Międzynarodowy Fundusz Walutowy w najnowszym wydaniu raportu "World Economic Outlook" zwraca uwagę, że rosnące wydatki obronne Polski zaczynają odgrywać istotną rolę nie tylko w kontekście bezpieczeństwa, lecz także całej gospodarki.
Rosną wydatki na zbrojenia. Polska na 5. miejscu w Europie
Raport pokazuje, że globalne wydatki na obronność wzrosły. W latach 2020-2024 aż połowa państw na świecie podniosła budżety wojskowe, a w 2024 roku niemal 40 proc. krajów przeznaczało na ten cel ponad 2 proc. PKB, wobec 27 proc. w 2018 roku. Analiza wskazuje, że choć takie wydatki mogą krótkoterminowo pobudzać wzrost gospodarczy, to zwykle odbywa się to kosztem pogorszenia równowagi fiskalnej.
Polska stanowi w tym kontekście szczególny przypadek. Fundusz podkreśla, że nasz kraj osiągnął najwyższy poziom wydatków obronnych w relacji do PKB wśród państw NATO. W latach 2021-2025 wzrosły one z 2,2 proc. do szacowanych 4,5 proc. PKB, a ich wartość sięgnęła 46,7 mld dolarów, co plasuje Polskę na piątym miejscu w Europie. Tak dynamiczny wzrost oznacza fundamentalną zmianę w polityce fiskalnej.
Jeszcze istotniejsza okazuje się struktura tych wydatków. Nakłady na sprzęt wojskowy zwiększyły się z 0,7 proc. do 2,4 proc. PKB i stanowią już ponad połowę całkowitych wydatków obronnych - to najwyższy udział w NATO. Problem polega na tym, że przy ograniczonych zdolnościach produkcyjnych krajowego przemysłu zbrojeniowego większość tych zakupów realizowana jest za granicą. Według szacunków przywoływanych przez Fundusz import odpowiada za około 80 proc. wydatków kapitałowych.
Prognozy wzrostu PKB w dół. To wynik m.in. konfliktu na Bliskim Wschodzie
Fundusz obniżył prognozę wzrostu gospodarczego Polski na 2026 rok do 3,3 proc., czyli o 0,2 pkt proc. mniej niż wcześniej zakładano. Na 2027 rok przewidywany jest dalszy spadek dynamiki do 2,4 proc. Inflacja ma natomiast utrzymać się na poziomie 3,3 proc.
Instytucja zwraca uwagę, że jednym z kluczowych czynników ryzyka jest konflikt w Iranie. "Wpływ wojny w Iranie na globalną aktywność gospodarczą będzie w decydującym stopniu zależał od czasu trwania, intensywności i zakresu konfliktu, które są z natury rzeczy nieprzewidywalne" - zaznaczono w raporcie. Przyjęto przy tym założenie, że działania wojenne będą miały ograniczony charakter. Mimo to gospodarki wschodzące, w tym Polska, mogą odczuć ich skutki silniej niż kraje rozwinięte.
Według prognoz saldo rachunku obrotów bieżących Polski pozostanie ujemne i wyniesie -1,1 proc. PKB w 2026 roku oraz -0,9 proc. w 2027 roku.
