Spis treści:
- Jakie świadczenia zostają po rozwodzie?
- Alimenty po rozwodzie. Kiedy były małżonek otrzyma pieniądze?
- Renta rodzinna po byłym małżonku. Kiedy jest możliwa?
- Rozwód może pomóc w uzyskaniu części świadczeń i zasiłków
Jakie świadczenia zostają po rozwodzie?
Rozwód oznacza zakończenie małżeństwa, ale nie zawsze wiąże się z utratą wszystkich świadczeń i uprawnień finansowych. Wiele zależy od rodzaju wsparcia oraz indywidualnej sytuacji byłych małżonków. Część świadczeń nadal przysługuje, inne mogą zostać przyznane dopiero po zmianie sytuacji rodzinnej, a niektóre są całkowicie niezależne od stanu cywilnego.
Po rozwodzie możliwe jest nadal pobieranie świadczeń związanych z wychowywaniem dzieci, takich jak 800+, świadczenie "Aktywny Rodzic", zasiłek rodzinny czy świadczenia opiekuńcze. Rodzic sprawujący opiekę nad dzieckiem może także ubiegać się o wsparcie z Funduszu Alimentacyjnego, jeśli spełnia ustawowe warunki.
Niektórzy rozwiedzeni małżonkowie mogą również otrzymywać alimenty od byłego partnera. W określonych przypadkach zachowują też prawo do renty rodzinnej po byłym współmałżonku. Rozwód może ponadto wpłynąć na sytuację dochodową gospodarstwa domowego, co otwiera drogę do świadczeń i zasiłków, które wcześniej były niedostępne z powodu przekroczenia kryteriów dochodowych.
Jakie świadczenia przepadają po rozwodzie? Te uprawnienia wygasają automatycznie
Choć rozwód nie oznacza całkowitej utraty finansowego wsparcia ze strony państwa, powoduje wygaśnięcie części praw przysługujących wyłącznie małżonkom. Przede wszystkim byli partnerzy tracą prawo do dziedziczenia po sobie z mocy ustawy. Jeżeli chcą pozostać wzajemnie spadkobiercami, konieczne jest sporządzenie testamentu. Nawet wtedy jednak były małżonek nie skorzysta już ze zwolnienia podatkowego przewidzianego dla małżonków, a nabycie spadku może wiązać się z obowiązkiem zapłaty podatku od spadków i darowizn.
Po rozwodzie wygasa również możliwość korzystania z ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny współmałżonka. Osoba, która była zgłoszona do NFZ przez partnera, musi zadbać o własny tytuł do ubezpieczenia. W przeciwnym razie może utracić prawo do świadczeń finansowanych przez publiczny system ochrony zdrowia.
Nie istnieje także możliwość przejęcia emerytury byłego małżonka. W polskim systemie emerytalnym rozwód definitywnie kończy uprawnienia wynikające z pozostawania w związku małżeńskim. Samo wcześniejsze, nawet wieloletnie małżeństwo nie daje prawa do części emerytury byłego partnera.
Alimenty po rozwodzie. Kiedy były małżonek otrzyma pieniądze?
Jednym z najważniejszych uprawnień, które mogą przysługiwać po rozwodzie, są alimenty na rzecz byłego małżonka. Ich przyznanie zależy przede wszystkim od okoliczności rozstania oraz sytuacji materialnej stron.
Jeżeli rozwód został orzeczony bez wskazania winnego albo z winy obojga małżonków, alimentów może domagać się osoba znajdująca się w niedostatku. Co do zasady obowiązek alimentacyjny trwa w takim przypadku maksymalnie pięć lat od rozwodu, choć sąd może wyjątkowo ten okres wydłużyć.
Inaczej wygląda sytuacja przy rozwodzie z wyłącznej winy jednego z małżonków. Jeżeli rozwód powoduje istotne pogorszenie sytuacji materialnej strony niewinnej, sąd może zasądzić alimenty nawet wtedy, gdy nie znajduje się ona w niedostatku. Takie świadczenie może obowiązywać przez wiele lat, a jego wygaśnięcie następuje przede wszystkim po zawarciu nowego małżeństwa przez uprawnionego lub w razie istotnej zmiany okoliczności.
Alimenty na byłego małżonka to zupełnie odrębna kwestia od alimentów na dzieci, które pozostają obowiązkiem rodziców niezależnie od rozwodu.
Zobacz również:
Renta rodzinna po byłym małżonku. Kiedy jest możliwa?
Po rozwodzie nie można przejąć emerytury byłego partnera, ta możliwość przepada bezpowrotnie. W niektórych sytuacjach możliwe jest jednak uzyskanie renty rodzinnej po byłym małżonku. Dotyczy to wyłącznie osób spełniających warunki określone w przepisach.
Rozwiedziona wdowa lub rozwiedziony wdowiec mogą ubiegać się o rentę rodzinną po zmarłym byłym małżonku, jeśli w dniu jego śmierci mieli ustalone wyrokiem sądu lub ugodą sądową prawo do alimentów. Konieczne jest także spełnienie choć jednego z pozostałych wymogów, takich jak:
- ukończonych 50 lat w chwili śmierci byłego małżonka;
- stwierdzona niezdolność do pracy w chwili jego śmierci;
- wychowywanie co najmniej jednego dziecka, wnuka lub rodzeństwa uprawnionego do renty rodzinnej po zmarłym, które nie ukończyło 16 lat (lub 18 lat, jeśli się uczy),
- wychowywanie dziecka uprawnionego do renty rodzinnej, które jest całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji albo całkowicie niezdolne do pracy.
Prawo do renty rodzinnej może również powstać później. Dotyczy to przypadków, gdy były małżonek osiągnie wiek 50 lat lub stanie się niezdolny do pracy w ciągu 5 lat od śmierci byłego współmałżonka albo od zaprzestania wychowywania dziecka uprawnionego do renty rodzinnej.
Rozwód może pomóc w uzyskaniu części świadczeń i zasiłków
Zmiana stanu cywilnego wpływa również na sposób ustalania dochodu gospodarstwa domowego. Po rozwodzie niektórzy zyskują prawo do świadczeń, których wcześniej nie mogli otrzymać z powodu przekroczenia kryterium dochodowego.
Dotyczy to przede wszystkim świadczeń uzależnionych od dochodu. Jest ich całkiem sporo, należą do nich na przykład zasiłek rodzinny wraz z dodatkami, świadczenia z pomocy społecznej (np. zasiłek okresowy lub zasiłek celowy) czy dodatek mieszkaniowy. Po rozwodzie dochody byłych małżonków są co do zasady analizowane oddzielnie, co może otworzyć drogę do uzyskania wsparcia, które wcześniej nie przysługiwało.
Zdarza się jednak także sytuacja odwrotna. Jeśli po rozwodzie zmieni się liczba osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym albo wysokość osiąganych dochodów, konieczne może być ponowne ustalenie prawa do świadczeń. W efekcie część osób otrzyma wyższe wsparcie, część niższe, a w niektórych przypadkach prawo do świadczenia może wygasnąć.
