Spis treści:
- Co to jest zachowek?
- Zachowek od darowizny mieszkania. To jest niezbędne
- Ile wynosi zachowek od darowizny mieszkania?
Co to jest zachowek?
Zachowek to specjalnego rodzaju instytucja prawa spadkowego, która zabezpiecza interesy osób najbliższych pominiętych przez spadkodawcę. Wszystko reguluje artykuł 991 Kodeksu cywilnego. Osoby uprawnione do zachowku to zstępni, małżonek oraz rodzice spadkodawcy. Wartość zachowku jest obliczana w oparciu o wartość aktywów i pasywów spadku oraz niektórych darowizn dokonanych przez spadkodawcę, która musi przypaść osobom uprawnionym do zachowku.
Co bardzo ważne, roszczenie o zachowek dotyczy wyłącznie wypłaty określonej sumy pieniężnej. W praktyce nie można więc za jego pomocą domagać się wydania konkretnych przedmiotów ze spadku. Wyjątek stanowi sytuacja, kiedy strony ustalą inaczej w ramach ugody. Niemniej jednak zachowek wyrażony jest w pieniądzu, ponieważ rekompensuje stratę ekonomiczną pokrzywdzonego spadkobiercy. Jednocześnie nie umożliwia automatycznego odzyskania przedmiotów o wartości sentymentalnej.
Prawo do zachowku mają także osoby, które uwzględniono w testamencie, jednak część im przepisana była o niższej wartości, niż w przypadku przysługującej im na mocy dziedziczenia ustawowego. Najczęściej jednak prawo do zachowku po rodzicach stosowane jest w momencie, gdy zmarły pozostawia po sobie testament, w którym wszystko przepisuje jednemu dziecku.
Zachowek od darowizny mieszkania. To jest niezbędne
Na początek warto zaznaczyć, że zachowek po zmarłym ojcu lub zmarłej matce wynosi połowę udziału spadkowego, który by przysługiwał dziecku spadkodawcy, gdyby dziedziczył na mocy dziedziczenia ustawowego. Jednak w sytuacji, gdy dziecko zmarłego jest małoletnie, to zachowek otrzyma w wysokości 2/3 wartości swojego udziału spadkowego.
Ile wynosi zachowek od darowizny mieszkania? Do wysokości potrzebujemy obliczyć substrat zachowku. To czysta wartość spadku, czyli aktywa minus długi powiększona o wartość darowizn i zapisów windykacyjnych, które zmarły przekazał za życia. Drugą potrzebną wartością jest wysokość wszelkich darowizn i zapisów windykacyjnych, które zostały dokonane przez spadkodawcę.
Do obliczenia zachowku potrzebujemy także innych danych. Po pierwsze, ile jest uprawnionych osób do dziedziczenia spadku, gdyby doszło do tego na mocy ogólnie przyjętych przepisów i ustawy. Kolejna rzecz to to, na ile części zostałby podzielony spadek między uprawnione osoby. Konieczna jest także wiedza, jaka jest wartość mieszkania wyrażona w netto.
Ile wynosi zachowek od darowizny mieszkania?
Załóżmy dla przykładu, że mamy sytuację, w której jest dwoje dzieci, a ojciec przepisał mieszkanie tylko jednemu z nich. Wartość mieszkania to 500 tys. zł. A to oznacza, że przy dziedziczeniu ustawowym każde dziecko miałoby po połowie, czyli 250 tys. złotych. Jeżeli pominięte dziecko jest pełnoletnie, to zgodnie z prawem, może żądać 1/2 tej kwoty, czy zachowek od darowizny mieszkania wyniesie 125 tys. zł. Jeśli dziecko byłoby małoletnie lub trwale niezdolne do pracy, wówczas będzie to 2/3 kwoty, czyli w naszym przykładzie w przybliżeniu 166 tys. zł.
Dla innego przykładu załóżmy, że rodzice podarowali dziecku mieszkanie o wartości 300 tys. zł, a drugie nie dostało nic. Do tego pozostawili po sobie majątek o wartości 100 tys. zł. Wartość do obliczenia zachowku będzie sumą wartości mieszkania i spadku, czyli łącznie 400 tys. zł. Przy dwójce dzieci udział ustawowy wynosi 1/2 dla każdego, czyli 200 tys. zł. Z tej kwoty dopiero możemy obliczyć zachowek od darowizny mieszkania, który wynosi 100 tys. zł w przypadku dziecka pełnoletniego.
