Spis treści:
- Dlaczego ZUS przeprowadza kontrole L4?
- Kiedy ZUS przeprowadza kontrole L4?
- Kto jest najmocniej narażony na kontrole ZUS?
- Nie tylko ZUS przeprowadza kontrole - kiedy może zrobić to pracodawca?
Dlaczego ZUS przeprowadza kontrole L4?
Zgodnie z ustawą z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa ZUS może przeprowadzić kontrolę prawidłowości wystawiania zwolnień lekarskich, a także prawidłowego wykorzystywania zwolnień lekarskich przez pracowników. Wszystko to ma na celu przeciwdziałanie nadużyć i lepszą kontrolę wydatkowania pieniędzy na zasiłki chorobowe.
Jak podaje ZUS w informacji, w I kwartale 2026 roku skontrolowano 111,6 tys. osób przebywających na L4. W wyniki tych działań wydano 5,3 tys. decyzji o wstrzymaniu wypłaty zasiłków chorobowych na kwotę 9 766,7 tys. złotych.
Jakie nieprawidłowości mogą zostać wykryte podczas kontroli? Należą do nich:
- wykonywanie pracy zarobkowej na zwolnieniu L4,
- wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z celem np. przebywanie w tym czasie na urlopie,
- niezgodność stanu zdrowia chorego z kodem na zwolnieniu.
Nieprawidłowe wykorzystywanie zwolnień L4 może skutkować cofnięciem zasiłku chorobowego i nakazem oddania wypłaconych pieniędzy.
Kiedy ZUS przeprowadza kontrole L4?
Dzięki systemowi e-zwolnień ZUS w łatwy sposób może skontrolować zasadność i prawidłowe wystawienie zwolnienia przez lekarza. Kontrole osób na zwolnieniu przeprowadzane są przez cały czas, jednak największe podejrzenie nadużyć wzbudzają zwolnienia jednodniowe w okolicach weekendu, które mogą przedłużyć dni wolne bez brania urlopu w pracy.
Istnieją także okresy w roku, w których mogą nasilić się kontrole pracowników ZUS. Dotyczy to okresu okołoświątecznego w grudniu i okresu wakacyjnego, kiedy to L4 często jest wykorzystywane w celu przedłużenia urlopu.
Kto jest najmocniej narażony na kontrole ZUS?
Niektóre osoby mogą być bardziej narażone na kontrole od innych. Podejrzenie nadużyć wzbudzają wszelkie powtarzające się schematy w zwolnieniach L4. ZUS kontroluje kod choroby, długość zwolnienia i częstotliwość korzystania z L4.
Kontroli może spodziewać się szczególnie pracownik, który:
- często otrzymuje L4 na krótki okres,
- wykorzystuje L4 naprzemiennie ze zwolnieniem na opiekę,
- przedstawia kolejne zwolnienia od różnych lekarzy.
Pracownicy, którzy w swojej historii mieli już decyzję o cofnięciu zasiłku chorobowego z powodu nadużyć, mogą spodziewać się częstszych kontroli.
Nie tylko ZUS przeprowadza kontrole - kiedy może zrobić to pracodawca?
Nie tylko pracownicy ZUS wykonują kontrolę L4. Podobnych działań pracownicy mogą spodziewać się ze strony pracodawców. Oni również są uprawnieni do przeprowadzania kontroli zwolnień od pracy, za które wypłacają środki za czas niezdolności do pracy na podstawie art. 92 Kodeksu Pracy. Dotyczy to pracodawców, którzy zgłaszają do ubezpieczenia więcej niż 20 osób.
Co ważne kontrole takie pracodawcy mogą zlecić innym pracownikom, którym wystawiają odpowiednie upoważnienie lub firmom zewnętrznym. Warto wiedzieć, że nieodpowiednie wykorzystywanie zwolnienia L4 narusza podstawowe obowiązki pracownicze i może stać się podstawą do zwolnienia dyscyplinarnego.
