W skrócie
- Aktywa finansowe polskich gospodarstw domowych osiągnęły rekordową wartość przekraczającą 3,9 bln zł, co oznacza historycznie wysoki wynik.
- Blisko połowa posiadanych aktywów to gotówka i depozyty, prowadząc często do realnych strat przez inflację.
- Wartość aktywów w Pracowniczych Planach Kapitałowych wykazuje dużą dynamikę wzrostu, zwiększając się w pierwszej połowie 2026 roku o ponad 8,6 mld zł.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
- Skłonność do oszczędzania w Polsce rośnie, co wynika wprost z rosnących zarobków - komentuje w rozmowie z Interią Piotr Kamiński z zespołu makroekonomii Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Analityk dodaje jednak, że blisko połowę aktywów zgromadzonych przez oszczędzających Polaków stanowią depozyty i gotówka, a to nie najlepsza struktura oszczędności.
- Taki stan rzeczy wynika najpewniej z braku wiedzy dotyczącej inwestowania. Polacy boją się ryzykować inwestując, a dodatkowo nie wiedzą, jak się za to zabrać - komentuje ekspert PIE i tłumaczy, że udział gotówki w oszczędnościach Polaków należy do najwyższych w całej UE, a z kolei udział akcji do najniższych, znacznie poniżej średniej unijnej. To się od lat nie zmienia, albo raczej zmienia w niewielkim stopniu.
Zobacz również:
Aktywa w posiadaniu Polaków rosną na potęgę
Przytoczmy dane z najnowszego (lipcowego) raportu Polskiego Funduszu Rozwoju. - Wartość aktywów finansowych ogółem gospodarstw domowych wyniosła na koniec czwartego kwartału 2025 r. przekroczyła 3.9 bln zł - poinformował redakcję Interii Michał Kolasa, analityk PFR. Zwraca uwagę fakt, że to historyczny rekord. Wartość aktywów była o 13,9 proc. wyższa niż na koniec czwartego kwartału 2024 r. i jednocześnie o 3,9 proc. większa w ujęciu kwartalnym.
Pamiętajmy jednak, że wspomniane ponad 3,9 bln zł w rękach Polaków należy - dla zobrazowania rzeczywistego "bogactwa" gospodarstw domowych - pomniejszyć o zobowiązania finansowe. Kwota i tak jest ogromna. Wartość aktywów finansowych netto gospodarstw domowych (aktywa pomniejszone o zobowiązania) wyniosła na koniec IV kw. 2025 r. 3.051.983 mln zł (ponad 3 bln zł). Tylko dla porządku dodajmy, że cały czas mówimy o aktywach finansowych, więc nie bierzemy pod uwagą często najważniejszych składników mienia polskich gospodarstw domowych, jakim są nieruchomości (mieszkania, domy, działki).
"Skarpeta" wciąż jednym z najpopularniejszych sposobów oszczędzania
Wspomniany Michał Kolasa z Polskiego Funduszu Rozwoju przypomina, że gotówka wciąż stanowi ponad 11 proc. aktywów finansowych gospodarstw domowych. Choć trudno to sobie wyobrazić, w rękach Polaków pozostaje grubo ponad 440 mld zł w gotówce.
Jak informuje PFR, poziom gotówki zwiększył się w ujęciu kwartalnym o 2,8 proc. (w IV kwartale 2025 r.). Licząc rok do roku gotówki znajdującej się "pod ręką" polskich rodzin przybyło 14,4 proc. Trudno to wytłumaczyć tylko zapobiegliwym (choćby w obliczu zagrożeń wojennych) tworzeniem tzw. poduszek finansowych. Dość powiedzieć, że gotówka jest obecnie drugim największym składnikiem aktywów finansowych polskich gospodarstw domowych.
Pocieszeniem (w końcu trzymanie oszczędności w gotówce to najprostszy sposób zrealizowania strat wynikających z inflacji) może być fakt, że równie mocną sympatią do gotówki pałają Niemcy czy Włosi. W przypadku tych krajów, gotówka w posiadaniu gospodarstw domowych jako procent PKB jest podobny jak w Polsce. Warto jednak pamiętać, że inflacja w strefie euro kształtuje się inaczej.
Polacy trzymają pieniądze w bankach - często na nieoprocentowanych kontach
Cytowany wcześniej Piotr Kamiński (analityk PIE) zwrócił uwagę na fakt, ze blisko połowa aktywów polskich gospodarstw domowych zalega we wspomnianej gotówce i depozytach - tych bieżących oraz "pozostałych". Wyliczmy za Polskim Funduszem Rozwoju: poza wspomnianym 11,3-proc. udziałem gotówki mamy 26,4-proc. udział depozytów bieżących rozliczeniowych oraz 10,9-proc. udział "pozostałych depozytów". Cechą ich wszystkich jest to, że w większości przypadków przynoszą realną stratę w starciu z inflacją.
"Wartość depozytów gospodarstw domowych w maju 2026 r. ukształtowała się na poziomie 1.098.936 mln PLN (ponad bilion złotych). Kolejny miesiąc z rzędu mamy do czynienia z rekordowo wysoką kwotą. Wartość depozytów w maju w ujęciu miesięcznym zwiększyła się o 0,1 proc., a w ujęciu rocznym o 12,3 proc. W ujęciu rocznym depozyty rosną nieprzerwanie od 34 miesięcy" - informuje Michał Kolasa z Polskiego Funduszu Rozwoju.
Dla porządku dodajmy, że w UE relatywnie najmniej oszczędności trzymają w depozytach bieżących Belgowie i Holendrzy (ledwie po kilka procent), a najwięcej mieszkańcy Malty i Cypru (po ok. 30 proc. wszystkich aktywów).
Rekordowe wzrosty oszczędności emerytalnych
- W pierwszej połowie roku aktywa netto w PPK (Pracownicze Plany Kapitałowe) kontynuowały rekordowe wzrosty i w porównaniu do końca 2025 roku zwiększyły się o ponad 8,6 mld zł - informuje Michał Kolasa z Polskiego Funduszu Rozwoju. Także Piotr Kamiński z zespołu makroekonomii Polskiego Instytutu Ekonomicznego podkreśla, że to właśnie w oszczędnościach emerytalnych widać szczególną dynamikę wzrostu za sprawą działania PPK. - Aktywa w PPK rosną, choć nie brakuje takich uczestników, którzy traktują je jak dobrze oprocentowaną lokatę i wypłacają pieniądze z kont - mówi Piotr Kamiński w rozmowie z Interią.
Wyjaśnijmy: wartość wszystkich uprawnień emerytalno-rentowych wyniosła na koniec czwartego kwartału 2025 r. sięgnęła 415 mld PLN i stanowiła ponad 10 proc. aktywów w posiadaniu polskich gospodarstw domowych. W tym aktywa netto w PPK na koniec czerwca br. przekroczyły 53 mld zł, zaś liczba aktywnych rachunków w PPK sięgnęła 5,48 mln.
Polski Fundusz Rozwoju w swoim najnowszym raporcie podsumowuje, że choć aktywa polskich gospodarstw domowych w relacji do PKB są wciąż jednymi z niższych w UE, warto podkreślić duży wzrost osiągnięty w ostatnich 30 latach.
