Spis treści:
- Jeśli to nie Twoje konto, nie masz do niego prawa
- Co w przypadku konta wspólnego?
- Dyspozycja wkładem na wypadek śmierci
- Zwrot kosztów pogrzebu jest poza kolejnością
- Postępowanie spadkowe w sądzie lub przed notariuszem
Jeśli to nie Twoje konto, nie masz do niego prawa
Sam fakt posiadania loginu i hasła do bankowości internetowej osoby zmarłej czy znajomość kodu PIN do jej karty nie uprawnia nas do swobodnego wypłacania pieniędzy. To ważne i dotyczy również małżonków, którzy mieli wspólnotę majątkową.
W świetle polskiego prawa takie działanie może być uznane za oszustwo lub nawet kradzież z włamaniem do systemu bankowego.
Co więcej, wszystkie pełnomocnictwa do konta osobistego wygasają z mocy prawa dokładnie w chwili śmierci właściciela. Dlatego nawet jeśli posiadamy własną kartę do konta osoby zmarłej, nie możemy z niej korzystać. Środki zgromadzone na osobistym koncie zamieniają się w masę spadkową. Nie oznacza to jednak, że małżonek nie może odzyskać pieniędzy z banku - w niektórych z nich możliwe jest to niemal od ręki.
Co w przypadku konta wspólnego?
Jeśli konto, które posiadaliśmy z małżonkiem, było wspólne i oboje byliśmy jego współwłaścicielami (a nie osobą posiadającą pełnomocnictwo), sytuacja jest prosta. Po śmierci jednego ze współposiadaczy bank nie blokuje całego konta. Żyjący współmałżonek zachowuje pełny dostęp do zgromadzonych środków, może realizować przelewy i płacić kartą.
Warto jednak pamiętać, że w świetle prawa spadkowego połowa środków z dnia śmierci współmałżonka wchodzi do masy spadkowej. Jeśli w grę wchodzą inni spadkobiercy, mogą oni formalnie domagać się zwrotu swojej części, jeśli z konta zostaną wypłacone wszystkie oszczędności.
Dyspozycja wkładem na wypadek śmierci
To najszybsza metoda na legalne podjęcie gotówki z indywidualnego konta zmarłego, o ile została sformułowana jeszcze za jego życia. Posiadacz konta może złożyć w banku pisemne oświadczenie, w którym wskazuje najbliższą osobę (np. męża lub żonę) do otrzymania środków na wypadek jego śmierci.
Co ważne, pieniądze wypłacane z tego tytułu nie wchodzą do masy spadkowej. Można po nie pójść do banku wraz z aktem zgonu, całkowicie omijając procedury sądowe czy notarialne. Prawo bankowe wprowadza tu jednak limit: łączna suma wypłat z tytułu dyspozycji we wszystkich bankach nie może przekroczyć 20-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za miesiąc poprzedzający zgon.
Zwrot kosztów pogrzebu jest poza kolejnością
Zgodnie z art. 55 Prawa bankowego, instytucja finansowa ma ustawowy obowiązek wypłacić środki na pokrycie kosztów pochówku osoby zmarłej bezpośrednio z jej konta.
Co ważne, osoba wnioskująca nie musi być spadkobiercą. Najistotniejsze jest wykazanie, że faktycznie poniosła koszty ceremonii. Do tego celu trzeba przedstawić odpis aktu zgonu, dowód tożsamości i oryginały imiennych faktur i rachunków. Kwota ta nie wchodzi do masy spadkowej, ale pomniejsza kwotę, którą wypłaca z tytułu pogrzebu ZUS (obecnie 7000 zł).
Co prawda bank i ZUS nie komunikują się ze sobą w tej sprawie, ale nie można żądać wypłaty środków podwójnie na te same faktury.
Postępowanie spadkowe w sądzie lub przed notariuszem
Jeśli pieniądze na koncie indywidualnym przekraczają limity do dyspozycji lub kosztów pogrzebu, pozostawała nadwyżka zostaje zamrożona do momentu formalnego ustalenia spadkobierców. Bank wypłaci je małżonkowi dopiero po okazaniu jednego z dwóch dokumentów. Po pierwsze, może to być Akt Poświadczenia Dziedziczenia od notariusza. Taki dokument wymaga zgodnej obecności wszystkich potencjalnych spadkobierców przed urzędnikiem.
Drugą możliwością jest przedstawienie bankowi postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wydane przez sąd. Takie postępowanie jest konieczne, jeśli między spadkobiercami występuje spór lub nie ma z nimi kontaktu.
Po otrzymaniu stosownego dokumentu, pracownicy banku przelewają środki na nasz prywatny rachunek zgodnie z udziałami procentowymi zapisanymi w postanowieniu czy akcie notarialnym. Dokonują również likwidacji konta.
Wszystkie pieniądze otrzymane z tego tytułu są całkowicie zwolnione z podatku od spadków i darowizn. Warunkiem jest jednak zgłoszenie tego faktu do właściwego Urzędu Skarbowego na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się dokumentu spadkowego lub otrzymania wypłaty z dyspozycji.
KO
