Spis treści:
- Najczęstszy powód kontroli skarbowej? Donos
- Jak opodatkować wynajem mieszkania?
- Co grozi za ukrywanie przychodów z najmu?
- Co zrobić, jeśli popełniło się błąd?
Najczęstszy powód kontroli skarbowej? Donos
We wspólnotach mieszkaniowych nie trudno o spory. Brak segregacji śmieci, nocne hałasy czy palenie papierosów na balkonie otwierają listę najczęstszych powodów konfliktów.
Tego typu kłopoty mogą przyprawić o frustrację, tym bardziej, jeśli za ścianą co chwilę zmieniają się sąsiedzi. Gdy kolejne prośby nie pomagają, niektórzy wpadają na pomysł zgłoszenia do skarbówki potencjalnie nielegalnego wynajmu. Warto pamiętać, że taki donos obliguje urzędników do wszczęcia postępowania wyjaśniającego.
Dla wynajmującego bez umowy i bez odprowadzonych podatków oznacza to początek poważnych problemów prawnych. Skarbówka będzie weryfikować nie tylko bieżący rok, ale i ubiegłe lata. W uzasadnionych przypadkach kontrola może cofnąć się aż o 5 lat wstecz. Urzędnicy badają historię rachunków bankowych i mogą żądać wyjaśnień od osób, które dokonywały przelewów.
Jak opodatkować wynajem mieszkania?
Zasady najmu prywatnego od dłuższego czasu są bardzo uproszczone, ale też jednocześnie nie pozostawiają pola manewru.
Jedyną legalną formą opodatkowania przychodów z tego tytułu jest ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Właściciele mieszkań nie mogą rozliczać tego źródła dochodu na zasadach ogólnych, czyli nie mogą też odliczać kosztów uzyskania przychodów, takich jak amortyzacja, odsetki od kredytu hipotecznego, czy przeprowadzone remonty.
Od przychodów nieprzekraczających kwoty 100 tysięcy złotych rocznie naliczany jest podatek w wysokości 8,5%. Od każdej złotówki powyżej tej kwoty - 12,5%.
W przypadku małżonków, którzy złożą stosowne oświadczenie do urzędu skarbowego, wspólny limit przychodów wynosi 200 tysięcy złotych rocznie.
Podatek należy wpłacać na indywidualny mikrorachunek podatkowy do 20. dnia miesiąca następującego po dniu, w którym uzyskano przychód. Podstawą opodatkowania jest tzw. kwota odstępnego, czyli czysty zysk właściciela. Opłaty za media i czynsz administracyjny, jeśli umowa jasno przerzuca ich obowiązek na najemcę, nie wliczają się do podstawy opodatkowania.
Co grozi za ukrywanie przychodów z najmu?
Lepiej nie przekonywać się o tym na własnej skórze, ale jeśli urząd skarbowy udowodni, że lokal był wynajmowany nielegalnie, właściciel zostanie wezwany do natychmiastowego uregulowania zaległego podatku wraz z odsetkami za zwłokę.
To jednak dopiero początek wydatków. Ukrywanie przychodów jest wykroczeniem lub przestępstwem skarbowym, regulowanym przez Kodeks karny skarbowy.
W zależności od skali unikania obowiązku, urzędnicy mogą nałożyć na podatnika mandat karny, którego wysokość w skrajnych przypadkach może sięgać nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych za jeden lokal.
Jeśli sprawa zostanie zakwalifikowana jako świadome nieujawnienie źródeł przychodu, urząd ma prawo zastosować karną stawkę podatku. Ryzyko rośnie również w kontekście nowych przepisów z maja 2026 roku dotyczących rejestracji najmu krótkoterminowego. Wymuszają one na urzędach ściślejszą kontrolę baz lokalowych.
Co zrobić, jeśli popełniło się błąd?
Osoby, które dotychczas nie rozliczały się z najmu, ale chcą uregulować swoją sytuację zanim wymusi to skarbówka, mogą skorzystać z instytucji tzw. czynnego żalu. To pisemne oświadczenie, w którym podatnik dobrowolnie przyznaje się do popełnienia czynu zabronionego i zobowiązuje się do naprawienia błędu.
Skuteczne złożenie czynnego żalu chroni przed nałożeniem kary grzywny z Kodeksu karnego skarbowego. Warunkiem koniecznym jest jednak dostarczenie tego dokumentu do urzędu skarbowego nim urzędnicy sami zdobędą wiedzę na temat nielegalnego wynajmu - np. poprzez wspomniany donos sąsiedzki.
Równolegle ze złożeniem pisma, podatnik musi złożyć zaległe deklaracje PIT-28 oraz wpłacić na konto urzędu całą kwotę zaległego podatku wraz z naliczonymi odsetkami ustawowymi za zwłokę.
KO













