W ciągu niespełna dwóch lat na wodach w pobliżu Estonii doszło do kilkunastu zerwań kabli przesyłowych estońsko-fińskiego gazociągu Balticconnector oraz linii energetycznej EstLink2. Pod koniec stycznia 2025 r. uszkodzony został kabel Łotewskiego Centrum Radia i Telewizji. Jak wtedy określiły łotewskie władze, kabel łączył Łotwę ze Sztokholmem przez Gotlandię, a stamtąd z krajami nordyckimi.
Przecięte kable na dnie morza. Estonia buduje lodołamacz
Eksperci informowali, że do uszkodzeń dochodziło głównie z powodu przeciągnięcia kotwic po dnie morza. Estońskie władze podejrzewają, że były to celowe akcje sabotażu, które doprowadziły do milionowych strat. Uważają, że autorami zniszczeń są rosyjskie statki wchodzące w skład "floty cieni".
Są to zwykle przestarzałe jednostki przeznaczone do transportu rosyjskich surowców, głównie ropy naftowej. "Flota cieni" pozwala Rosji utrzymać wysokie dochody z eksportu ropy i obchodzić zachodnie sankcji nałożone na Moskwę. Z zarobionych pieniędzy ma być finansowana m.in. rozbudowa rosyjskiej armii i wojna w Ukrainie.
Estonia sprzeciwia się sabotażom ze strony "floty cieni"
Aby zaradzić sytuacji, władze Estonii zdecydowały, że we współpracy z Finlandią zbudują lodołamacz zdolny do szybkiej naprawy kabli. Całkowity koszt projektu oszacowano na 122 mln euro. Ponad jedną czwartą tej sumy - 33,6 mln euro - pozyskano z UE w ramach instrumentu "Łącząc Europę" (CEF).
Zobacz również:
Jest to największa dotąd kwota przyznana z funduszy europejskich na budowę tego typu wyspecjalizowanych jednostek. Estońska Flota Państwowa liczy, że reszta pieniędzy zostanie włączona do przyszłorocznego budżetu kraju. Nowy statek ma zostać zwodowany w 2029 r. Zastąpi wysłużony, 60-letni lodołamacz "Tarmo", który zostanie wycofany z eksploatacji rok wcześniej.
W skład Floty Państwowej Estonii wchodzi ok. 300 jednostek, w tym dwa inne lodołamacze, a także m.in. okręt hydrograficzny, promy kursujące między wyspami, statki patrolowe, a także hydrokoptery, poduszkowce i inne jednostki pływające.
W tym tygodniu fińscy prokuratorzy oskarżyli o sabotaż kapitana i dwóch oficerów tankowca "Eagle S", który prawdopodobnie należał do rosyjskiej "floty cieni". Zarzucili im, że w grudniu ubiegłego roku celowo ciągnęli kotwicę po dnie Zatoki Fińskiej przez 90 km (56 mil) i przecięli pięć podmorskich kabli, powodując szkody o wartości dziesiątek milionów euro. Jak poinformowało biuro zastępcy prokuratora generalnego Finlandii, postawiono im zarzuty "poważnego przestępstwa umyślnego i poważnego utrudniania komunikacji". Biuro nie ujawniło narodowości podejrzanych.
