Reklama

Składki ZUS 2022. Płatnicy będą mieć tylko pięć lat na korektę dokumentów rozliczeniowych

Chcielibyśmy skorygować podstawę składek za naszych ubezpieczonych za 2016 r. Okazało się, że była ona błędna. Czy będzie to możliwe w 2022 r.? Słyszeliśmy, że zmieniają się przepisy w tym zakresie, a my nie zdążymy dokonać korekt jeszcze w 2021 r.

Tak, przepisy ulegają zmianie. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z wchodzącego w życie 1 stycznia 2022 r. art. 48d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, deklaracji rozliczeniowej i imiennego raportu miesięcznego płatnik składek nie może złożyć po upływie pięciu lat od dnia, w którym upłynął termin opłacenia składek rozliczonych w tej deklaracji i w tym raporcie. Zmianę tę wprowadziła szeroko omawiana duża nowelizacja przepisów ubezpieczeniowych, tj. ustawa z 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i niektórych innych ustaw (dalej: ustawa nowelizacyjna).

Reklama

Do końca 2021 r. bez ograniczeń

Przepisy obowiązujące do końca 2021 r. nie zawierają żadnego przepisu, który wskazuje płatnikowi termin, w jakim może złożyć deklarację rozliczeniową oraz imienny raport miesięczny. Tak więc teoretycznie może ich dokonywać za wiele lat wstecz. A to, jak podkreślali autorzy projektu zmian do ustawy, prowadzi do nadużyć. 

Zwracali uwagę nie tylko na niestabilność stanu kont płatników, z czym nowelizacja ma walczyć, lecz także na takie zjawiska, jak zaniżanie podstawy wymiaru składek po latach od złożenia pierwotnych dokumentów. Jak wskazali w uzasadnieniu, w 2019 r. na kontach 280 tys. płatników składek została odnotowana co najmniej jedna korekta deklaracji rozliczeniowej za lata 1999‒2013. Ich zdaniem, mija się to z celem korekty dokumentów, jaki przewiduje ustawa systemowa. A jest nim zgodność stanu konta płatnika i ubezpieczonych z rzeczywistością, tj. prawidłowym tytułem do ubezpieczeń i należnymi składkami. 

Zapewnienie tej zgodności obciąża płatnika, który jest zobowiązany przekazywać ZUS dane zawierające prawidłowe informacje. Jednak organ może działać także z urzędu. Otóż ZUS może sam sporządzać np. zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, deklaracje rozliczeniowe oraz imienne raporty miesięczne. Stwierdzenie przez organ błędu przede wszystkim wiąże się z zawiadomieniem płatnika i żądaniem sporządzenia korekty.

Płatnik ma obowiązek sporządzenia i przekazania dokumentów korygujących w terminie siedmiu dni od:

- stwierdzenia nieprawidłowości we własnym zakresie,

- otrzymania od ZUS zawiadomienia,

- uprawomocnienia się decyzji ZUS - jeżeli konieczność korekty danych jest wynikiem stwierdzenia nieprawidłowości w drodze decyzji,

- oraz nie później niż w ciągu 30 dni od otrzymania protokołu kontroli - jeżeli konieczność korekty danych jest wynikiem stwierdzenia nieprawidłowości w drodze kontroli.

Tylko działanie z urzędu

Od 1 stycznia 2022 r. powyższe terminy należy rozpatrywać z "zastrzeżeniem art. 48d". Jak wynika wprost z ustawy systemowej w brzmieniu obowiązującym po 31 grudnia 2021 r., po upływie pięciu lat od dnia, w którym upłynął termin opłacenia składek rozliczonych w deklaracji rozliczeniowej oraz imiennym raporcie miesięcznym, ZUS dokumentów tych nie przyjmie. Do tego terminu nie będą mieć zastosowania przepisy dotyczące zawieszania i przerywania biegu przedawnienia określone w art. 24 ust. 5 i 6. 

Jednak pewne zmiany na kontach będą możliwe nawet po upływie pięcioletniego okresu. Jak wynika z art. 48d ust. 3 ustawy systemowej, po tym czasie ZUS będzie mógł zmieniać jedynie dane na kontach ubezpieczonych z urzędu w trybie określonym w art. 48b ust. 4 ustawy systemowej. Co ważne, podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe może być zewidencjonowana na kontach ubezpieczonych wyłącznie na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu albo prawomocnej decyzji. Nawet w przypadku stwierdzenia nadpłaty płatnik nie będzie mógł ubiegać się o jej zwrot. Zasada ta działa także w drugą stronę - po upływie pięciu lat ZUS nie będzie mógł dochodzić należności z tytułu składek, jeżeli na skutek dokonanej korekty powstanie zadłużenie.

Biznes INTERIA.PL na Twitterze. Dołącz do nas i czytaj informacje gospodarcze

Dla płatników, takich jak w opisywanej sytuacji, ważny jest przy tym przepis przejściowy, tj. art. 11 ustawy nowelizacyjnej. Zgodnie z nim deklaracje rozliczeniowe i imienne raporty miesięczne za okres do grudnia 2021 r. płatnik składek koryguje w okresie do 1 stycznia 2024 r. Zatem dokumenty za 2016 r. będzie można skorygować do 2024 r., mimo że termin złożenia ich pierwotnej wersji przypadał nawet osiem, a nie pięć lat wcześniej.

Podstawa prawna

Art. 83a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 423; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1834) - w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r.

Art. 11 ustawy z 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 1621).

Anna Kwiatkowska

31.12.2021

Dziennik Gazeta Prawna

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Finanse / Giełda / Podatki
Bądź na bieżąco!
Odblokuj reklamy i zyskaj nieograniczony dostęp do wszystkich treści w naszym serwisie.
Dzięki wyświetlanym reklamom korzystasz z naszego serwisu całkowicie bezpłatnie, a my możemy spełniać Twoje oczekiwania rozwijając się i poprawiając jakość naszych usług.
Odblokuj biznes.interia.pl lub zobacz instrukcję »
Nie, dziękuję. Wchodzę na Interię »