Spis treści:
- Czy darowizna wchodzi do masy spadkowej?
- Kiedy wartość darowizny wchodzi do schedy spadkowej?
- Czy darowizna brana jest pod uwagę przy zachowku?
- W tych sytuacjach darowizna nie jest brana pod uwagę przy podziale majątku
Czy darowizna wchodzi do masy spadkowej?
Podczas dziedziczenia ustawowego masa spadkowa, czyli należące do zmarłego ruchomości, nieruchomości, prawa czy nawet zadłużenia są dzielone pomiędzy spadkobierców. W pierwszej kolejności dzielą spadek między siebie małżonek i dzieci zmarłego.
Zmarły przed śmiercią mógł jednak część swojego majątku przekazać w formie darowizny zarówno bliższym, jak i dalszym krewnym. Darowizny takie nie wchodzą do masy spadkowej, ponieważ w momencie otwarcia spadku tak przekazany majątek nie był już w posiadaniu spadkodawcy. Nie oznacza jednak, że najbliżsi krewni nie mają prawa do tej części majątku. Według Kodeksu cywilnego darowizny przekazane za życia zmarłego mogą wejść do schedy spadkowej.
Kiedy wartość darowizny wchodzi do schedy spadkowej?
Czym różni się scheda spadkowa od masy spadkowej? Najprościej rzecz ujmując, scheda spadkowa jest to masa spadkowa powiększona o wartość darowizn przekazanych przez zmarłego za życia. Oznacza to, że mieszkanie lub pieniądze przekazane za życia spadkodawcy na rzecz małżonka czy dzieci nie podlegają dziedziczeniu, ale ich wartość zwiększa schedę spadkową, która następnie jest dzielona między spadkobierców. Wszystko to ma na celu sprawiedliwy podział majątku po zmarłym.
W sytuacji, kiedy wartość darowizny na rzecz małżonka lub dziecka przewyższa jego część schedy majątkowej, obdarowany nie jest zobowiązany do zwrotu nadwyżki. Jednak nie bierze on udziału w dalszym postępowaniu spadkowym, ponieważ został już należycie spłacony.
Czy darowizna brana jest pod uwagę przy zachowku?
Najbliżsi spadkobiercy mogą ubiegać się o zachowek w sytuacji, kiedy są wykluczeni z dziedziczenia. Do zachowku wlicza się wszystkie darowizny przekazane przez zmarłego za życia na rzecz małżonka i dzieci. Nawet te, które w akcie darowizny miały zawartą prośbę darczyńcy o wykluczenie ze schedy spadkowej. Dzięki zachowku najbliżsi zmarłego mogą otrzymać część wartości np. nieruchomości przekazanej w akcie darowizny.
W tych sytuacjach darowizna nie jest brana pod uwagę przy podziale majątku
Istnieją sytuacje, w których darowizna nie wchodzi do schedy spadkowej i nie zwiększa wartości dziedziczonego spadku.
Wyraźna wola darczyńcy
W umowie darowizny, darczyńca może umieścić adnotację z prośbą o wykluczenie darowizny z zaliczenia do schedy spadkowej. Taki zapis obowiązuje przy późniejszych obliczaniu schedy, jednak nie jest brany pod uwagę przy obliczaniu wartości zachowku.
Darowizny przed zawarciem małżeństwa
Do schedy spadkowej nie zalicza się również darowizn przekazanych na rzecz małżonka przed zawarciem z nim aktu małżeństwa.
Minęło 10 lat od dokonania darowizny
Kiedy w chwili otwarcia spadku minęło 10 lat od dokonania darowizny na rzecz osoby niebędącej bezpośrednim spadkobiercą, wówczas wartość darowizny nie wchodzi do schedy spadkowej i nie jest brana przy ustalaniu wartości zachowku. Przykładem może być mieszkanie darowane wnukowi 10 lat przed śmiercią darczyńcy. W takiej sytuacji bezpośredni spadkobiercy, czyli dzieci zmarłego nie będą dziedziczyć spadku powiększonego o wartość darowizny oraz nie mogą co do niej wysunąć roszczenia o zachowek.
Zwyczajowe darowizny o drobnej wartości
Do schedy spadkowej nie zalicza się również zwyczajowych darowizn przekazanych najbliższym z okazji różnych świąt np. urodzin, imienin czy rocznic. Niewielka wartość takiej darowizny wyklucza ją ze schedy spadkowej.
