Decyzja o przedterminowych wyborach do parlamentu została ogłoszona na początku października. Bezpośrednim powodem były dwie odrzucone przez parlament propozycje rządu dotyczące mieszkalnictwa. Gabinet Pedro Sáncheza chciał wprowadzić rozwiązania, które miały między innymi ograniczyć spekulacyjny wykup nieruchomości, zwiększyć ochronę lokatorów przed eksmisjami i wzmocnić ochronę osób zagrożonych utratą mieszkania. Na proponowane zmiany nie zgodzili się deputowani prawicowych ugrupowań.
Kryzys mieszkaniowy stał się jednym z najważniejszych problemów społecznych kraju. Wysokie ceny mieszkań i czynszów szczególnie mocno uderzają w młodych ludzi oraz osoby o niższych dochodach. W Madrycie za metr kwadratowy nieruchomości trzeba zapłacić średnio 6,5 tys. euro (28,6 tys. zł). Według danych Euronews 44,3 proc. Hiszpanów w wieku 26-34 lat nadal mieszka z rodzicami. Głównym powodem jest brak możliwości finansowych, by wynająć lub kupić własne mieszkanie., otwiera się w nowym oknie
Hiszpanie zdecydują. Zmiana władzy czy nie
Po porażce Pedro Sanchez rozwiązał parlament i postanowił wykorzystać kryzys mieszkaniowy jako atut polityczny. Premier broni lokatorów, a prawicową opozycję oskarża o blokowanie rozwiązań korzystnych dla zwykłych obywateli. Według części komentatorów, przyspieszenie wyborów daje rządowi możliwość przejęcia inicjatywy i zmobilizowania wyborców do większego poparcia. To zaś - podkreślają - pomoże przeforsować podczas przyszłej kadencji promieszkaniowe inicjatywy.
Bronienie praw lokatorów może jednak nie wystarczyć premierowi do wygrania wyborów. Według sondaży, m.in. publicznego radia i telewizji RTVE, stery w kraju ma duże szanse przejąć koalicja konserwatywnej Partii Ludowej, największego przeciwnika socjalistów oraz skrajnie prawicowego Vox. Ich deputowani mają nie tylko wygrać, ale też zdobyć większość parlamentarną. Obiecują budownictwo społeczne i liberalizację gruntów, ale też likwidację limitów czynszów, która - ich zdaniem - ma zwiększyć podaż na mieszkania pod wynajem.
Konserwatywna Partia Ludowa (PP) rządziła w Hiszpanii ponad 15 lat. Wygrała też ostatnie wybory parlamentarne, ale nie zdołała utworzyć gabinetu. Skrajnie prawicowy Vox powstał przed 12 laty i nigdy nie rządził krajem. Ma 33 deputowanych w hiszpańskim i 6 w europejskim parlamencie, gdzie współpracuje m.in. z PiS. Razem z PP stoją na czele dwóch regionów - Estremadury oraz Kastylii i Leon.
W kwestiach gospodarczych oba ugrupowania proponują reformę systemu podatkowego. Chcą korzystnych zmian dla osób fizycznych i obniżenia podatków od firm. Zapowiadają też zmniejszenie stawek VAT i likwidację podatków majątkowych. PP obiecała zbudowanie miliona mieszkań w ciągu czterech lat, a Vox zapowiada drastyczne cięcia wydatków publicznych i obiecuje mniejszy liczebnie rząd.
Goldman Sachs wskazuje na koalicję. Uzasadnia dlaczego
Od lat obawy wyborców budzą społeczne hasła Vox. Regionalne koalicje z jej udziałem doprowadziły do odwołania pokazu filmowego z powodu pocałunku kobiet czy zawetowania teatralnej adaptacji powieści Virginii Woolf. Ugrupowanie sprzeciwia się też swobodom regionów autonomicznych, głównie Katalonii i Kraju Basków, a podczas jednej z kampanii symbolicznie wrzuciło do kosza feminizm. Zapowiada też masowe deportacje nielegalnych imigrantów.
Po stronie prognozowanej koalicji opowiedział się w najnowszym raporcie bank inwestycyjny Goldman Sachs. "Jeśli wybory 29 listopada doprowadzą do uzyskania wyraźnej większości parlamentarnej i utworzenia rządu zdolnego do uchwalenia budżetu, wycena hiszpańskiego długu publicznego może gwałtownie wzrosnąć" - twierdzi jeden z najbardziej wpływowych podmiotów na Wall Street.
W jego opinii, tę potencjalną większość można osiągnąć jedynie poprzez sojusz PP i Vox. "Sondaże wskazują na centroprawicowy rząd skoncentrowany na większej konsolidacji fiskalnej, zniesieniu podatków w określonych sektorach, takich jak bankowość, zaostrzeniu polityki imigracyjnej oraz ułatwieniu prywatnych inwestycji w nowe mieszkania" - wskazuje bank inwestycyjny z Wall Street.
Przewiduje też, że premia za ryzyko Hiszpanii - różnica między rentownością 10-letnich obligacji kraju a kosztem 10-letnich obligacji Niemiec - mogłaby wynieść na koniec 2027 r. 45 punktów bazowych. To o 17 punktów mniej niż teraz, co oznaczałoby spadek ryzyka o ponad 25 proc. "Przedterminowe wybory w Hiszpanii mogą potencjalnie uniezależnić Hiszpanię od niepewności politycznej związanej z nadchodzącym cyklem wyborczym w Europie" - podsumowuje Goldman Sachs.












