Polski system wsparcia społecznego przechodzi transformację, której efektem jest stopniowe zastępowanie ośrodków pomocy społecznej przez Centra Usług Społecznych. Zmiana nie ma jednak charakteru jednolitego i ogólnokrajowego - decyzja o wdrożeniu nowego modelu należy do samorządów.
CUS zastąpią MOPS. Na czym polega reforma?
Centra Usług Społecznych powstają na mocy uchwał rad gmin i w części przypadków działają równolegle z dotychczasowymi MOPS, a w innych całkowicie je zastępują. Zgodnie z założeniami rządowymi do 2030 roku liczba CUS ma wzrosnąć do około 600, podczas gdy obecnie funkcjonuje ich ponad 130. Dla porównania, liczba wszystkich ośrodków pomocy społecznej w Polsce sięga około 2500 - pisze gazeta.pl.
Reforma jest wspierana środkami publicznymi oraz funduszami unijnymi, które mają zachęcać samorządy do wdrażania nowego modelu organizacyjnego.
Kluczową ideą stojącą za powstawaniem CUS jest odejście od systemu opartego głównie na wypłacie świadczeń pieniężnych na rzecz szerzej rozumianych usług społecznych. Nowe centra mają integrować różne formy wsparcia w jednym miejscu i rozszerzać pomoc o działania związane m.in. z opieką nad osobami zależnymi, wsparciem rodzin czy codziennym funkcjonowaniem mieszkańców. W założeniu ma to ograniczyć konieczność kontaktu z wieloma instytucjami i lepiej odpowiadać na potrzeby lokalnych społeczności.
Świadczenia bez zmian. Gdzie składać wnioski?
Zmiany organizacyjne nie wpływają na podstawowe zasady przyznawania świadczeń. Kryteria ustawowe pozostają bez zmian, a odpowiedzialność za ich przyznawanie nadal spoczywa na gminach reprezentowanych przez wójtów, burmistrzów lub prezydentów miast. W praktyce oznacza to, że choć wnioski coraz częściej obsługiwane są przez Centra Usług Społecznych, formalnie decyzje podejmowane są na dotychczasowych zasadach.
Wdrażanie nowego systemu wiąże się jednak z praktycznymi trudnościami. W gminach będących w trakcie przekształceń mieszkańcy często nie wiedzą, do której instytucji powinni kierować swoje sprawy. Błędy formalne lub składanie wniosków do niewłaściwych jednostek mogą z kolei wydłużać procedury przyznawania świadczeń - pisze infor.pl.
Kontrowersje budzi również sytuacja pracowników dotychczasowych ośrodków pomocy społecznej. Pojawiają się skargi dotyczące pogorszenia warunków zatrudnienia w związku z przejściem do nowych struktur.
