W skrócie
- Na wysokie ceny ropy naftowej Orlen odpowiada podnoszeniem cen hurtowych swoich produktów. Spółka szuka dostawców surowca poza regionem Zatoki Perskiej.
- Eksperci ostrzegają, że jeśli Orlen będzie musiał kupować dużo droższą ropę lub nie do końca dopasowaną do technologii przerobu stosowanej w jego rafineriach, to może to negatywnie wpłynąć na marże i wyniki finansowe.
- Koncern z Płocka w pierwszym półroczu tego roku wypracował zysk netto w wysokości 15,8 miliarda złotych. Rząd dla potrzeb windfall tax podstawę opodatkowania Orlenu oszacował na 4 miliardy złotych.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
PKN Orlen jest bardzo mocną lokomotywą hossy na GPW w Warszawie. Na początku tego tygodnia cena jednej akcji osiągała historyczne apogeum przekraczając granicę 164 złotych. Następne dni przyniosły kilkozłotową przecenę. Trzeba jednak pamiętać, że ten rok koncern naftowy zaczynał na poziomie niewiele wyższym niż 90 zł za jeden walor.
Osłabienie notowań Orlenu to efekt dwóch niekorzystnych czynników - coraz mniej pewnych dostaw ropy z regionu Zatoki Perskiej oraz podatku od nadzwyczajnych zysków wprowadzanego przez polski rząd. Na rynkach światowych surowiec jest bardzo drogi - cena baryłki brent podskoczyła ostatnio do poziomu 110 dolarów, a baryłki WTI do 105 dolarów.
Świat szuka nowych dostawców ropy
PKN Orlen niemal do połowy tego miesiąca hurtową cenę paliwa Pb95 utrzymywał na poziomie średnio 6,10 zł, a dla diesla było to 7,05 zł. Potem w ciągu kilku dni podniósł je odpowiednio do: 6,47 zł i 7,48 zł. Koncern dba o utrzymanie wysokiej rentowności, a jednocześnie poszukuje alternatywnych źródeł surowca z powodu zakłóceń dostaw z Bliskiego Wschodu.
Na początku września Huti rozpoczęli w Jemenie zbrojną ofensywę. Zajęli port Mokka w pobliżu przeprawy łączącej Morze Czerwone z Zatoką Adeńską i dalej Oceanem Indyjskim. Istniej ryzyko, że przejmą kontrolę nad Cieśniną Bab al-Mandab, która dla transportu ropy i gazu jest niemal równie ważna jak Cieśnina Ormuz.
Działania wojenne sparaliżowały kluczowy saudyjski rurociąg Wschód-Zachód. Arabia Saudyjska poinformowała europejskich klientów, że część dostaw ropy naftowej zaplanowanych na koniec września została anulowana. Trzeba tu przypomnieć, że Saudi Aramco dostarcza około 40 proc. surowca przerabianego w rafineriach Orlenu.
Zamknięty ropociąg Wschód-Zachód w ostatnich miesiącach był alternatywą transportową dla Cieśniny Ormuz zablokowanej przez Iran. Associated Press podała, powołując się na informacje przekazane przez dwóch przedstawicieli lokalnych władz, że saudyjska magistrala naftowa ma być wyłączona z eksploatacji przez kilka tygodni.
Nowe kontrakty Orlenu
W ostatni weekend biuro prasowe Orlenu poinformowało, że po wyłączeniu rurociągu "dostawy surowca do rafinerii Grupy Orlen realizowane są bez zakłóceń." Dodano, że Grupa dysponuje "zdywersyfikowanym i elastycznym portfelem dostawców oraz własnymi zasobami i jest w stanie na bieżąco reagować na zmiany na globalnym rynku surowcowym". Wiadomo, że PKN Orlen w ciągu kilku dni zakontraktował kilkanaście dodatkowych dostaw ropy na kierunku polskim, czeskim i litewskim, m. in. z Norwegii, Wielkiej Brytanii, Algierii, Kazachstanu, Azerbejdżanu i obu Ameryk.
Zobacz również:
Eksperci zauważają jednak, że jeśli koncern będzie musiał kupować dużo droższą ropę lub nie do końca dopasowaną do technologii przerobu stosowanej w jego rafineriach, to może to negatywnie wpłynąć na marże i wyniki finansowe spółki. W dodatku, w momencie gdy w innych krajach zabraknie surowca, wszyscy zaczną go szukać także tam, gdzie zaopatruje się Orlen.
Minister aktywów państwowych Wojciech Balczun w środę w radiowej Jedynce oznajmił, że "Orlen jest w miarę zabezpieczony i zdywersyfikowany, co nie znaczy, że możemy spocząć na laurach, bo okoliczności są superpoważne i od wielu lat czy dekad nie mieliśmy tak skrajnie trudnej i nieprzewidywalnej sytuacji". Jednocześnie minister zapewnił, że krajowe rezerwy paliw są nienaruszone.
Koncern walczy o zyski
Droższa ropa wspiera w Orlenie segment upstream & supply, czyli własnego wydobycia i sprzedaży węglowodorów. W tych warunkach rosną jednak koszty działalności rafineryjnej. Firma z Płocka nie działa w modelu "droższa ropa to wyższe zyski". Spółka jest znacznie bardziej zdywersyfikowana niż klasyczny koncern paliwowy. Orlen łączy bowiem wydobycie z przerobem rafineryjnym oraz z obecnością w segmentach energetycznym i detalicznym. W efekcie wpływ wzrostu cen surowca na wyniki zależy od tego, co dzieje się jednocześnie z marżami i cenami produktów naftowych.
W pierwszym kwartale 2026 roku koncern informował, że wzrost cen ropy pozytywnie przełożył się na przychody ze sprzedaży węglowodorów i wynik operacyjny segmentu upstream. Tu trzeba przypomnieć, że ostatnio średnia dzienna produkcja orlenowskich węglowodorów wynosiła około 196 tysięcy baryłek ekwiwalentu ropy.
Z drugiej strony, Orlen musi godzić się ze wzrostem kosztów prowadzenia działalności downstream, czyli kupowania ropy jako surowca do produkcji paliw. W pierwszym kwartale tego roku spółka odnotowała jednak poprawę wyniku downstream, dzięki wysokim marżom rafineryjnym. Najgorszy możliwy scenariusz dla koncernu w najbliższej przyszłości to duży wzrostu kosztów nabywania ropy przy jednoczesnym ograniczeniu marż.
Firma pod presją nowego podatku
Drugim istotnym zagrożeniem dla Orlenu, obok kryzysu na światowym rynku ropy, jest zaproponowany przez rząd podatek od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych, określany jako windfall tax. Rząd chce pobierać 60-procentową stawkę daniny od nadwyżki przychodów ze sprzedaży paliw ciekłych. Podstawę opodatkowania dla Orlenu oszacowano na 4 miliardy złotych. Tu trzeba przypomnieć, że pierwszą połowę 2026 roku koncern zamknął zyskiem netto w wysokości 15,8 miliarda złotych, czyli o 186 proc. większym niż rok wcześniej.
Jeśli prezydent Karol Nawrocki ustawy nie zawetuje, ani nie wyśle do Trybunału Konstytucyjnego, to pieniądze z windfall tax rząd chce przeznaczyć na program "CPN" (ceny paliw niżej). Dwie wcześniejsze odsłony CPN" kosztowały 5 miliardów złotych.
Jacek Brzeski
