W skrócie
- Aktywa finansowe polskich gospodarstw domowych wzrosły o 15,3 proc. w ujęciu rocznym, przekraczając historyczny poziom 4,1 biliona złotych na koniec pierwszego kwartału 2026 roku.
- Zobowiązania finansowe Polaków wzrosły do 891 mld zł, co stanowi wzrost o 5,2 proc. w skali roku, przy czym dominującym elementem pozostają długoterminowe kredyty i pożyczki.
- Polacy utrzymują bardzo konserwatywne podejście do oszczędności, trzymając prawie 0,5 bln zł w gotówce oraz ponad bilion złotych w depozytach bieżących.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
- Na koniec pierwszego kwartału 2026 r. aktywa finansowe gospodarstw domowych, kolejny kwartał z rzędu, osiągnęły historycznie wysoki poziom i przekroczyły 4,1 biliona złotych - poinformował Interię Biznes Michał Kolasa z departamentu analiz Polskiego Funduszu Rozwoju.
- Aktywa finansowe ogółem wzrosły w ujęciu rocznym o 15,3 proc., co było najwyższą dynamiką od pierwszego kwartału 2021 r. - wylicza Michał Kolasa, prezentując najnowszy raport PFR i zwraca uwagę, że rekordowo rosną również pomniejszone o zobowiązania aktywa finansowe netto (do 3,2 bln zł - ponad 18 proc. rok do roku).
Zobacz również:
Aktywa finansowe Polaków. Rosną depozyty i uprawnienia emerytalno-rentowe
Źródło rosnącego majątku finansowego polskich gospodarstw domowych wydaje się oczywiste - jednym z najmocniej rosnących elementów są depozyty bieżące zasilane - jak można domniemywać - przelewami wynagrodzeń. Dodatkowo znacząco urosły tzw. inne udziały kapitałowe, czyli m.in. niebędące notowanymi akcjami udziały w spółkach, spółdzielniach, towarzystwach ubezpieczeń.
Oczywiście ogromna część finansowego majątku polskich rodzin ukryta jest w niedostępnych "na już" uprawnieniach emerytalno-rentowych. - Uprawnienia emerytalno-rentowe są obecnie trzecim największym składnikiem aktywów finansowych gospodarstw domowych - informuje Michał Kolasa i wylicza, że wartość wspomnianych uprawnień emerytalno-rentowych wyniosła na koniec pierwszego kwartału 2026 r. 434,5 mld zł. W całości aktywów finansowych Polaków to przeszło 10 proc.
Finanse Polaków na plusie - aktywa rosną szybciej niż zobowiązania
Co ważne, z najnowszej analizy Polskiego Funduszu Rozwoju wyłania się pozytywny obraz finansów polskich rodzin, w których rosnące aktywa przeważają nad zobowiązaniami. Zobowiązania Polaków także rosną, ale w znacznie wolniejszym tempie niż aktywa - wynika z wyliczeń PFR.
Zobowiązania Polaków w I kwartale 2026 r. wzrosły do ponad 891 mld PLN i były o 5,2 proc. większe niż rok temu. W zobowiązaniach dominują długoterminowe kredyty i pożyczki, które odpowiadały za 92,2 proc. całości zobowiązań (co zrozumiałe wziąwszy pod uwagę wartość kredytów mieszkaniowych).
Polacy śpią na pieniądzach - w dosłownym tego słowa znaczeniu
Z wyliczeń PFR wynika, ze na koniec I kwartału 2026 wartość gotówki w aktywach finansowych gospodarstw domowych wyniosła 456 369 mln PLN (ponad 456 mld zł). Jak przekonuje Kamil Pastor z PKO BP, po czerwcu br. ta wartość może być jeszcze wyższa.
- W lipcu najpewniej wartość gotówki w obiegu, włącznie z kasami banków, przekroczyła już barierę 500 mld PLN, po 498,1 mld zł odnotowanych w czerwcu. Stanowi to już ponad 17 proc. agregatu monetarnego M3, czyli najszerszej miary ilości pieniądza w gospodarce - mówi Interii Kamil Pastor, ekonomista PKO BP.
- Gospodarstwa domowe mają z czego oszczędzać, a biorąc pod uwagę przyzwyczajenia i tradycję, to zasoby gotówkowe zauważalnie rosną - ekspert tłumaczy, że nadal mimo wszystko część z nas trzyma pieniądze w przysłowiowej skarpecie, bo mamy wtedy namacalny dowód rosnących oszczędności i akceptujemy fakt, że taki sposób przynosi inflacyjne straty.
- Niekiedy pojawia się argument, że wzrost gotówki to efekt udziału szarej strefy w gospodarce, ale większość danych pokazuje, że szara strefa w Polsce pozostaje na stabilnym poziomie lub spada, więc najpewniej ta rosnąca góra gotówki to po prostu wynik bogacenia się polskich gospodarstw domowych - Kamil Pastor podkreśla, że przy konserwatywnym podejściu Polaków do oszczędzania i inwestowania wciąż będzie przybywać gotówki w wartości aktywów posiadanych przez gospodarstwa domowe.
Ekonomista PKO BP zwraca uwagę na jeszcze jeden czynnik, który może odpowiadać za wzrost udziału gotówki w strukturze aktywów. To wykorzystanie złotego przez Ukraińców, zarówno w Polsce, jak w Ukrainie.
- Trudno o bardzo wiarygodne dane, ale ze szczątkowych informacji wynika, że znaczna część transferów finansowych Ukraińców do Ukrainy odbywa się przy wykorzystaniu złotego kanałem gotówkowym i złoty używany jest też przez Ukraińców razem z euro jako waluta utrzymywania aktywów - Kamil Pastor tłumaczy, że Ukraińcy pracujący w naszym kraju przynajmniej część zasobów pozostawiają w złotym.
Depozyty bieżące najważniejszym składnikiem aktywów finansowych w posiadaniu polskich gospodarstw domowych
Choć "góra" gotówki w polskich domach jest szczególnie widoczna w najnowszych danych, to największym składnikiem aktywów finansowych polskich gospodarstw domowych pozostają depozyty bieżące (26,3 proc. w strukturze aktywów). Z raportu PFR wynika, że zgromadziliśmy w takiej formie 1 080 276 mln PLN (ponad bilion zł), tj. o 12 proc. więcej niż w analogicznym okresie rok temu.
Warto zauważyć, że w na tle Europy jesteśmy "w środku stawki", choć depozyty bieżące w przypadku krajów o utrwalonych tradycjach inwestowania i oszczędzania stanowią znacznie mniejszy udział.
Akcje wciąż nie są ulubioną formą lokowania pieniędzy przez polskie gospodarstwa domowe
Przy okazji warto wspomnieć, jak bardzo ostrożnie polskie gospodarstwa domowe podchodzą do inwestowania w akcje.
"Wartość akcji notowanych jakie zgromadziły gospodarstw domowe wyniosła na koniec pierwszego kwartału 2026 r. 120.003 mln zł (120 mld zł)" - wynika z przytoczonej analizy Polskiego Funduszu Rozwoju. To niespełna 3-proc. udział w strukturze aktywów finansowych będących w posiadaniu polskich gospodarstw domowych.
Jeżeli weźmiemy pod uwagę wartość akcji w aktywach polskich gospodarstw domowych jako procent PKB to będzie to zaledwie 3 proc. jak wynika z wyliczeń PFR, w Niemczech jest to prawie 15 proc., w Danii ponad 18 proc., a w Szwecji (słynącej z odważnych inwestycji obywateli) aż ponad 24 proc.
Jacek Świder
