Spis treści:
- Kto dziedziczy spadek po współmałżonku?
- Jak stwierdzić nabycie spadku po współmałżonku?
- Czy spadek po małżonku trzeba zgłosić do urzędu skarbowego?
Kto dziedziczy spadek po współmałżonku?
To, kto odziedziczy majątek po zmarłym małżonku, zależy przede wszystkim od tego, czy pozostawił on ważny testament. Jeżeli testament nie został sporządzony, zastosowanie mają zasady dziedziczenia ustawowego określone w Kodeksie cywilnym.
W pierwszej kolejności do spadku powołani są wówczas małżonek zmarłego oraz jego dzieci. Co do zasady dziedziczą oni w częściach równych, jednak udział przypadający małżonkowi nie może być mniejszy niż 1/4 całego spadku.
Jeżeli zmarły nie pozostawił dzieci ani dalszych zstępnych, małżonek dziedziczy razem z rodzicami zmarłego. Każdemu z rodziców przypada wtedy po 1/4 spadku, natomiast pozostałą część otrzymuje małżonek.
Jeżeli zmarły sporządził testament, majątek jest dzielony zgodnie z jego treścią. Małżonek może zostać w nim pominięty, ale w określonych sytuacjach nadal może przysługiwać mu prawo do zachowku.
Jak stwierdzić nabycie spadku po współmałżonku?
Nabycie spadku po zmarłym małżonku można potwierdzić na dwa sposoby: przed sądem albo u notariusza. W pierwszym przypadku sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, natomiast notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.
Postępowanie przed notariuszem jest zwykle prostsze, ale nie zawsze można z niego skorzystać. Notariusz musi mieć możliwość jednoznacznego ustalenia, kto jest spadkobiercą i w jakim udziale. Jeżeli pojawia się spór między spadkobiercami albo wątpliwości dotyczące testamentu lub kręgu osób uprawnionych do spadku, sprawę trzeba skierować do sądu.
Postanowienie sądu albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia formalnie potwierdzają prawa do spadku. Dokument jest potrzebny m.in. przy załatwianiu spraw dotyczących odziedziczonej nieruchomości, rachunków bankowych czy innych składników majątku.
Czy spadek po małżonku trzeba zgłosić do urzędu skarbowego?
Małżonek należy do najbliższej rodziny i może skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Aby zachować to zwolnienie, nabycie spadku trzeba jednak co do zasady zgłosić do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2.
Na zgłoszenie jest 6 miesięcy. W przypadku spadku termin liczy się od dnia, w którym uprawomocniło się postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo został zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza.
Zgłoszenia nie trzeba składać, jeśli łączna wartość majątku nabytego od tej samej osoby w ciągu 5 lat nie przekracza 36 120 zł. Jeżeli wartość jest wyższa, a spadkobierca nie zgłosi spadku w terminie, może stracić prawo do pełnego zwolnienia i będzie musiał rozliczyć podatek na zasadach właściwych dla I grupy podatkowej.
WB











