Spis treści:
- Ukryte zobowiązania spadkodawcy
- Odziedziczyłeś długi? Najlepiej odrzuć spadek
- Odrzucenie spadku nie chroni dzieci
- Co warto sprawdzić przed podjęciem decyzji?
Ukryte zobowiązania spadkodawcy
Wiele osób dowiaduje się o kiepskiej sytuacji finansowej zmarłego dopiero w momencie otwarcia spadku. Do masy spadkowej wchodzą bowiem nie tylko aktywa, czyli gotówka, domy czy samochody, ale również długi. Co gorsza, wierzyciele mogą się odezwać nawet kilka lat po śmierci dłużnika, naliczając przez ten okres odsetki.
W Polsce obowiązuje możliwość dziedziczenia z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, że za długi zmarłego osoba dziedzicząca odpowiada wyłącznie do wysokości wartości otrzymanego majątku. Jeśli spadkobierca nie podejmie żadnych działań do 6 miesięcy od otwarcia spadku, ta forma wchodzi w życie automatycznie.
Warto jednak pamiętać, że nie zawsze jest to dobre rozwiązanie. Chociaż teoretycznie chroni to interesy spadkobiercy, nie obciążając go bezpośrednio długami zmarłego, to jednak naraża go na czasochłonny proces, w który zaangażowany jest komornik wyceniający inwentarz, a niekiedy nawet sąd. Jako rozporządzający majątkiem, spadkobierca ma również obowiązek uczestniczyć we wszystkich procedurach sądowych.
Odziedziczyłeś długi? Najlepiej odrzuć spadek
Jeśli mamy pewność, że zmarły pozostawił po sobie jedynie lub głównie długi i nie chcemy być obarczeni koniecznością ich spłacania lub nadzorowania ich spłaty, najlepiej jest odrzucić spadek.
W takim scenariuszu jesteśmy traktowani tak, jakbyśmy nie dożyli otwarcia spadku. Dziedziczenie nie następuje - nie otrzymujemy ani majątku, ani długów.
Jak można odrzucić spadek? Przede wszystkim, składając wizytę notariuszowi. W jego obecności należy złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku, a fakt ten zostaje zaprotokołowany. Tego typu procedura to koszt rzędu kilkudziesięciu złotych plus VAT.
Alternatywną drogą jest postępowanie w sądzie rejonowym. Ważne, aby wniosek złożyć w sądzie właściwym dla ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego, a nie własnego miejsca zamieszkania. Jeśli jednak nie ma konieczności, lepiej wybrać pierwsze wyjście - procedury sądowe są zazwyczaj znacznie bardziej czasochłonne.
W obu przypadkach istotne jest przestrzeganie terminów: wnioski należy złożyć w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedzieliśmy się o śmierci spadkodawcy lub o tym, że poprzedni spadkobierca spadek odrzucił, a my jesteśmy po nim "następni w kolejce" do dziedziczenia.
Odrzucenie spadku nie chroni dzieci
Odrzucając spadek trzeba pamiętać o tym, że nasze działania nie chronią zstępnych. Czyli, zgodnie z prawem, jeśli my odrzucimy spadek, prawo do jego otrzymania przechodzi na nasze dzieci, a następnie wnuki. Dlatego chcąc zabezpieczyć interesy swoje i swoich najbliższych, musimy podjąć dodatkowe kroki.
Jeszcze do niedawna wymagało to więcej zachodu. W przypadku nieletnich, odrzucenie w ich imieniu spadku wymagało zgody sądu rodzinnego. Obecnie, jeśli oboje rodziców odrzuciło spadek, a po nich spadkobiercą jest dziecko, rodzice mogą odrzucić spadek w jego imieniu. W tym celu również jest konieczna wizyta u notariusza.
Co warto sprawdzić przed podjęciem decyzji?
Niektóre sytuacje są jasne i nie wymagają przeprowadzania większego "śledztwa", aby podjąć decyzję dotyczącą przyjęcia lub odrzucenia spadku. Jeśli jednak jest chociażby cień wątpliwości, warto skorzystać z kilku możliwości. Po pierwsze, złożyć zapytanie do rejestru dłużników (KRD, BIG InfoMonitor) i sprawdzić księgi wieczyste nieruchomości będącej przedmiotem spadku. Jeśli chodzi o konta bankowe, to trzeba pamiętać, że banki obowiązuje tajemnica - jednak Centralna informacja o rachunkach bankowych pozwala dowiedzieć się więcej na temat rachunków zmarłych bliskich.
Reasumując, jeśli podejrzewamy, że w spadku po rodzicu czy wujku otrzymamy długi, nie mamy obowiązku ich przejmować. Do wyboru mamy opcję odrzucenia całości spadku lub przyjęcia go z dobrodziejstwem inwentarza - w tym drugim przypadku odpowiadamy za długi zmarłego jedynie do wysokości odziedziczonego majątku, a nasze finanse nie są bezpośrednio zagrożone. Należy mieć na uwadze, że tego typu rozwiązanie może wiązać się z długotrwałymi procedurami i w niektórych przypadkach wymagać zaangażowania prawnika. Dlatego decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu spadku zawsze warto dokładnie rozważyć.
KO
