Odszkodowanie za skręconą kostkę. To może być nawet kilka tysięcy złotych

Procent uszczerbku na zdrowiu za skręcenie kostki zależy od skutków widocznych po zakończeniu leczenia i rehabilitacji. Lekarz orzecznik analizuje pełny obraz zdrowia pacjenta. Bierze pod uwagę:

• zakres ruchu w stawie,
• stabilność podczas chodzenia,
• siłę mięśni,
• poziom bólu,
• zmiany widoczne w badaniach obrazowych.

Takie podejście wynika z obowiązujących przepisów. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej wskazuje, że procent uszczerbku ustala się według tabeli, a przy braku idealnego dopasowania lekarz wybiera pozycję najbardziej zbliżoną i odnosi ją do rzeczywistego stanu pacjenta. W lekkich przypadkach wynik może wynieść 0 proc. Jeśli po kilku tygodniach leczenia staw odzyskuje pełną sprawność, bez bólu i ograniczeń, orzecznik nie stwierdzi uszczerbku.

Inaczej wygląda sytuacja przy trwałych następstwach. Już niewielkie ograniczenie zgięcia stopy, powracający obrzęk albo uczucie "uciekania" kostki może dawać podstawę do kilku procent uszczerbku. Przy uszkodzeniu więzadeł i niestabilności stawu ocena rośnie do kilkunastu procent, a przy poważnych powikłaniach jeszcze wyżej. W analizach ubezpieczeniowych i praktyce orzeczniczej lekkie skręcenia często mieszczą się w przedziale 1-5 proc., umiarkowane 5-10 proc., a zaawansowane dochodzą do 10-20 proc., zwłaszcza gdy pojawia się przewlekła dysfunkcja stawu.

W badaniu opublikowanym w 2025 roku w BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation zespół z Uniwersytetu Strathclyde oraz współpracujących ośrodków z Wielkiej Brytanii, Australii, Nowej Zelandii i USA opisał problem przewlekłej niestabilności stawu skokowego u kobiet uprawiających sporty wysokiego ryzyka. Autorzy przywołali wcześniejsze dane, według których przewlekła niestabilność po skręceniu może dotyczyć od 20 do 75 proc. osób, zależnie od badanej grupy.

Dlatego dwa podobne urazy mogą zakończyć się zupełnie inną decyzją. Jedna osoba wraca do pełnej sprawności po miesiącu, a druga przez rok zmaga się z bólem i ograniczeniem ruchu.

Decyzja o wysokości uszczerbku rzadko wynika z jednego badania lekarskiego. Lekarz zwraca uwagę całą historię leczenia: wizyty u ortopedy, opisy USG, rezonans magnetyczny, rehabilitacja, dokumentacja bólu i ograniczeń. Im pełniejszy obraz, tym większa szansa na wyższą ocenę.

ZUS wypłaca odszkodowanie za skręconą kostkę, lecz pod konkretnymi warunkami. Uraz musi mieć związek z wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową oraz prowadzić do stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Wypadek przy pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, związane z wykonywaniem pracy.

Stały uszczerbek oznacza trwałe pogorszenie sprawności organizmu. Długotrwały uszczerbek utrzymuje się dłużej niż sześć miesięcy, choć stan zdrowia może później się poprawić. Sam ból i krótkie leczenie nie wystarczą. Decydują następstwa, które wpływają na chodzenie, pracę, schodzenie po schodach albo zwykłe poruszanie się po domu.

Zobacz również:

---

Praca

Zmiany od 1 kwietnia. Odszkodowanie za wypadek przy pracy

Od 1 kwietnia 2026 roku za każdy procent uszczerbku ZUS wypłaca 1781 zł. Przy 4 proc. świadczenie wyniesie 7124 zł, przy 6 proc. 10 686 zł, a przy 10 proc. 17 810 zł. Kwoty obowiązują do 31 marca 2027 roku.

Przy składaniu wniosku do ZUS największe znaczenie ma dokumentacja. To ona pokazuje, że uraz miał związek z pracą i zostawił następstwa zdrowotne. Do sprawy warto przygotować:

• wniosek o jednorazowe odszkodowanie;
• protokół powypadkowy albo kartę wypadku;
• zaświadczenie lekarskie OL-9 z informacją o zakończeniu leczenia i rehabilitacji;
• dokumentację medyczną z leczenia, w tym opisy wizyt, zalecenia ortopedy, historię rehabilitacji i zwolnienia lekarskie;
• wyniki badań obrazowych, zwłaszcza RTG, USG lub rezonansu magnetycznego;
• dokładny opis wypadku, obejmujący datę, miejsce, przebieg zdarzenia, przyczynę urazu, świadków i obowiązki wykonywane w chwili wypadku;
• dowody potwierdzające związek z pracą, ponieważ sama kontuzja bez powiązania z obowiązkami zawodowymi nie wystarczy.

Po wydaniu orzeczenia sprawa nie powinna ciągnąć się miesiącami. ZUS ma 14 dni na wydanie decyzji od otrzymania orzeczenia lekarza orzecznika albo od wyjaśnienia ostatniej okoliczności potrzebnej do rozstrzygnięcia. Pieniądze są wypłacane w ciągu 30 dni od wydania decyzji.

ZUS może odmówić wypłaty, jeśli uraz nie spełnia warunków wypadku przy pracy, nie zostawił stałego lub długotrwałego uszczerbku albo poszkodowany umyślnie bądź wskutek rażącego niedbalstwa naruszył przepisy BHP i było to wyłączną przyczyną zdarzenia. Problemem może być także alkohol, środki odurzające lub substancje psychotropowe, jeśli pracownik w znacznym stopniu przyczynił się do wypadku.

Odmowa może pojawić się także z powodów formalnych. Problemem może być:

• brak protokołu powypadkowego albo karty wypadku;
• niepełna dokumentacja medyczna;
• zaświadczenie OL-9 wystawione przed zakończeniem leczenia;
• niejasny opis zdarzenia.

ZUS sprawdza, czy uraz rzeczywiście miał związek z pracą. Dlatego znaczenie mają szczegóły, które na pierwszy pozornie wydają się drugorzędne: mokra podłoga, nierówna nawierzchnia, pośpiech wynikający z obowiązków, świadkowie, miejsce zdarzenia i zadania wykonywane w chwili upadku. Im mniej konkretów, tym łatwiej podważyć związek urazu z pracą.

Decyzję ZUS można kwestionować. Najpierw można wnieść sprzeciw od orzeczenia lekarza orzecznika do komisji lekarskiej ZUS, a później odwołać się od decyzji do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. W sprawach o skręconą kostkę sens ma zwłaszcza odwołanie poparte nową dokumentacją, opinią ortopedy, opisem rehabilitacji albo wynikiem rezonansu.

Jeśli skręcenie kostki wynikało z zaniedbań po stronie zakładu pracy, poszkodowany może sprawdzić możliwość dochodzenia roszczeń uzupełniających od pracodawcy albo z jego polisy OC. Chodzi o sytuacje, w których wypadek miał związek z warunkami pracy, np. mokrą i nieoznaczoną posadzką, nierówną nawierzchnią, brakiem właściwego obuwia ochronnego, złą organizacją stanowiska, brakiem przeszkolenia BHP lub niesprawnym sprzętem. W takim roszczeniu trzeba wykazać winę pracodawcy, poniesioną szkodę oraz związek między zaniedbaniem a urazem.

Dodatkowe roszczenie może obejmować więcej niż sam procent uszczerbku. W grę wchodzą koszty leczenia i rehabilitacji, dojazdy do lekarzy, utracone dochody, koszty opieki oraz zadośćuczynienie za ból i ograniczenia po wypadku. Najważniejszą rolę odgrywa protokół powypadkowy, ponieważ to w nim opisuje się przebieg zdarzenia, przyczyny wypadku i ewentualne naruszenia zasad bezpieczeństwa. Jeśli dokument wskazuje na zaniedbania pracodawcy, poszkodowany zyskuje mocniejszą podstawę do walki o pieniądze poza ZUS.

Warto sprawdzić także własne ubezpieczenie. Osoba poszkodowana może mieć polisę NNW, ubezpieczenie grupowe w pracy, szkolne lub rodzinne ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków, a czasem dodatkową ochronę przy polisie na życie. Wtedy wypłata zależy od warunków umowy, sumy ubezpieczenia i tabeli uszczerbków stosowanej przez ubezpieczyciela. Ta ścieżka jest niezależna od ZUS, więc przy dobrze udokumentowanym urazie można ubiegać się o świadczenie z kilku źródeł jednocześnie: z ZUS, z własnej polisy oraz, przy zaniedbaniach w zakładzie pracy, od pracodawcy lub z jego OC.

Zobacz również:

---

Finanse osobiste

Tak wygląda kontrola ZUS. O co może pytać lekarz orzecznik, a o co nie?

Agnieszka Kasprzyk

---

• Kończy się świadczenie rehabilitacyjne. Co dalej?
• Ile trzeba być na zwolnieniu, żeby dostać odszkodowanie? Tyle płaci ZUS