Do 20 maja 2026 r. przedsiębiorcy muszą złożyć do ZUS roczne rozliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne za 2025 r. Uwzględnia się je w zmienionych dokumentach rozliczeniowych - ZUS DRA lub ZUS RCA za kwiecień 2026 r. Dzięki temu można ustalić kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, która jest należna za dany rok, na podstawie osiągniętych w nim przychodów lub dochodów.
Przedsiębiorcy, którzy nie będą czekać do ostatniej chwili i wniosek o zwrot nadpłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne złożą wcześniej będą mogli otrzymać taki zwrot również wcześniej. Pierwsze zwroty zostaną wypłacone przed 20 maja - deklaruje ZUS.
Zobacz również:
Rozliczenie muszą złożyć osoby, które: prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą, w 2025 r. podlegały ubezpieczeniu zdrowotnemu i były opodatkowane: na zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej, podatkiem liniowym albo w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Ostatnie dni na rozliczenie składki zdrowotnej
Jak zaznacza ZUS, ten sam obowiązek ma również przedsiębiorca, który rozpoczął działalność w styczniu 2026 r. i rozlicza się na zasadach ogólnych. Wymóg ten dotyczy także osoby, która zawiesiła lub zakończyła działalność w 2025 r., ale była wówczas objęta ubezpieczeniem zdrowotnym - choćby przez jeden dzień.
Wyjątkiem jest też sytuacja, gdy działalność została wznowiona w styczniu 2026 r., a przedsiębiorca rozlicza się na zasadach ogólnych. Aby ustalić składkę zdrowotną za styczeń 2026 r., musi złożyć rozliczenie za 2025 r.
Składka zdrowotna jest rozliczana w ten sposób od czasów wprowadzania Polskiego Ładu. Jednak po raz pierwszy w rozliczeniu za 2025 r. przedsiębiorcy mogą zdecydować, czy chcą uwzględniać przychody i koszty uzyskania przychodu związane ze sprzedażą składników majątku przy ustalaniu rocznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, czy nie.
Z czego mogą wynikać różnice między składką należną a zapłaconą?
- Rozliczenie odbywa się na podstawie faktycznego dochodu dla przedsiębiorców na skali podatkowej i podatku liniowym, ale składka zdrowotna nie może być niższa niż określone minimum. To minimum za 2025 rok wylicza się jako 75 proc. minimalnego wynagrodzenia, pomnożone przez 9 proc. i przez liczbę miesięcy prowadzenia działalności. W zeszłym roku dawało to około 3,8 tys. zł rocznie - tłumaczy Interii Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy inFakt.
Zobacz również:
I pokazuje, jak to wygląda na przykładzie: Przedsiębiorca rozliczający się podatkiem liniowym w pierwszym półroczu 2025 r. osiągnął dochód w wysokości 250 tys. zł. Składka zdrowotna wynosi 4,9 proc. dochodu, co dało łącznie 12 250 zł. Z kolei od lipca do grudnia poniósł stratę w łącznej wysokości 50 tys. zł. Mimo tego w drugim półroczu co miesiąc zobowiązany był odprowadzać składkę zdrowotną w wysokości 314,96 zł, liczoną od podstawy stanowiącej 75 proc. minimalnego wynagrodzenia. W rezultacie w trakcie roku składkowego 2025 zapłacił łącznie 14 139,76 zł. Natomiast w rozliczeniu rocznym składka zdrowotna wyniesie 9800 zł - w konsekwencji powstaje nadpłata w wysokości 4339,76 zł, którą przedsiębiorca odzyska.
Problemy techniczne w eZUS przy zwrocie nadpłat
- Procedura jest dwuetapowa - najpierw składa się deklarację, a jeśli wynika z niej nadpłata, ZUS automatycznie przygotowuje wniosek o jej zwrot. Trzeba go uzupełnić, wskazać numer rachunku i wysłać. Niestety w poniedziałek, składając deklarację przez system, były problemy techniczne. Przy próbie złożenia wniosku o zwrot nadpłaty system ZUS wyświetlał komunikat, że "termin na złożenie wniosku o zwrot nadpłaty upłynął 1.06.2026 r.", mimo że w rzeczywistości jest dopiero 6 maja. To ewidentnie błędny komunikat. Wniosek o zwrot rzeczywiście można złożyć do 1 czerwca 2026 r., ale przy próbie wysyłki był błąd - mówi Piotr Juszczyk.
ZUS pytany przez Interię przyznaje, że zdiagnozował ten problem i w portalu eZUS na koncie płatnika składek u niektórych użytkowników mogły występować utrudnienia w składaniu wniosków o zwrot nadpłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne. Około godziny 14:00 we wtorek udało się rozwiązać problem.
- W portalu eZUS na koncie płatnika składek, przywróciliśmy możliwość składania wniosków o zwrot nadpłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne (RZS-R). Bardzo przepraszamy za czasowe utrudnienia - poinformowało nas biuro prasowe ZUS.
Kiedy ZUS zwraca nadpłatę składki zdrowotnej? "Gdy z rozliczenia rocznego wynika nadpłata składki zdrowotnej, automatycznie utworzymy wniosek o jej zwrot (RZS-R). Udostępnimy go na koncie płatnika na portalu eZUS dzień po tym, jak dany przedsiębiorca złoży roczne rozliczenie. Zwrócimy mu nadpłatę pod warunkiem, że nie ma zaległości z tytułu składek ani nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego" - informuje Zakład.
Na zwrot nadpłaty składki zdrowotnej ZUS ma czas do 3 sierpnia 2026 r. "Jeśli przedsiębiorca nie złoży wniosku RZS-R, nadpłatę na jego koncie rozliczymy do końca roku. Jeżeli z rocznego rozliczenia wynika niedopłata składki zdrowotnej, przedsiębiorca powinien dopłacić brakującą kwotę razem ze składką za kwiecień 2026 r., najpóźniej do 20 maja 2026 r." - tłumaczy ZUS.
Monika Krześniak-Sajewicz
