Spis treści:
- Czy działkowiec może samodzielnie wycinać drzewa na działce ROD?
- Jakie drzewa na działce ROD wymagają zgody na wycinkę?
- Kiedy wycinka drzew na ROD jest zabroniona?
- Jakie formalności trzeba spełnić przed wycinką drzew na ROD?
- Jakie kary grożą za nielegalną wycinkę drzew na działce ROD?
Czy działkowiec może samodzielnie wycinać drzewa na działce ROD?
Choć działka ROD pozostaje w faktycznym użytkowaniu działkowca, nie jest ona prywatną własnością w rozumieniu prawa cywilnego. W związku z tym wycinka drzew na działce w Rodzinnym Ogrodzie Działkowym nie jest kwestią samodzielnej decyzji działkowca.
Co do zasady działkowiec nie ma pełnej swobody w usuwaniu drzew z działki. Obowiązują go zarówno przepisy powszechnie obowiązujące, w tym regulacje dotyczące ochrony przyrody, jak i wewnętrzne zasady funkcjonowania ROD. Oznacza to, że możliwość wycinki zależy od kilku czynników, takich jak rodzaj drzewa, jego wielkość, przeznaczenie terenu oraz regulamin ogrodu.
Samodzielna wycinka jest natomiast dopuszczalna tylko w ściśle określonych sytuacjach. W wielu przypadkach konieczne jest wcześniejsze uzyskanie zgody zarządu ogrodu albo spełnienie dodatkowych formalności wynikających z przepisów prawa, a ich pominięcie może skutkować konsekwencjami.
Jakie drzewa na działce ROD wymagają zgody na wycinkę?
Na działkach w Rodzinnych Ogrodach Działkowych obowiązują takie same zasady ochrony drzew jak na innych terenach, z uwzględnieniem specyfiki ROD. Kluczowe znaczenie ma nie tyle sam fakt, że drzewo rośnie na działce, ale jego gatunek, obwód pnia oraz to, czy jest traktowane jako drzewo ozdobne, owocowe czy element zieleni wspólnej.
Zgody na wycinkę co do zasady wymagają drzewa, które nie są drzewami owocowymi i przekraczają określone w przepisach progi obwodu pnia mierzonego na wysokości 5 cm od ziemi. Dotyczy to m.in. takich gatunków jak dąb, klon, lipa, brzoza, jesion czy świerk. W ich przypadku usunięcie drzewa bez wcześniejszej zgody właściwego organu lub zarządu ROD może zostać uznane za naruszenie przepisów.
Inaczej traktowane są drzewa owocowe. Ich wycinka na działce ROD jest dopuszczalna bez uzyskiwania zgody, o ile nie znajdują się na terenie objętym szczególną ochroną, np. w strefie zieleni wspólnej lub w pasie granicznym ogrodu. W praktyce jednak również w przypadku drzew owocowych regulamin ROD może nakładać dodatkowe ograniczenia, zwłaszcza gdy drzewo ma znaczną wielkość lub wpływa na zagospodarowanie sąsiednich działek.
Warto pamiętać, że nawet jeśli przepisy powszechne nie wymagają decyzji administracyjnej, zarząd ogrodu może wymagać wcześniejszego zgłoszenia zamiaru wycinki. Ma to na celu kontrolę, czy usunięcie drzewa nie naruszy zasad funkcjonowania ogrodu, bezpieczeństwa innych działkowców lub estetyki terenu. Brak takiej zgody może skutkować odpowiedzialnością regulaminową, a w skrajnych przypadkach także finansową.
Kiedy wycinka drzew na ROD jest zabroniona?
Przede wszystkim wycinka drzew na ROD jest zabroniona w okresie lęgowym ptaków, który co do zasady trwa od 1 marca do 15 października. W tym czasie nie wolno usuwać drzew ani krzewów, jeżeli mogłoby to prowadzić do zniszczenia siedlisk ptaków, gniazd lub jaj. Zakaz ten ma charakter powszechny i obowiązuje także na terenach ROD, niezależnie od rodzaju drzewa czy jego wielkości.
Zakazana jest również wycinka drzew rosnących na terenach wspólnych ogrodu, takich jak alejki, pasy ochronne, strefy graniczne ROD czy zieleń ogólnodostępna. Drzewa te nie są przypisane do konkretnej działki i nie mogą być usuwane z inicjatywy indywidualnego działkowca, nawet jeśli w jego ocenie utrudniają korzystanie z działki lub zacieniają uprawy.
Wycinka nie jest dopuszczalna także wtedy, gdy drzewo objęte jest szczególną ochroną, np. jako pomnik przyrody albo element obszaru chronionego. W takich przypadkach usunięcie drzewa bez odpowiedniej decyzji administracyjnej może skutkować wysokimi karami finansowymi.
Zakaz dotyczy również sytuacji, w których działkowiec usuwa drzewo bez wymaganej zgody, mimo że przepisy albo regulamin ROD takiej zgody wymagają. Dotyczy to w szczególności drzew nieowocowych o dużym obwodzie pnia oraz drzew, których wycinka mogłaby naruszyć bezpieczeństwo innych osób lub infrastrukturę ogrodu.
Jakie formalności trzeba spełnić przed wycinką drzew na ROD?
W pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy planowana wycinka w ogóle może zostać przeprowadzona bez zgody. Dotyczy to przede wszystkim drzew owocowych oraz drzew o niewielkim obwodzie pnia, które w określonych przypadkach mogą zostać usunięte samodzielnie. Jeżeli drzewo nie mieści się w tych wyjątkach, konieczne jest uzyskanie zgody zarządu ROD.
Zgoda zarządu ogrodu jest kluczowym elementem procedury. Aby ją uzyskać, działkowiec musi złożyć pisemny wniosek, w którym wskaże, jakie drzewo ma zostać usunięte, gdzie się znajduje oraz z jakiego powodu planowana jest wycinka. Zarząd może przeprowadzić oględziny działki i ocenić, czy wycinka jest uzasadniona, np. ze względów bezpieczeństwa, stanu zdrowotnego drzewa lub zgodności z regulaminem ogrodu.
W niektórych przypadkach sama zgoda zarządu ROD nie wystarcza. Jeżeli drzewo podlega ochronie na podstawie przepisów o ochronie przyrody albo przekracza ustawowe limity obwodu pnia, konieczne może być uzyskanie dodatkowej zgody właściwego organu gminy. Taka decyzja wydawana jest w formie administracyjnej i bez niej wycinka będzie traktowana jako nielegalna.
Przed usunięciem drzewa trzeba także upewnić się, że termin wycinki nie narusza przepisów dotyczących ochrony ptaków. Nawet posiadając wymagane zgody, nie wolno przeprowadzać prac w okresie lęgowym, jeżeli mogłoby to doprowadzić do zniszczenia siedlisk lub gniazd.
Jakie kary grożą za nielegalną wycinkę drzew na działce ROD?
Wycinka drzewa na działce ROD bez wymaganej zgody może skutkować nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej, której wysokość zależy od gatunku drzewa oraz obwodu pnia. Przepisy przewidują, że kara wynosi dwukrotność opłaty, jaka obowiązywałaby przy legalnym usunięciu drzewa.
W 2026 roku kary za nielegalną wycinkę jednego drzewa najczęściej mieszczą się w przedziale od kilku tysięcy do kilkudziesięciu tysięcy złotych. Dla mniejszych drzew o niewielkim obwodzie pnia może to być np. 3-6 tys. zł, natomiast w przypadku dużych, starszych drzew, takich jak dęby, buki czy graby, kara może sięgać znacznie więcej.
WB
