Spis treści:
- Ile wynosi zasiłek opiekuńczy?
- Komu przysługuje zasiłek opiekuńczy?
- Kiedy można dostać zasiłek na zdrowe dziecko?
- Ile dni zasiłku opiekuńczego przysługuje w roku?
- Czy oboje rodzice mogą dostać zasiłek?
- Ważny warunek: brak innej osoby do opieki
- Jakie dokumenty są potrzebne?
- Zasiłek opiekuńczy a zasiłek pielęgnacyjny - to nie to samo
Ile wynosi zasiłek opiekuńczy?
Zasiłek opiekuńczy nie ma jednej stałej kwoty dla wszystkich. Jego wysokość zależy od Twoich zarobków albo podstawy, od której opłacasz składkę chorobową. W przypadku pracownika podstawą jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstała konieczność opieki. Jeśli ktoś pracuje krócej, bierze się pod uwagę pełne miesiące ubezpieczenia.
Oznacza to, że:
- osoba zarabiająca więcej otrzyma wyższy zasiłek,
- osoba z niższym wynagrodzeniem - niższy.
ZUS wypłaca świadczenie w wysokości 80 proc. tej podstawy.
Przykład: jeśli podstawa wymiaru zasiłku wynosi 5000 zł, miesięczny zasiłek opiekuńczy wyniesie 4000 zł brutto. Stawkę dzienną liczy się przez podzielenie miesięcznej kwoty przez 30. W tym przykładzie będzie to około 133,33 zł brutto za dzień opieki.
Zobacz również:
Komu przysługuje zasiłek opiekuńczy?
Zasiłek opiekuńczy przysługuje osobie objętej ubezpieczeniem chorobowym. Może to być pracownik na etacie, zleceniobiorca, przedsiębiorca opłacający dobrowolną składkę chorobową albo inna osoba, która podlega temu ubezpieczeniu.
Świadczenie można dostać m.in. na opiekę nad:
- chorym dzieckiem do 14 lat,
- zdrowym dzieckiem do 8 lat w szczególnych sytuacjach,
- chorym dzieckiem z niepełnosprawnością,
- dzieckiem powyżej 14 lat,
- chorym małżonkiem, rodzicem, teściem, dziadkiem, wnukiem, rodzeństwem lub innym członkiem rodziny wskazanym w przepisach.
W przypadku opieki nad innym chorym członkiem rodziny ważne jest zwykle wspólne gospodarstwo domowe w okresie sprawowania opieki.
Kiedy można dostać zasiłek na zdrowe dziecko?
Zasiłek opiekuńczy może przysługiwać także wtedy, gdy dziecko jest zdrowe. Dotyczy to dziecka do 8 lat i sytuacji, w których opieka nagle staje się niemożliwa w dotychczasowy sposób.
Chodzi np. o nieprzewidziane zamknięcie żłobka, przedszkola, klubu dziecięcego lub szkoły, chorobę niani, chorobę dziennego opiekuna, pobyt w szpitalu rodzica stale opiekującego się dzieckiem albo konieczność izolacji dziecka. Zamknięcie placówki jest traktowane jako nieprzewidziane wtedy, gdy rodzic dowiedział się o nim mniej niż 7 dni wcześniej.
Ile dni zasiłku opiekuńczego przysługuje w roku?
Tu łatwo o pomyłkę, bo limity nie działają osobno na każde dziecko. ZUS wskazuje trzy podstawowe limity:
- 60 dni w roku - na zdrowe dziecko do 8 lat w szczególnych sytuacjach albo chore dziecko do 14 lat,
- 30 dni w roku - na chore dziecko z niepełnosprawnością, które ukończyło 14 lat, ale nie ukończyło 18 lat,
- 14 dni w roku - na dziecko powyżej 14 lat albo innego chorego członka rodziny.
Łączny limit zasiłku opiekuńczego co do zasady nie może przekroczyć 60 dni w roku kalendarzowym. To oznacza, że jeśli rodzice mają dwoje albo troje dzieci, nie dostają osobnej puli 60 dni na każde z nich. Limit jest wspólny.
Czy oboje rodzice mogą dostać zasiłek?
Prawo do zasiłku mogą mieć zarówno matka, jak i ojciec, ale za ten sam okres świadczenie dostanie tylko jedno z nich. Rodzice mogą się jednak podzielić opieką. Przykładowo: jedno z rodziców bierze zasiłek na pierwsze dni choroby dziecka, a drugie na kolejne.
Trzeba pilnować wspólnego limitu. Jeśli rodzice wykorzystają łącznie 60 dni w roku, kolejne dni opieki nie będą już objęte zasiłkiem w tej puli.
Ważny warunek: brak innej osoby do opieki
Zasiłek opiekuńczy przysługuje wtedy, gdy nie ma innego domownika, który mógłby zapewnić opiekę. To jeden z warunków, przez który ZUS może zakwestionować świadczenie.
Nie każda osoba mieszkająca w domu automatycznie jest jednak traktowana jako zdolna do opieki. Za taką osobę nie uznaje się m.in. osoby chorej, całkowicie niezdolnej do pracy, niesprawnej ze względu na wiek, prowadzącej działalność gospodarczą albo odpoczywającej po nocnej zmianie.
Jest też ważny wyjątek: przy opiece nad chorym dzieckiem do 2 lat zasiłek może przysługiwać nawet wtedy, gdy w domu są inni domownicy.
Jakie dokumenty są potrzebne?
Do uzyskania zasiłku potrzebny jest odpowiedni wniosek. Przy opiece nad dzieckiem składa się formularz Z-15A, a przy opiece nad innym chorym członkiem rodziny - Z-15B. ZUS udostępnia informacje o wymaganych dokumentach dla różnych sytuacji, m.in. opieki nad dzieckiem, dzieckiem niepełnosprawnym i innym członkiem rodziny.
W zależności od sprawy może być potrzebne także:
- zwolnienie lekarskie e-ZLA,
- oświadczenie o zamknięciu placówki,
- dokument potwierdzający izolację dziecka,
- dokumenty dotyczące niepełnosprawności dziecka,
- informacja o braku innego domownika mogącego zapewnić opiekę.
Wniosek można złożyć papierowo albo elektronicznie przez eZUS.
Zasiłek opiekuńczy a zasiłek pielęgnacyjny - to nie to samo
Te świadczenia często są mylone, ale dotyczą zupełnie innych sytuacji. Zasiłek opiekuńczy jest wypłacany z ubezpieczenia chorobowego wtedy, gdy osoba ubezpieczona musi przerwać pracę, żeby sprawować opiekę. Jest krótkoterminowy i zależy od konkretnej sytuacji, np. choroby dziecka.
Zasiłek pielęgnacyjny to inne świadczenie, związane z niepełnosprawnością lub wiekiem. Nie jest wypłacany na tych samych zasadach i nie służy jako rekompensata za czasową nieobecność w pracy.
