Ekspert: brak pełnej blokady cieśniny Ormuz
Jak informuje PAP, prof. Krzysztof Kubiak ocenił, że mimo napięć nie doszło do całkowitego zamknięcia cieśniny Ormuz. Podkreślił, że zakłócenia w żegludze nie są równoznaczne z pełną blokadą. Ekspert zwrócił uwagę, że ruch statków wciąż się odbywa, choć część jednostek wyłącza systemy AIS, co utrudnia ich śledzenie. Takie działania były wcześniej stosowane m.in. przez rosyjską tzw. "flotę cieni".
Iran ma ograniczone możliwości militarne
Zdaniem prof. Kubiaka Iran nie dysponuje zdolnościami pozwalającymi na skuteczne i trwałe zamknięcie tego kluczowego szlaku morskiego. Jak zaznaczył, pierwsze tygodnie konfliktu pokazały niewydolność irańskiej obrony przeciwlotniczej, co umożliwia USA i Izraelowi swobodne działania militarne i osłabianie infrastruktury wojskowej Iranu. Ekspert dodał, że pełna ocena sytuacji jest utrudniona przez propagandę i ograniczenia informacyjne po wszystkich stronach konfliktu.
Gra interesów wokół żeglugi
W ocenie eksperta obecna sytuacja w cieśninie Ormuz jest także wynikiem działań rynkowych. Wskazał na rolę armatorów, spedytorów i firm ubezpieczeniowych, których decyzje wpływają na skalę zakłóceń i postrzeganie zagrożenia.
Dystans NATO wobec działań USA
Prof. Kubiak odniósł się również do postawy państw europejskich, które zachowują ostrożność wobec zaangażowania w konflikt. Jak zaznaczył, wynika to m.in. z faktu, że Stany Zjednoczone podjęły działania bez szerokich konsultacji z sojusznikami, co wywołało polityczne niezadowolenie, nawet wśród bliskich partnerów - informuje PAP. Dodał jednak, że ewentualne zaangażowanie NATO w przyszłości - np. w celu ochrony żeglugi - nadal pozostaje możliwe.
Iran nadal zdolny do destabilizacji regionu
Ekspert podkreślił, że mimo osłabienia Iran wciąż może destabilizować sytuację w regionie, wykorzystując sieci wpływów oraz działania asymetryczne w tzw. szyickim półksiężycu.Zwrócił uwagę, że wiele państw sunnickich Zatoki Perskiej postrzega osłabienie Iranu jako korzystne dla własnych interesów, w związku z obawami przed jego ekspansją.
Zdaniem prof. Kubiaka nie należy oczekiwać szybkiego zakończenia wojny. Przypomniał, że podobne operacje militarne - jak działania NATO wobec Serbii - trwały miesiącami. Ocenił, że obecny konflikt może przekształcić się w długotrwałą wojnę o niskiej intensywności, która w praktyce trwa już od lat w różnych formach - pisze PAP.
Znaczenie Ormuz dla światowej gospodarki
Cieśnina Ormuz ma kluczowe znaczenie dla globalnego handlu. Oprócz transportu ropy i gazu odpowiada także za znaczną część przewozów nawozów. Według danych agendy ONZ UNCTAD przez ten szlak miesięcznie transportuje się ok. 1,33 mln ton nawozów, co oznacza, że zakłócenia mogą wpływać nie tylko na ceny paliw, ale również na koszty żywności na świecie.
