Spis treści:
- Co to jest zachowek i komu przysługuje?
- Ile wynosi zachowek? W niektórych przypadkach bliscy mogą liczyć na spore pieniądze
- Kiedy zachowek nie przysługuje?
Co to jest zachowek i komu przysługuje?
Zachowek to uregulowany Kodeksem cywilnym mechanizm, dzięki któremu zstępni, małżonek oraz rodzice zmarłego (którzy byliby powołani do spadku z ustawy) mogą uczestniczyć w dziedziczeniu majątku nawet jeśli nie zostali uwzględnieni przez spadkodawcę w testamencie.
Uprawnieni do uzyskania zachowku (czyli wcześniej wspomniani zstępni, małżonek lub rodzice zmarłego) mogą domagać się od rzeczywistych spadkobierców wypłaty należnej im części majątku. W skrajnych przypadkach, gdy obydwie strony nie osiągną konsensusu, sprawa może zostać załatwiona na drodze sądowej.
Ile wynosi zachowek? W niektórych przypadkach bliscy mogą liczyć na spore pieniądze
Zgodnie z prawem, wysokość zachowku to połowa udziału spadkowego, który przysługiwałby danej osobie w sytuacji, gdyby dziedziczyła ona majątek na drodze ustawy. W szczególnych przypadkach, gdy uprawniona osoba jest niezdolna do pracy bądź zstępni zmarłego są małoletni, zachowek może wynieść 2/3 wartości udziału spadkowego. Wobec tego, w pewnych sytuacjach, gdy spadkodawca pozostawił po sobie duży majątek, osoby pominięte w testamencie mogą liczyć na spore pieniądze.
Jak wynika z art. 997 Kodeksu cywilnego: "Obowiązany do zaspokojenia roszczenia z tytułu zachowku może żądać odroczenia terminu jego płatności, rozłożenia go na raty, a w wyjątkowych przypadkach - jego obniżenia, przy uwzględnieniu sytuacji osobistej i majątkowej uprawnionego do zachowku oraz obowiązanego do zaspokojenia roszczenia z tytułu zachowku".
Zobacz również:
Kiedy zachowek nie przysługuje?
Warto pamiętać o tym, że w pewnych sytuacjach zachowek może nie przysługiwać. Mowa tutaj przede wszystkim o osobach wydziedziczonych przez spadkodawcę w testamencie. Co jednak ważne, musi zaistnieć wskazany w ustawie powód wydziedziczenia. Chodzi tutaj o:
- uporczywe niedopełnianie względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych;
- dopuszczenie się względem spadkodawcy lub najbliższej mu osoby ciężkiego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności bądź rażącej obrazy czci;
- uporczywe postępowanie wbrew woli spadkodawcy w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
Prawo do zachowku można stracić także wtedy, gdy odrzuciło się spadek - jest to dobrowolna rezygnacja z jakiegokolwiek udziału w podziale majątku po zmarłym.
Co istotne, zachowek może nie przysługiwać także na mocy orzeczenia sądu. Do takiej sytuacji może dojść wówczas, gdy uprawniony dopuścił się ciężkich naruszeń moralnych lub prawnych wobec spadkodawcy. Mowa tutaj między innymi o zmuszeniu do spisania testamentu lub jego sfałszowania.
