów dziedziczenia ustawowego. W takiej sytuacji osoby te mogą ubiegać się o wypłatę zachowku od rzeczywistych spadkobierców. Jeżeli jednak wniosek ten pozostanie bez odpowiedzi, to wówczas sprawę może rozstrzygnąć sąd.
Komu konkretnie przysługuje zachowek? Do osób uprawnionych należą zstępni spadkodawcy (jego dzieci, wnuki lub prawnuki) oraz małżonek i rodzice (tylko wtedy, gdy byliby powołani do spadku z tytułu dziedziczenia ustawowego).
Komu nie przysługuje prawo do zachowku?
Co ważne - prawo do zachowku nie przysługuje małżonkowi w sytuacji, w której pozostawał on ze spadkodawcą w separacji. Ponadto, zachowku nie może otrzymać również rodzeństwo zmarłego.
Prawo do uzyskania wyżej opisanego świadczenia nie przysługuje również osobom wydziedziczonym przez spadkodawcę. Mowa tu jednak tylko o tych przypadkach, w których to dana osoba dopuściła się względem spadkodawcy (bądź jego bliskich) przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu, wolności, a także rażącej obrazy czci lub gdy uporczywie nie dopełniała względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.
Zachowku nie dostaną także te osoby, które odrzuciły spadek lub zrzekły się dziedziczenia. Nie otrzymają go także członkowie rodziny spadkodawcy, którzy zostali uznani za niegodnych dziedziczenia (czyli ci, którzy dopuścili się ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy lub naruszali swobodę sporządzenia testamentu).
Ile wynosi zachowek?
Jak wynika z obowiązujących przepisów prawa, zachowek jest równy 1/2 udziału spadkowego, który przypadałby danej osobie wskutek dziedziczenia ustawowego. Nieco inaczej sprawa wygląda, jeśli zachowek przysługuje osobie trwale niezdolnej do pracy lub dziecku. W takim przypadku można liczyć na zachowek w wysokości 2/3 udziału spadkowego.
Co istotne - po zmianach prawnych dokonanych w 2023 roku, istnieje możliwość rozłożenia zachowku na raty, obniżenia go lub odroczenia. W takiej sytuacji brana jest pod uwagę sytuacja osobista i majątkowa osoby uprawnionej do zachowku oraz osoby zobowiązanej do zaspokojenia rzeczonego roszczenia. Ostateczna decyzja w tej sprawie jest podejmowana przez sąd.
