Spis treści:
- Pełnomocnictwo do konta bankowego a śmierć właściciela: czy można wypłacić pieniądze?
- Jakich formalności wymaga wypłata pieniędzy z konta zmarłego?
Pełnomocnictwo do konta bankowego a śmierć właściciela: czy można wypłacić pieniądze?
Posiadanie pełnomocnictwa do rachunku bankowego nie daje prawa do dysponowania pieniędzmi po śmierci właściciela konta. Z chwilą zgonu mocodawcy pełnomocnictwo co do zasady wygasa, dlatego osoba, która wcześniej mogła wykonywać przelewy, wypłacać gotówkę czy zarządzać rachunkiem, traci te uprawnienia. Oznacza to, że nawet jeśli karta płatnicza, kod PIN lub dostęp do bankowości elektronicznej nadal działają, nie wolno wykorzystywać ich do pobierania środków. Art. 101 § 2 Kodeksu cywilnego precyzuje, że jedynym wyjątkiem jest sytuacja, w której z treści dokumentu wynika co innego lub przemawia za tym charakter stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa.
Zobacz również:
Nie oznacza to jednak, że bliscy zmarłego są całkowicie pozbawieni możliwości szybkiego uzyskania pieniędzy z jego rachunku. Taką funkcję pełni dyspozycja wkładem na wypadek śmierci, uregulowana w art. 56 ustawy Prawo bankowe. Właściciel rachunku może jeszcze za życia wskazać osoby, którym bank wypłaci określoną kwotę po jego śmierci, bez konieczności oczekiwania na zakończenie postępowania spadkowego. Takie rozwiązanie dotyczy jednak wyłącznie najbliższych członków rodziny, czyli m.in. małżonka, dzieci, wnuków, rodziców, dziadków oraz rodzeństwa, a wysokość wszystkich wypłat podlega ustawowemu limitowi.
Jeżeli zmarły nie pozostawił dyspozycji wkładem na wypadek śmierci, środki zgromadzone na rachunku stają się częścią spadku i mogą zostać wypłacone dopiero osobom, które wykażą swoje prawa do dziedziczenia. Samodzielne pobranie pieniędzy z konta po śmierci właściciela, mimo wcześniejszego pełnomocnictwa, może prowadzić do obowiązku zwrotu środków, sporów ze spadkobiercami, a w niektórych przypadkach również do odpowiedzialności karnej, np. za przywłaszczenie (art. 284 k.k.). Warto pamiętać, że pełnomocnik nigdy nie staje się właścicielem pieniędzy znajdujących się na rachunku - uzyskuje jedynie prawo do wykonywania określonych czynności w imieniu posiadacza konta za jego życia.
Zobacz również:
Jakich formalności wymaga wypłata pieniędzy z konta zmarłego?
Pierwszą formalnością jest poinformowanie banku o śmierci właściciela rachunku. Najczęściej wymaga to przedstawienia odpisu aktu zgonu oraz dokumentu tożsamości osoby zgłaszającej. Samo dostarczenie tych dokumentów nie daje jednak prawa do wypłaty pieniędzy. Bank odnotowuje śmierć klienta, blokuje możliwość dalszego korzystania z indywidualnego rachunku i sprawdza, czy zmarły pozostawił dyspozycję wkładem na wypadek śmierci.
Zobacz również:
Jeżeli właściciel konta wcześniej ustanowił dyspozycję, wskazana w niej osoba nie musi czekać na zakończenie postępowania spadkowego. Wystarczy złożyć w banku wniosek o jej realizację. W niektórych przypadkach instytucja może również poprosić o dokumenty potwierdzające stopień pokrewieństwa ze zmarłym. Otrzymane środki nie wchodzą do masy spadkowej, jednak ich nabycie należy zgłosić do urzędu skarbowego.
W przypadku środków, które nie zostały objęte dyspozycją na wypadek śmierci, konieczne jest przeprowadzenie formalności spadkowych. Bank wypłaci pieniądze dopiero po przedstawieniu prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez notariusza.
