Reklama

Masz nielegalne oprogramowanie? Policja może wejść bez nakazu

Odpowiedzialności nie poniesie jednak przedsiębiorstwo, ale konkretna osoba fizyczna - m.in. kierownik, członek zarządu odpowiedzialny za IT, cały zarząd, a w przypadku indywidualnej działalności gospodarczej - właściciel.

Kompetencje do przeprowadzenia kontroli legalności oprogramowania w firmie mają w szczególności policja, prokuratura, urzędy kontroli skarbowej, żandarmeria wojskowa oraz straż graniczna. Funkcjonariusze policji prowadzą czynności, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia czynu zabronionego, polegającego na przechowywaniu, ukrywaniu i użytkowaniu bezprawnie zwielokrotnionego oprogramowania przez jego posiadacza, a więc również przedsiębiorcę.

Reklama

- Po uzyskaniu wiadomości o wykorzystywaniu takiego oprogramowania przez podmiot gospodarczy funkcjonariusze mogą przystąpić do czynności zmierzających do zapobieżenia przestępstwu lub jego wykrycia - wskazuje starszy aspirant Mariusz Mrozek, rzecznik prasowy komendanta stołecznego policji.

Przeszukanie lokalu

Czynności przeszukania prowadzone są w trybie kodeksu postępowania karnego (dalej: k.p.k.), na podstawie przepisów rozdziału 25 "Zatrzymanie rzeczy. Przeszukanie". Do ich dokonywania uprawniają takie dokumenty jak: postanowienia sądu i prokuratora oraz w przypadkach niecierpiących zwłoki nakaz przeszukania wydany przez uprawnionego kierownika komórki organizacyjnej policji albo legitymacja służbowa funkcjonariusza. Oznacza to, że policja może przeprowadzić przeszukanie bez nakazu, a następnie sąd lub prokurator zatwierdza je w ciągu siedmiu dni. Najczęściej w takich przypadkach organ wskazuje, że według jego wiedzy przedmioty lub informacje będące dowodem mogłyby zostać usunięte z siedziby firmy - w związku z czym czynności zostały podjęte niezwłocznie.

Przed rozpoczęciem działań kontrolujący okazują przedsiębiorcy dokument uprawniający do przeprowadzenia przeszukania, zawiadamiają go o celu czynności oraz wzywają do wydania poszukiwanych przedmiotów. - Należy zapewnić funkcjonariuszom swobodny dostęp do stanowisk komputerowych, osoby obecne w pomieszczeniach powinny więc odsunąć się od nich. Od tego czasu nikt z pracowników nie powinien korzystać z komputerów i serwerów - wskazuje Mariusz Mrozek.

Biznes INTERIA.PL na Twitterze. Dołącz do nas i czytaj informacje gospodarcze

Po uzyskaniu dostępu do sprzętu uprawniony funkcjonariusz mający stosowne przeszkolenie informatyczne lub biegły sądowy z zakresu informatyki przegląda zawartość poszczególnych komputerów i serwerów. - Z czynności tej sporządza się protokół oględzin, w którym opisuje się stanowisko komputerowe (w sposób umożliwiający jego bezsprzeczną identyfikację) oraz zawartość programową sprzętu - mówi rzecznik. Przedsiębiorca powinien przygotować i okazać funkcjonariuszom licencje na posiadane oprogramowanie. W przypadku braku dokumentacji potwierdzającej legalność aplikacji komputer lub inne urządzenie informatyczne może zostać zabezpieczone, a fakt ten wpisuje się do protokołu przeszukania sporządzanego w trakcie czynności.

Przeszukania, z pewnymi wyjątkami, nie przeprowadza się w porze nocnej, czyli w godz. 22.00-6.00. Jednak czynności rozpoczęte w ciągu dnia mogą być kontynuowane w nocy. Zgodna z prawem jest również kontrola w porze nocnej w lokalach dostępnych w tym czasie dla nieograniczonej liczby osób. [przykład 1]

Przedsiębiorcy, u którego funkcjonariusze prowadzą kontrolę, przysługują uprawnienia wskazane w rozdziale 25 k.p.k., w tym m.in. do złożenia zażalenia na naruszenie jego praw. Prowadzący działalność gospodarczą może obserwować działanie policjantów i przebywać w przeszukiwanych pomieszczeniach firmy. Może także przybrać osobę, która wspólnie z nim będzie obecna w trakcie kontroli albo będzie uczestniczyć w jego imieniu w prowadzonych czynnościach.

Sprawdzi też kontrola skarbowa

Po nowelizacji ustawy z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 41, poz. 214 ze zm.), która weszła w życie 30 lipca 2010 r., kompetencje do sprawdzenia legalności firmowego oprogramowania mają również urzędy kontroli skarbowej.

- Zgodnie z art. 2 ust. 2a w ramach kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania, przychodów pochodzących z nieujawnionych źródeł oraz niezgłoszonej do opodatkowania działalności gospodarczej, inspektorzy kontroli skarbowej mogą podejmować działania zmierzające do ujawnienia przypadków naruszenia praw własności intelektualnej, w tym korzystania z oprogramowania pochodzącego z nielegalnych źródeł - zauważa Mariola Grabowska, rzecznik prasowy Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi.

Kontrole oprogramowania mogą być prowadzone przez inspektorów UKS tylko w związku z kontrolą w innej sprawie, np. rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania, nieujawnionych źródeł przychodów czy niezgłoszonej do opodatkowania działalności gospodarczej. Przed planowanym jej wszczęciem inspektorzy doręczają przedsiębiorcy zawiadomienie. - Urząd kontroli skarbowej uprzedza przedsiębiorcę o zamiarze przeprowadzenia kontroli co najmniej na siedem dni przed jej planowanym terminem. W tym czasie prowadzący działalność może przygotować niezbędne dokumenty - mówi Mariola Grabowska.

Zobacz wskaźniki dla firm na stronach BIZNES INTERIA.PL

Nie zawsze jednak czynności muszą zostać poprzedzone zawiadomieniem przedsiębiorcy. Wyjątki zostały wskazane w art. 282c ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.). - Należy do nich m.in. sytuacja, gdy kontrola ma być wszczęta na żądanie organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe - dodaje rzecznik.

Przed rozpoczęciem czynności inspektorzy kontroli skarbowej okazują przedsiębiorcy upoważnienie oraz legitymację służbową. Następnie prowadzący działalność powinien przekazać kontrolującym dokumenty potwierdzające legalność programów. - Porównywane są one ze stanem oprogramowania danej firmy - wskazuje Mariola Grabowska. Ekspert zwraca również uwagę na uprawnienia przedsiębiorcy podczas czynności. - Kontrolowany ma prawo czynnego udziału w postępowaniu kontrolnym, w tym do składania dokumentów, wyjaśnień, uczestniczenia w czynnościach dowodowych w postaci przesłuchania świadków, przeprowadzenia oględzin - wyjaśnia. Jeżeli kontrolujący stwierdzą nieprawidłowości przy kontroli legalności oprogramowania, to zgodnie z art. 304 par. 2 k.p.k. zawiadamiają właściwą miejscowo prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Przekazują również dowody znajdujące się w ich posiadaniu. [przykład 2]

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Finanse / Giełda / Podatki
Bądź na bieżąco!
Odblokuj reklamy i zyskaj nieograniczony dostęp do wszystkich treści w naszym serwisie.
Dzięki wyświetlanym reklamom korzystasz z naszego serwisu całkowicie bezpłatnie, a my możemy spełniać Twoje oczekiwania rozwijając się i poprawiając jakość naszych usług.
Odblokuj biznes.interia.pl lub zobacz instrukcję »