7 lipca w Rządowym Centrum Legislacyjnym opublikowano projekt rozporządzenia, które zmieniałoby maksymalne stawki notarialne. Aktualne wynagrodzenie notariuszy za czynności określa rozporządzenie z 28 czerwca 2004 r., jednak w ocenie skutków regulacji wskazano, że od tego czasu nastąpił "znaczący wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych, kosztów pracy, kosztów energii, kosztów najmu lokali, kosztów usług informatycznych oraz kosztów realizacji licznych obowiązków organizacyjnych i publicznoprawnych ciążących na notariuszach".
Autorzy projektu uzasadniają potrzebę zmian także faktem, że w ciągu ponad dwóch dekad - w latach 2004-2025 - skumulowany wskaźnik inflacji wzrósł 100,77 proc., a zatem poziom cen w gospodarce "uległ praktycznie podwojeniu", a przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej "wzrosło wielokrotnie".
Nowe stawki u notariusza. Nawet kilka razy wyższe
Proponowana zmiana miałaby przyczynić się do nawet kilkukrotnego wzrostu maksymalnych stawek taksy notarialnej. Ma ona, jak wskazują autorzy projektu, "charakter waloryzacyjny i dostosowujący". Jednocześnie informują oni, że model ustalania wynagrodzenia notariusza nie ulegnie zmianie, a zatem możliwe jest ustalenie niższego wynagrodzenia od tego, które wyszczególnione jest w rozporządzeniu.
Zmianie miałyby ulec maksymalne stawki za podstawowe czynności. Różnice są znaczne - poniżej prezentujemy kilka przykładów aktualnych i proponowanych maksymalnych opłat:
- za sporządzenie testamentu - obecnie 50 zł, po zmianach - 200 zł,
- za testament zawierający zapis zwykły, polecenie lub pozbawienie uprawnionego prawa do zachowku - obecnie 150 zł, po zmianach - 300 zł,
- za testament z zapisem windykacyjnym - obecnie 200 zł, po zmianach - 400 zł,
- za odwołanie testamentu - obecnie 30 zł, po zmianach - 50 zł.
Wzrost miałby objąć również m.in. stawki:
- za pełnomocnictwo do dokonania jednej czynności - z 30 zł do 100 zł, a przy czynnościach zawierających umocowanie do dokonania więcej niż jednej czynności - ze 100 zł do 200 zł,
- za oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku - z 50 zł do 100 zł,
- za sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego, uzupełniającego aktu poświadczenia dziedziczenia w zakresie spadkobierców dziedziczących gospodarstwo rolne - z 50 zł do 200 zł,
- za sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia testamentowego z zapisem windykacyjnym - ze 100 do 300 zł,
- za sporządzenie protokołu zebrania wspólnoty mieszkaniowej - z 300 do 500 zł.
Wzrosnąć miałyby też wynagrodzenia dla notariuszy za wykonywanie czynności uzależnionych od wartości przedmiotu umowy. Aktualnie w przypadku wartości wynoszącej ponad 200 tys. zł maksymalna stawka to 6770 zł (plus liczony proporcjonalnie procent od nadwyżki od tej kwoty) - nie może jednak być wyższa niż 10 tys. zł. Zmiany zakładają wprowadzenie widełek od 200 tys. do 5 mln zł i podwyższenie maksymalnego limitu wynagrodzenia do 25 tys. zł.
"Zmiana ta ma na celu przywrócenie właściwej relacji pomiędzy wartością przedmiotu czynności, odpowiedzialnością notariusza oraz dopuszczalnym maksymalnym wynagrodzeniem, przy jednoczesnym zachowaniu ochronnego charakteru maksymalnych stawek" - czytamy wyjaśnienie w OSR.
Wyższe koszty notarialne dla spółek
Zmiana ma rzutować nie tylko na osoby fizyczne i wspólnoty mieszkaniowe, ale również spółki. Rozwiązanie proponowane przez resort zakłada bowiem, że wzrosną opłaty za:
- sporządzenie protokołu zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub walnego zgromadzenia spółdzielni - z 750 zł do 900 zł,
- sporządzenie protokołu walnego zgromadzenia akcjonariuszy - z 110 zł do 1300 zł.
Planuje się, że rozporządzenie wejdzie w życie po upływie 14 dni od daty ogłoszenia.
