Najbardziej rzuca się w oczy barwa skorupki. Jednak wbrew powszechnej opinii, jej kolor nie wpływa ani na smak ani wartość odżywczą jajka. Eksperci Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu (UPWr) podpowiadają, że barwa jest cechą genetyczną i zależy od gatunku i rasy kury. A za kolor odpowiada substancja zwana protoporfiryną IX.
Jajka bez oznaczeń. Ale z informacją na skorupkach
Kupując jajko w sklepie, z widocznego na skorupce oznaczenia można dowiedzieć się o sposobie chowu kur. Im niższy numer, tym bardziej naturalne warunki życia ptaków. Chów ekologiczny oznaczany jest numerem "0". Jedynka informuje, że kury mają stały dostęp do wybiegu zewnętrznego, nr "2" świadczy o chowie ściółkowym, a "3" - klatkowym, podczas którego kury spędzają całe życie zamknięte na bardzo małej powierzchni.
Kupujący jajka od rolnika jest zdany na informacje przekazywane od sprzedawcy. "Jeśli chcemy dowiedzieć się czegoś o warunkach, w jakich żyła kura, warto zwrócić uwagę na twardość skorupki" - zachęca Fakt. Zdrowe kury, odpowiednio żywione i otrzymujące właściwą ilość wapnia, znoszą jajka o grubej, mocnej skorupce. "Jajko, które łatwo pęka w dłoni, może świadczyć o niedoborach w diecie kury lub o tym, że była już zmęczona po długim okresie nieśności" - informuje największy polski tabloid.
Okazuje się, że cienka i delikatna skorupka to nie tylko problem podczas transportu. To także większe ryzyko, że do wnętrza jajka przedostaną się bakterie, w tym groźna Salmonella. Sygnałem ostrzegawczym dla kupującego powinny być jajka z pęknięciami, mające szkliste cętki i inne defekty skorupki. "Takie jajko lepiej wyrzucić lub zużyć w sposób gwarantujący pełną obróbkę termiczną, np. dodać do ciasta pieczonego w wysokiej temperaturze" - podpowiada Fakt. Ostrzega, aby nie gotować go na miękko i nie robić z niego kogla mogla.
Pofałdowana lub pomarszczona skorupka najczęściej świadczy o wieku kury. Jednak może też wskazywać na problemy zdrowotne ptaka, np. zakażenia wirusowe lub niedobory składników odżywczych. Takie defekty wpływają na wytrzymałość skorupki, zwiększając ryzyko uszkodzeń podczas transportu i przechowywania. "Badania pokazują również, że jajka z defektami szybciej tracą wodę, co obniża jakość zarówno białka, jak i żółtka" - informuje portal Agronews.
Zdrowe jajko. Źródło nie tylko witamin
Jajka są wyjątkowo zdrowe. Białko zawiera substancje regulujące ciśnienia krwi, niszczące bakterie i wirusy, w tym wirusa grypy. "Jest w jajach cystatyna, która może mieć zastosowanie m.in. w walce z chorobami otępiennymi mózgu i nowotworowymi" - wylicza cytowana przez Agronews prof. Ewa Łukaszewicz z Instytutu Hodowli Zwierząt UPWr. W żółtku zaś są substancje, które w zakażeniach przewodu .,pokarmowego mogą zastępować terapię antybiotykową, w tym fosfolipidy, które nie występują w żadnych roślinach.
Statystyczny Polak zjada od 12 do 14 jajek miesięcznie. Spożycie w gospodarstwach domowych wynosi około od 131 do 160 jajek rocznie - informuje GUS (dane za 2023 r.). Zdaniem ekspertów, to za mało. Nasi południowi sąsiedzi, Czesi, jedzą dwa razy więcej jajek - wskazuje cytowana przez Agronews prof. Ewa Łukaszewicz.
