Spis treści:
- Andrzej Domański nie widzi możliwości finansowania mediów publicznych z budżetu
- Spór o abonament RTV. Stanowisko MKiDN "jednoznaczne"
- Likwidacja abonamentu RTV idzie w żółwim tempie
W grudniu 2025 r. do konsultacji publicznych został skierowany projekt nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji, który ma odpolitycznić media publiczne, zapewnić dla nich stabilne finansowanie oraz wdrożyć do polskiego porządku prawnego Europejski Akt o Wolności Mediów (EMFA). Do 23 stycznia można zgłaszać uwagi do projektu, którego autorem jest Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, kierowane przez Martę Cienkowską. Chce ona zniesienia od 1 stycznia 2027 r. abonamentu radiowo-telewizyjnego i wprowadzenia finansowania mediów publicznych z budżetu kwotą nie niższą niż 2,5 mld zł rocznie.
Andrzej Domański nie widzi możliwości finansowania mediów publicznych z budżetu
Swoje stanowisko w sprawie wyraził już minister finansów i gospodarki. W opinii do projektu Andrzej Domański napisał, że nie widzi możliwości finansowania mediów publicznych z budżetu państwa przed osiągnięciem poziomu deficytu sektora finansów publicznych 4 proc. PKB. Przypomnijmy, że według szacunków MF deficyt za 2025 rok wyniesie 6,9 proc PKB. W 2026 roku ma obniżyć się do 6,5 proc. PKB. Poziom, o którym mówi minister finansów, jest odległy.
Andrzej Domański proponuje zastąpienie abonamentu RTV innym źródłem dochodów. W opinii podano, że projektowane przez MKiDN rozwiązania będą generować bardzo duże skutki finansowe - o charakterze sztywnym - zwiększając wydatki budżetu państwa w ciągu 10 lat o kwotę ok. 25 mld zł (co wynika wprost z założonego przez Cienkowską rocznego minimalnego poziomu finansowania mediów publicznych).
Polska Agencja Prasowa zwróciła się do resortu kultury z pytaniem, co sądzi o stanowisku resortu finansów. W odpowiedzi MKiDN przekazało, że "opinia Ministra Finansów i Gospodarki jest elementem formalnych konsultacji międzyresortowych i należy ją traktować jako jeden z głosów w procesie uzgadniania stanowiska rządu, a nie jako rozstrzygnięcie przesądzające o kierunku reformy".
Spór o abonament RTV. Stanowisko MKiDN "jednoznaczne"
"Stanowisko Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pozostaje jednoznaczne: finansowanie misji mediów publicznych z budżetu państwa jest jedynym właściwym, systemowym i zgodnym ze standardami europejskimi rozwiązaniem" - przekazał PAP resort Marty Cienkowskiej.
MKiDN dodało, że "obecny system abonamentowy jest trwale niewydolny, niesprawiedliwy społecznie i od lat nie zapewnia mediom publicznym stabilności finansowej".
"W praktyce funkcjonuje on wyłącznie dzięki doraźnym dotacjom z budżetu państwa, co potwierdza, że konieczna jest zmiana systemowa, a nie dalsze podtrzymywanie rozwiązań, które nie spełniają swojej funkcji" - wskazano w odpowiedzi na pytanie PAP.
MKiDN oceniło ponadto, że kluczowe znaczenie dla przyszłego kształtu finansowania publicznego radia i telewizji ma również Europejski Akt o Wolności Mediów (EMFA), który zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia mediom publicznym stabilnego, przewidywalnego i niezależnego finansowania. "Finansowanie z budżetu państwa, uregulowane ustawowo i oparte na jasnych zasadach, najlepiej realizuje te wymogi oraz wzmacnia odporność mediów publicznych na presję polityczną i rynkową" - przekazał PAP resort.
MKiDN zarazem zapewniło, że "jednocześnie rząd w pełni dostrzega uwarunkowania fiskalne oraz wyzwania wynikające z procedury nadmiernego deficytu" (Polska jest objęta tą procedurą w związku z faktem, że górna granica deficytu sektora finansów publicznych przekroczyła próg 3 proc. PKB, wskazany w Pakcie Stabilności i Wzrostu UE). Procedura ta obowiązuje rząd do działań na rzecz redukcji deficytu.
"Możliwe są negocjacje dotyczące harmonogramu i momentu wejścia w życie nowych rozwiązań, tak aby były one spójne z całością polityki finansowej państwa. Kwestie te będą rozstrzygane na etapie negocjacji międzyresortowych oraz w ramach konsultacji publicznych, z poszanowaniem zasad przejrzystości i dialogu społecznego" - poinformowało MKiDN.
"Media publiczne są elementem infrastruktury demokratycznej - podobnie jak edukacja czy kultura - i ich stabilne finansowanie nie może opierać się na nieskutecznych mechanizmach quasi-podatkowych ani na corocznych decyzjach doraźnych. Rząd prowadzi odpowiedzialny dialog wewnętrzny i publiczny co do sposobu wdrożenia zmian, natomiast dla obywateli, dla stabilności mediów publicznych oraz dla pełnego wdrożenia EMFA finansowanie mediów publicznych z budżetu państwa powinno być rozwiązaniem docelowym" - podkreślił resort kierowany przez Martę Cienkowską.
Likwidacja abonamentu RTV idzie w żółwim tempie
Projekt nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji, oprócz propozycji w zakresie finansowania mediów publicznych, przewiduje m.in. likwidację Rady Mediów Narodowych i przekazanie jej kompetencji Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji. Abonament RTV miałby zostać zniesiony od 1 stycznia 2027 r.
Prace związane z likwidacją abonamentu RTV idą rządowi wolno, chociaż przed wyborami 2023 r. obietnice w tym zakresie składała zarówno Koalicja Obywatelska, jak i współrządząca obecnie Polska 2050 (partia ta deklarowała zapewnienie finansowania mediów publicznych "ze specjalnego funduszu tworzonego z odpisów od podatków pobieranych od największych firm cyfrowych").
Tymczasem abonament znów wzrósł - od 1 stycznia 2026 r. za radio trzeba zapłacić 9,50 zł miesięcznie (w 2025 r. opłata wynosiła 8,70 zł), a za odbiornik telewizyjny lub telewizyjny i radiofoniczny - 30,50 zł (w 2025 r. było to 27,30 zł). Wnosząc opłaty za okres dłuższy niż 1 miesiąc, można uzyskać zniżki.
