Od pomysłu do biznesu. PARP i Fundusze Europejskie wspierają firmy w Polsce Wschodniej

Młode firmy mogą liczyć na bezpłatną inkubację, pomoc ekspertów oraz możliwość uzyskania środków na rozwój działalności. Program jest finansowany z Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej (FEPW). Na czym polega udział w platformach startowych? Kto i na jakich zasadach może skorzystać ze wsparcia? Czym zajmują się firmy, które rozwinęły swoje innowacyjne pomysły pod skrzydłami platform startowych?

Polska może się dziś pochwalić rozbudowanym ekosystemem startupowym, który tworzą m.in. akceleratory, inkubatory, fundusze venture capital, uczelnie oraz duży biznes - coraz śmielej otwierający się na współpracę z młodymi firmami. Istotną rolę w jego rozwoju odegrała PARP, m.in. poprzez realizację programu "Platformy startowe dla nowych pomysłów", które z czasem stały się trwałym elementem systemowego wsparcia przedsiębiorczości i innowacyjności oraz budowania gospodarki opartej na wiedzy.

Platformy startowe powstały jako odpowiedź na problemy, z jakimi mierzy się Polska Wschodnia - relatywnie wysoka stopa bezrobocia oraz odpływ młodych, dobrze wykształconych ludzi do większych miast lub za granicę. Celem było zniesienie barier, które hamowały rozwój przedsiębiorczości i innowacyjności w tym regionie.

Przez lata Polska Wschodnia pozostawała w wielu obszarach gospodarczych poniżej średniej krajowej. Dziś region coraz wyraźniej wykorzystuje swój potencjał, oferując inwestorom możliwości rozwoju i wdrażania innowacyjnych rozwiązań m.in. w obszarze ekologii, turystyki, odnawialnych źródeł energii, rolnictwa ekologicznego czy nowoczesnych technologii. Atutem są również dogodne warunki prowadzenia działalności oraz dostęp do wykwalifikowanych pracowników, wspierany przez obecność licznych ośrodków akademickich.

Platformy startowe to partnerstwa ośrodków innowacji z Polski Wschodniej, które poprzez bezpłatne programy inkubacyjne pomagają przekuć pomysł w funkcjonujący model biznesowy. Oferują kompleksowe wsparcie - od założenia firmy, pomoc księgową i prawną, przez doradztwo w rozwoju modelu biznesowego, aż po dostęp do ekspertów technologicznych, specjalistów branżowych i budowę produktu. Dodatkowo zapewniają przestrzeń do pracy, wyposażoną w niezbędną infrastrukturę, by móc skupić się na rozwoju projektu.

Każda platforma startowa oprócz horyzontalnej oferty wsparcia specjalizuje się w wybranych obszarach rynkowych koncentruje na różnych dziedzinach nauki i biznesu, dzięki czemu startupy mogą liczyć na kompleksowe wsparcie dopasowane do swoich potrzeb:

• Unicorn Hub (Lublin) - medycyna i zdrowie publiczne,
• Wschodni Akcelerator Biznesu 2 (Puławy) - ekologia, branża rolno-spożywcza, przemysł 4.0, sporttech, gamedev,
• Start in… (Rzeszów, Mielec, Kielce) - branża motoryzacyjna,
• Hub of Talents 3 (Białystok, Łomża, Suwałki) - przemysł metalowo-maszynowy,
• HugeTech Revolution (Rzeszów) - zdrowie,
• Mazovian StartUPolis (Radom) - produkcja maszyn i urządzeń, energia, ekologia, przemysł rolno-spożywczy.

To właśnie różnorodna oferta i bogate otoczenie doświadczonych organizacji partnerskich sprawiają, że niemal każdy kreatywny pomysł może stać się rzeczywistością. Początkujący przedsiębiorcy dzięki wsparciu wybranej platformy startowej otrzymują idealne warunki do dopracowania swoich nowatorskich projektów.

Idea platform startowych polega na podstawowym założeniu: otrzymanie finansowania jest możliwe, ale dopiero po gruntownej i pozytywnej weryfikacji pomysłu.

Ten pierwszy etap programu jest skierowany do osób, które mają innowacyjny pomysł na poziomie co najmniej krajowym, ale nie mają jeszcze gotowego produktu ani firmy. Aplikujący do programu musi wykazać się gotowością do założenia działalności gospodarczej w Polsce Wschodniej w formie spółki kapitałowej. W zamian może liczyć na indywidulany plan inkubacji, który realizować będzie z przydzielonym mu menedżerem Inkubacji. Biznesowa idea jest rozwijana w ścisłej współpracy z ekspertami, mentorami i partnerami biznesowymi. Efektem tego procesu ma być rynkowo zweryfikowany model biznesowy oraz produkt o minimalnej funkcjonalności (MVP), gotowy do wdrożenia na rynek.

Zgłoszenia do programu "Platformy startowe dla nowych pomysłów" są przyjmowane do maja 2027 roku.

Dopiero po zakończeniu inkubacji najlepsze projekty mogą ubiegać się o dotację na wdrożenie produktu lub usługi i rozpoczęcie sprzedaży.

Po otrzymaniu raportu uwzględniającego zakończenie inkubacji innowacyjnego pomysłu oraz pozytywnej rekomendacji dotyczącej stopnia gotowości spółki do podjęcia działalności rynkowej, startup może ubiegać się o bezzwrotne dofinansowanie w wysokości 600 tys. zł. Jest to możliwe w ramach kolejnego etapu "Platformy startowe dla nowych pomysłów, Komponent IIa - Wsparcie rozwoju działalności gospodarczej startupu". Zatem jest to nabór dla młodych spółek kapitałowych, które mają już prototyp i sprawdzony model biznesowy, ale potrzebują funduszy, by rozwinąć skrzydła.

Otrzymane wsparcie można przeznaczyćnie tylko na zakup środków trwałych, oprogramowania czy usług, lecz także na wynagrodzenia, materiały i surowce do wytworzenia pierwszej serii produktu, a nawet koszty pośrednie niezbędne w pierwszych miesiącach działania. Celem każdego projektu powinno być wdrożenie opracowanego dzięki platformie modelu biznesowego, skuteczne wejście na rynek, rozpoczęcie sprzedaży i rosnąca grupa klientów.

Maksymalny poziom dofinansowania projektu wynosi 85 proc. kosztów kwalifikowalnych. Minimalny wkład własny beneficjenta to 15 proc. wydatków kwalifikowalnych projektu.

Obecnie PARP prowadzi szósty już nabór w ramach Komponentu IIa, a wnioski będą przyjmowane do 17 września br. Planowane są kolejne nabory w ramach tego komponentu.

W perspektywie finansowej na lata 2021-2027 w ramach FEPW przewidziano także trzeci etap, tj. wsparcie dla przedsięwzięć Komponentu IIa, które wymagają zaangażowania znacznych środków i dłuższego czasu realizacji (w szczególności z uwagi np. na wymogi certyfikacyjne, zaawansowanie technologii, skalę inwestycji etc.).

Kluczowym warunkiem aplikowania do Komponentu IIb jest ukończenie realizacji projektu w ramach Komponentu IIa (złożony wniosek o płatność końcową dla tego projektu). Dofinansowanie wynosi do 2 mln zł i może posłużyć do sfinansowania 85 proc. kosztów kwalifikowanych. Najbliższy nabór zaplanowano od października do grudnia 2026 r. z budżetem 10 mln zł.

Ten kilkustopniowy model - najpierw kompetencje i produkt, a potem finansowanie - sprawia, że platformy startowe znacząco zwiększają szanse powodzenia nowych przedsięwzięć.

W bieżącym roku Agencja rozstrzygnęła już dwa nabory Komponentu IIa oraz jeden dla spółek startujących z projektami Komponentu IIb.

- Platformy FEPW do lipca 2026 r. rozpatrzyły ponad 5200 innowacyjnych pomysłów z całej Polski. Blisko tysiąc projektów zakwalifikowano do udziału w progra­mach inkubacji, czyli tyle nowych spółek skorzystało lub korzysta z eksperckiego wsparcia w ramach platform startowych w Polsce Wschodniej - mówi Marcin Seniuk, dyrektor Centrum Rozwoju Startupów z PARP. I dodaje: - Dotychczas Agencja wyłoniła ponad 250 projektów, zapewniając im bezzwrotne dofinansowanie wynoszące łącznie ponad 145 mln zł.

Historie startupów, które przeszły przez platformy startowe, pokazują, jak różnorodne pomysły mogą przerodzić się w konkretne rozwiązania odpowiadające na realne potrzeby rynku.

Przykładem jest Hydrotron - startup, który rozwija system tzw. wirtualnej kanalizacji KAN-LINK do bilansowania i monitoringu nieczystości ciekłych na terenach nieskanalizowanych. Rozwiązanie wychodzi naprzeciw problemowi wielu gmin, ponieważ pozwala na automatyczne wykrywanie anomalii "znikających ścieków" i uszczelnienie systemu gospodarki nieczystościami w gminie.

Innym wzorem jest R-BOS, który pracuje nad autonomicznym robotem do zbioru owoców miękkich. Pomysł odpowiada na jeden z istotnych problemów rolnictwa - niedobór pracowników sezonowych i wysokie koszty ręcznego zbioru. Dzięki inkubacji w Platformie startowej Hub of Talents 3 zespół zweryfikował pomysł, opracował model biznesowy i koncepcję robota, a także nawiązał współpracę z ekspertami i potencjalnymi partnerami. Kolejnym etapem było pozyskanie blisko 600 tys. zł dofinansowania z PARP na dalszy rozwój urządzenia i budowę sprzedaży.

Platformy startowe wspierają także rozwiązania z obszaru medycyny i nowych technologii. Startup Uhura Bionics rozwija sztuczną krtań nowej generacji, która ma umożliwić osobom po usunięciu krtani nie tylko mówienie, lecz także bardziej naturalne wyrażanie emocji za pomocą głosu. Co istotne, pomysł wyrósł z osobistych doświadczeń założyciela startupu, który sam przeszedł laryngektomię. Projekt Tik-Tak, Tik-Tak PRO otrzymał kilkumilionowe dofinansowanie z Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej.

W obszarze medtechu rozwija się również Bodyscope, pracujący nad robotem Bodyscope 360 do kompleksowego skanowania ciała. Urządzenie ma w ciągu kilku minut wykonywać obrazowanie 3D, wspierać wykrywanie i klasyfikację zmian skórnych za pomocą sztucznej inteligencji oraz umożliwiać ich śledzenie w czasie. Projekt otrzymał dofinansowanie na opracowanie technologii, oprogramowania i dobór odpowiedniej optyki.

Innowacje rozwijane przez startupy odpowiadają również na wyzwania przemysłu, energetyki i infrastruktury krytycznej. AE System opracował system monitoringu bezpieczeństwa technicznego rurociągów, wykorzystujący m.in. zjawisko emisji akustycznej oraz technologię sensorów strunowych. Rozwiązanie jest przeznaczone do monitorowania newralgicznych odcinków infrastruktury, takich jak przejścia przez rzeki i drogi, tereny podmokłe czy obszary zagrożone osuwiskami.

W podobnym obszarze rozwija się MUO Tech, którego projekt zakłada stworzenie innowacyjnego systemu analizy strukturalnej obiektów z wykorzystaniem tomografii mionowej i algorytmów Monte Carlo. Technologia pozwala na nieinwazyjne badanie wewnętrznej struktury obiektów, co może mieć zastosowanie m.in. w monitorowaniu i ocenie stanu konstrukcji oraz infrastruktury przy zachowaniu wymogów najwyższej dokładności i niezawodności. To przykład projektu deep tech, w którym zaawansowane metody fizyczne i obliczeniowe są wykorzystywane do rozwiązywania konkretnych problemów związanych z bezpieczeństwem i diagnostyką obiektów.

Z kolei Water in Salt rozwija hybrydowy magazyn energii do zastosowań stacjonarnych. Rozwiązanie odpowiada na rosnące zapotrzebowanie na efektywne magazynowanie energii, szczególnie w związku z rozwojem odnawialnych źródeł energii.

Platformy startowe mają znaczenie nie tylko dla samych startupów, lecz także dla rozwoju gospodarczego Polski Wschodniej. Program sprawia, że innowacyjne pomysły nie muszą przenosić się do największych ośrodków gospodarczych, aby znaleźć dostęp do wiedzy, mentorów, infrastruktury czy finansowania.

Historie firm, które skorzystały z programu "Platformy startowe dla nowych pomysłów", pokazują, że wsparcie może prowadzić do powstania biznesów wykorzystujących najnowsze technologie i odpowiadających na globalne wyzwania. Komputery kwantowe, zaawansowana diagnostyka chorób skóry, automatyzacja prac rolniczych czy nowoczesne magazynowanie energii - innowacyjne projekty z tak różnych obszarów nie muszą powstawać wyłącznie w największych aglomeracjach. Coraz częściej ich źródłem może być właśnie Polska Wschodnia.

---

PARPmateriały promocyjne

---