W raporcie "Od montowni do sterowni, czyli polska droga z obrzeży do serca Europy - bilans 22 lat członkostwa w UE i horyzont na przyszłość" przeanalizowano gospodarcze skutki obecności Polski we wspólnocie. Według autorów przez 22 lata członkostwa realny produkt krajowy brutto (PKB) Polski wzrósł o 115 proc. - informuje PAP.
ZPP podkreśla, że dotychczasowy rozwój opierał się przede wszystkim na stosunkowo taniej sile roboczej oraz wykorzystywaniu funduszy unijnych. Zdaniem autorów raportu ten model stopniowo traci jednak skuteczność. Polska potrzebuje nowych inwestycji, które pozwolą jej nie tylko rozwijać gospodarkę, ale również wpływać na zasady funkcjonowania wspólnego rynku.
Przeczytaj: Polska miałaby wpłacać 1,14 mld euro rocznie do budżetu UE. Rząd mówi "nie", otwiera się w nowym oknie
Ile Polska zyskała na członkostwie w UE?
Autorzy raportu kwestionują przekonanie, że Polska jest płatnikiem netto Unii Europejskiej. Z ich wyliczeń wynika, że w latach 2004-2025 bilans transferów budżetowych między Polską a unijnym budżetem wyniósł 167,9 mld euro na korzyść naszego kraju.
Środki te wspierały przede wszystkim inwestycje rozwojowe, modernizację infrastruktury i poprawę konkurencyjności polskiej gospodarki.
Dodatni pozostaje również bilans uwzględniający przepływy kapitałowe. Po odliczeniu wypłat dla zagranicznych inwestorów, obejmujących m.in. dywidendy i odsetki netto, oraz uwzględnieniu napływu nowego kapitału bezpośredniego, wynik wynosi 58,7 mld euro na korzyść Polski - wskazali analitycy ZPP.
Polexit mógłby kosztować 90 mld euro rocznie
Według autorów raportu wyjście Polski z Unii Europejskiej miałoby poważne konsekwencje gospodarcze. Zwracają oni uwagę, że ponad 70 proc. polskiego eksportu trafia na rynek unijny, co sprawia, że kraj jest silnie powiązany gospodarczo ze wspólnotą.
Ekonomiści ZPP szacują, że koszt polexitu mógłby w perspektywie 15 lat sięgnąć około 10 proc. PKB. W przeliczeniu na realia gospodarcze z 2025 r. oznaczałoby to ubytek rzędu 90 mld euro rocznie.
Raport uwzględnia również alternatywne scenariusze rozwoju Polski. Gdyby w 2004 r. kraj nie przystąpił do żadnych unijnych mechanizmów, realny PKB w 2025 r. byłby według szacunków o 54 proc. niższy niż w rzeczywistości.
W przypadku członkostwa wyłącznie w Europejskim Obszarze Gospodarczym wzrost PKB w analizowanym okresie wyniósłby 72 proc., a nie 115 proc.
Autorzy zwracają przy tym uwagę na przykład Norwegii, która korzysta z dostępu do wspólnego rynku, ale nie jest członkiem UE. Jak podkreślają, państwo to musi wdrażać około trzech czwartych unijnego prawa, w tym przepisy dotyczące systemu handlu emisjami ETS, nie mając jednocześnie prawa głosu w instytucjach Unii.
Dotychczasowy model rozwoju przestaje wystarczać
Choć członkostwo w UE przyniosło polskiej gospodarce znaczące korzyści, zdaniem autorów raportu pojawiają się oznaki wyczerpywania dotychczasowych mechanizmów rozwoju. Wskazują oni, że od 2023 r. saldo uwzględniające transfery budżetowe i przepływy kapitałowe pozostaje ujemne.
Zobacz także: 17 państw protestuje przeciwko cięciom w budżecie UE. Wśród nich Polska, otwiera się w nowym oknie
Według ZPP oznacza to, że dotychczasowe sposoby zmniejszania dystansu gospodarczego między Polską a Europą Zachodnią nie są już wystarczające. Konieczne jest przejście od modelu opartego na konkurencyjności kosztowej do gospodarki, która aktywnie współtworzy unijne regulacje i wykorzystuje je do wzmacniania własnych przedsiębiorstw.
ZPP proponuje zmiany w polskiej strategii europejskiej
Autorzy raportu przekonują, że Polska powinna zwiększyć swoje możliwości wpływania na decyzje podejmowane w Unii Europejskiej. Wśród proponowanych rozwiązań wymieniają finansowanie skoordynowanej sieci polskich ośrodków analitycznych działających w kraju i w Brukseli.
Kolejnym pomysłem jest utworzenie stałej grupy roboczej łączącej ekspertów, przedstawicieli biznesu i administracji publicznej. Jej zadaniem byłoby opracowywanie strategicznych propozycji dotyczących interesów Polski.
ZPP postuluje również skoordynowane wspieranie polskich kandydatów na stanowiska w unijnych instytucjach oraz stworzenie spójnej strategii wizerunkowej. Polska miałaby być przedstawiana jako kraj bezpieczny, nowoczesny i zdolny do skutecznego działania na arenie europejskiej.
Związek Przedsiębiorców i Pracodawców jest organizacją zasiadającą w Radzie Dialogu Społecznego. Zrzesza ponad 22 tys. firm, 35 organizacji sektorowych i 19 organizacji regionalnych. Prowadzi działalność poprzez biura w Warszawie, Brukseli i Kijowie.










