W skrócie
- Analitycy Goldman Sachs szacują, że premia za ryzyko geopolityczne na rynku ropy naftowej przekracza obecnie 20 dolarów na każdej baryłce surowca.
- Ceny w transakcjach spotowych są znacznie wyższe od kontraktowych.
- Sytuację na rynku utrudnia kurczący się poziom światowych zapasów ropy oraz niedobory gotowych produktów paliwowych, w szczególności oleju napędowego.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Ropa trzyma wysoką cenę, choć mogłaby być wyraźnie tańsza. - To się nazywa premią za ryzyko, ale faktycznie mówimy o różnicy w cenach w transakcjach spotowych tu i teraz a transakcjach w kontraktach - mówi w rozmowie z Interią Dawid Czopek, analityk rynków paliw, zarządzający Polaris FIZ. - Widząc cenę Brent czy WTI mówimy najczęściej o kontrakcie, który kończy się w październiku, rozlicza się w listopadzie, a dostawa będzie w grudniu. Jeżeli będziemy chcieli ropę tu i teraz, to nie płacimy za nią trochę ponad 100 dolarów, tylko płacimy za nią 120, 130, a jak nam bardzo zależy to nawet 150 dolarów - tłumaczy Dawid Czopek, zwracając uwagę, że obecnie ceny w kontraktach bywają niższe, ponieważ wszyscy wciąż mają nadzieję na wyciszenie konfliktu kiedyś w przyszłości, ale obecnie sytuacja jest niepewna. - W tym roku raz się zdarzyło, że ceny w kontraktach były wyższe od spotowych, gdy pojawiła się informacja o otwarciu cieśniny Ormuz. Trwało to bardzo krótko - konkluduje Dawid Czopek.
Transport ropy ruszył, ale pozostaje ryzykowny i przez to bardzo kosztowny
- Statki z ropą płyną, ale ten transport jest ryzykowny i przez to bardzo kosztowny - mówi z kolei Marek Rogalski, analityk DM BOŚ, i przypomina, że np. kapitanowie tankowców żądają obecnie rekordowych stawek dla siebie, swojej załogi i armatorów, wyceniając ryzyko ataku rakietowego. Dotyczy to szczególnie tankowców pływających w "wahadle cieśniny Ormuz". Owo "wahadło" polega na transportowaniu surowca mniejszymi jednostkami z Zatoki Perskiej poza cieśninę Ormuz i przepompowywaniu go na większe, docelowe jednostki, które kontynuują transport do Azji czy Europy.
- Mamy paradoks większego wolumenu, który powinien obniżać wyceny i drożyzny wynikającej z obaw - tłumaczy w rozmowie z Interią Marek Rogalski, zauważając, że niewiele wskazuje na zmianę tej sytuacji w najbliższym czasie. - Wygląda na to, że Amerykanie skutecznie kontrolują ruch przez Ormuz dociskając gospodarkę Iranu, a sam Iran rządzony totalitarnie jeszcze długo może wytrzymać w takim stanie - tłumaczy.
Dodatkowo niewiele wskazuje na deeskalację w wojnie w Ukrainie. - Rosja nie ma interesu w tym, aby zakończyć agresję - mówi analityk DM BOŚ sugerując, że geopolityczna nieprzewidywalność będzie nam nieprzerwanie towarzyszyć w najbliższym czasie.
Ryzyko na rynku ropy pozostaje wysokie. Mamy wysyp złych informacji
Raport Goldman Sachs nie pozostawił wątpliwości - premia za ryzyko w przypadku ropy Brent we wrześniu sięgała średnio około 22 dolarów za baryłkę. Teraz, po "wysypie" krytycznych informacji (punktowe ataki na tankowce, uderzenia w obiekty na terenie Arabii Saudyjskiej i wreszcie brak nadziei na deeskalację w Ukrainie) premia za ryzyko jest jeszcze wyższa. To cena strachu, która przewyższa panikę i szok bezpośrednio po pełnoskalowym ataku Rosji na Ukrainę (wtedy premię za ryzyko oceniano na 16 dolarów na baryłce).
Jak Goldman Sachs szacuje strach i obawy inwestorów w ogólnej cenie surowca? Uwzględnia możliwości eksportu i transportu ropy, ale też stan zapasów, rezerw i decyzje o ich ewentualnym uwalnianiu. Krótko mówiąc - w obecnym stanie i tak okaleczonego rynku cena baryłki ropy mogłaby być wyraźnie niższa, gdyby nie strach, obawy, brak nadziei na uspokojenie sytuacji.
Gdy świat płonie, trzeba zapłacić więcej "na wszelki wypadek"
Premia za ryzyko na rynku ropy bywa wprost nazywana premią za ryzyko geopolityczne, bowiem pokazuje dodatkowy koszt wliczony w cenę baryłki wynikający z obaw inwestorów o zakłócenia w wydobyciu i transporcie wynikające z konfliktów, sankcji, ataków na infrastrukturę. Ropa od dziesięcioleci jest szczególnie wrażliwa geopolitycznie.
W sytuacji niepewności surowiec wycenia się "na zapas", licząc, że może go zabraknąć lub będą kłopoty z jego transportem. Gdy jest spokojnie, premia za ryzyko może spaść nawet do kilku dolarów na baryłce, gdy świat ogarnia wojenny chaos - premia rośnie do - jak pokazuje doświadczenie - kilkudziesięciu dolarów. Obecnie, choć wzrosły wolumeny ropy trafiającej na rynek, wysoka premia się utrzymuje w obliczu napływających na rynek sprzecznych i niepokojących informacji (dotyczących trwających konfliktów).
Warto przy tym przypomnieć, że jeszcze w lipcu br. w opiniach analityków pojawiały się prognozy znacznej redukcji premii za ryzyko i spadku ceny baryłki do 70-80 dolarów, a więc poziomów sprzed ataku USA i Izraela na Iran. Niekorzystny rozwój zdarzeń zniwelował te nadzieje.
Dlaczego ropa nie tanieje? Strach jest większy niż w 2022 roku
Fakty są takie, że eksport ropy z Zatoki Perskiej (różnymi drogami) powoli wraca do poziomów z 2025 roku (sprzed obecnego konfliktu z Iranem). Jednak cena ropy nie spada. Wspomniani analitycy Goldman Sachs przekonują, że to premia w cenie za ryzyko kolejnego, gwałtownego załamania dostaw.
To nic innego jak tylko czarny scenariusz poważnej eskalacji wojny na Bliskim Wschodzie, który załamałby dostawy. Dodatkowym niekorzystnym czynnikiem są dane dotyczące zapasów będących buforem na wypadek geopolitycznych, czasowych katastrof. Międzynarodowa Agencja Energetyczna wylicza, że we wrześniu światowe zapasy ropy naftowej po raz kolejny spadły. Od początku roku te zapasy miały się skurczyć o ok. 500 mln baryłek.
Jakby tego było mało, sprawę komplikuje kłopotliwy brak już rafinowanych produktów - diesla i benzyny. Choć wolumen ropy dostarczanej na rynek rośnie, to spadek jej ceny jest skutecznie blokowany przez braki produktów gotowych - szczególnie oleju napędowego.











